Maandelijks archief: juni 2008

Kunnen we ook manen van exoplaneten zien?

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

Credit: onbekend.

Dat we exoplaneten, planeten bij andere sterren dan de Zon, kunnen zien is al een tijdje bekend. De teller staat anno vandaag op 294 bekende exemplaren. Maar kunnen we ook manen bij exoplaneten zien? Het lijkt een schier onmogelijke opgave, want het is al lastig om exoplaneten op indirecte wijze te zien [1]Direct is nog nooit een exoplaneet gezien., laat staan dat men manen probeert waar te nemen die om die exoplaneten draaien. En toch moet het volgens Darren Williams (Penn State Erie, the Behrend College in de VS) mogelijk zijn om exomanen te zien. Hij denkt dat de infraroodstraling afkomstig van exosystemen in hun periodiciteit de aanwezigheid van manen kunnen verraden. De huidige instrumenten zijn nog te zwak om die periodieke data temidden van de ‘ruis’ te herkennen, maar toekomstige satellieten zoals NASA’s Terrestrial Planet Finder en ESA’s Darwin moeten daar wel toe in staat worden geacht. Die eerste moet ergens tussen 2015 en 2020 worden gelanceerd en de laatste rond 2015. Mensen, nog minstens zeven jaar geduld graag. 😉 Bron: Space.com.’

References[+]

References
↑1 Direct is nog nooit een exoplaneet gezien.

Dejan Gajic wint Sterrenkunde Olympiade 2008

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NOVA

De Olympische Spelen zijn nog niet begonnen en tóch hebben we al een Olympiade-winnaar rondlopen! De Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2008, die voor de tweede keer is gehouden, is gewonnen door de 18-jarige Dejan Gajic (’t Atrium, Amersfoort). Hij kreeg na een spannende finalestrijd uit handen van emeritus hoogleraar Prof.dr. C. de Jager de hoofdprijs uitgereikt: een vliegreis naar het Canarische Eiland La Palma met een waarneemsessie op een professionele telescoop. 😀 Dejan versloeg tijdens de eindronde van de finaleweek in Utrecht 20 medefinalisten door de opgaven als beste te maken. Tom Bakx uit Hulst (18, Reynaertcollege) werd tweede, Matthijs Vákár uit Amersfoort (17, Stedelijk Gymnasium Johan van Oldebarnevelt) derde. De eindstrijd vond zaterdagochtend plaats op Museum & Sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht. ’s Middags was daar de feestelijke prijsuitreiking in aanwezigheid van de families van de deelnemers. De winnaar, die na zijn eindexamen sterrenkunde gaat studeren in Utrecht [1]Net als de winnaar van vorig jaar, Jeroen Broens., kreeg als extra prijs de uitnodiging om de feestelijke opening bij te wonen van het Internationaal VN-Jaar van de Sterrenkunde 2009, op 15 en 16 januari 2009 op het hoofdkwartier van Unesco in Parijs. De Nederlandse Sterrenkunde Olympiade werd voor de tweede keer gehouden. Vorig jaar organiseerde de Leidse Sterrewacht de olympiade voor het eerst, dit jaar was de organisatie in handen van het Sterrenkundig Instituut van de Universiteit Utrecht, in 2009 neemt het Kapteyn Instituut van de Rijkuniversiteit Groningen het stokje over. Bron: NOVA.

References[+]

Aarde en maan gezien door Epoxi

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

December vorig jaar heb ik uitgelegd hoe de komeetverkenner Deep Impact via een soort van makeover veranderd werd in Epoxi, die op 11 oktober 2010 tot op een afstand van 1.000 km langs de komeet Hartley 2 zal vliegen. Op 29 mei jongstleden keek Epoxi vanaf een afstand van 49.367.340 km (0,33 Astronomische Eenheden) richting Aarde-Maan en nam bijgaande foto. De opname werd een tikkeltje aangepast om de maan wat duidelijker naar voren te laten komen. Wie wil weten wat de maanfase was vanaf de Aarde gezien op het moment van de opname moet hier maar eventjes kijken. De camera van de Epoxi keek door drie filters, in blauw, groen en oranje gecentreerd op golflengten van 450, 550 en 650 nm. Het is maar dat jullie dat weten. 🙂 Bron: Tom’s astroblog.  Eh… even wat anders: wie vanavond ná het voetballen niets te doen heeft kan via een live-sessie met Phil Plait (Bad Astronomy) gaan chatten via US-stream. 23.00 uur Nederlandse tijd scherp.

Phoenix heeft probleem met de grondanalyse

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

De eerste hap Marsgrond die eergisteren ter analyse werd aangeboden aan het TEGA-instrument aan boord van de Phoenix schijnt een probleem te hebben! 🙁 Op de een of andere manier heeft de grond de oven namelijk niet bereikt. Op de foto zien we nog wel de grondkorrels op de smalle ovendeur liggen, maar volgens een sensor ín de ovenkamer is daar niets binnengekomen. Het schudden van de grond tot kleine ‘hapbare’ korreltjes is allemaal goedgegaan, maar daarna ging er kennelijk iets fout. Men is nu bezig uit te zoeken wat precies fout ging. Wees gerust: er zijn in totaal acht ovens in de TEGA [1]de Thermal and Evolved Gas Analyzer., dus als deze oven (nummero vier) lastig blijft doen zijn er nog zeven anderen. 🙂 Bron: Universe Today.

References[+]

References
↑1 de Thermal and Evolved Gas Analyzer.

Kunnen wormgaten een magnetisch veld opwekken?

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Mubasher Jamil en Muneer Ahmad Rashid

Volgens sommige theoretici  zouden er volgens de de relativiteitstheorie in theorie wormgaten kunnen bestaan, vreemde exotische objecten die het mogelijk maken om sneller dan het licht van één punt in de ruimte naar een ander punt in de ruimte te reizen. Prachtig materiaal natuurlijk voor sciencefiction-literatuur. Nu blijkt uit theoretische studies dat langzaamdraaiende wormgaten een eigen magneetveld op kunnen wekken en dat maakt het mogelijk om ze ook daadwerkelijk in de ruimte te detecteren. Dat denkwerk is gedaan door Mubasher Jamil en Muneer Ahmad Rashid (National University of Sciences and Technology in Pakistan). In hun studie gaan ze uit van zo’n roterend wormgat dat omgeven wordt door een wolk van geladen deeltjes, electronen. Het wormgat heeft een gravitationele invloed op de electronen en door het zogenaamde ‘frame-dragging’ [1]Ik heb er geen Nederlands woord voor. Wie ’t weet mag het zeggen. worden de electronen meegesleept. Zo’n roterende massa met geladen deeltjes zou volgens de welbekende wetten van Maxwell een magnetisch veld moeten opwekken. Probleem is alleen dat de sterkte van het veld afhangt van de massa van de wormgaten. En die zou in de meeste gevallen niet groot zijn, dus het blijft de vraag of de magnetische velden vanaf Aarde daadwerkelijk te zien zijn. Bron: Universe Today.

References[+]

References
↑1 Ik heb er geen Nederlands woord voor. Wie ’t weet mag het zeggen.

Het analyseren gaat beginnen!

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

Credit: NASA

Het analyseren gaat beginnen! Bij voetbal zullen Cruyff en consorten de nodige analyses geven over de gespeelde wedstrijden, te beginnen bij het zojuist gestartte Zwitserland versus Tsjechië. En een tikkeltje verderop op de rode planeet Mars is de Phoenix op Sol 11 begonnen om een hap Marsgrond te analyseren in oven 4 van de de TEGA, de Thermal and Evolved Gas Analyzer. Op de foto zien we de grijper met die verse schep grond, net voordat ‘ie het in oven 4 stopte. De komende dagen zal een tweede schep worden gegraven en in een andere oven ter analyse worden gestopt. In totaal telt de TEGA acht ovens. Voordat de grond de oven in gaat wordt het eerst geshaked tot kleine korrels. Daarna gaat het via een kleine opening, van 2 mm bij 3 cm, de oven in. We wachten met spanning op de resultaten, zowel van de voetbal- als van de TEGA-analyses. 😉 Bron: Planetary.Org/blog.

Tweede hoofdwet thermodynamica gebroken?

Geplaatst op door Arie Nouwen
11

Credit: from YouTube.

Officieel luidt de tweede hoofdwet van de Thermodynamica: De entropie van een geïsoleerd systeem dat niet in evenwicht is, neemt in de loop van de tijd toe, tot het maximum voor dat geïsoleerde systeem is bereikt. De toestand met de maximale entropie is de evenwichtstoestand. Klinkt nogal ingewikkeld, maar het betekent bijvoorbeeld dat als je verschillende soorten vloeistoffen gaat mixen je dit niet meer kunt scheiden. Doe wat koffiemelk in de koffie, roeren en het is één vloeistof geworden. Zonder extra toevoeging van energie (bijvoorbeeld gebruik van allerlei filters) zijn die koffie en melk niet meer te scheiden. Héél opmerkelijk is daarom het filmpje op YouTube dat ik zojuist zag, waarin dit wél gebeurt! 😯 Hiermee lijkt de tweede hoofdwet van de thermodynamica geschonden. De auteur van de blog Living the Scientific Live, ene Grllscientist, weet hoe het werkt en hij vraagt een miljoen dollar om de verklaring van het filmpje te geven! 😀 Ik zou zeggen bekijk de beelden hieronder en probeer te achterhalen hoe ze het ‘m flikken. Hebben ze de film gewoon teruggespoeld? Bron: Living the Scientific Live.

Sex in de ruimte

Geplaatst op door Arie Nouwen
3

Credit: Misha Gravenor

Het kon natuurlijk niet uitblijven: na de plannen voor het eerste huwelijk in de ruimte zijn er nu ook serieuze plannen om een stel sex te laten hebben in de ruimte. Wie het stel is die deze allereerste ruimtewip gaat uitvoeren is niet bekend, maar Will Whitehorn, president van Virgin Galactic in New Mexico, zegt dat er genoeg belangstelling is. Virgin Galactic is van plan vanaf 2009 commerciële ruimtevluchten aan te bieden. Hoe sex onder gewichtsloze toestand precies gaat weet ik niet, maar ik weet wel dat de gewichtsloosheid tijdens de vluchten van de SS2 van Virgin Galactic slechts vier minuten duurt. Dat wordt dus vast een lang voorspel en dan even een snelle Zero-G wip. Het levert in ieder geval een vermelding in het Guinness Book of Records op. Er bestaat trouwens een boek over sex in de ruimte, geschreven door Laura S. Woodmansee. Ik vraag mij wel af of het echt de eerste keer zal zijn dat een stel sex bedrijft in de ruimte. Er zijn al zat mannelijke en vrouwelijke astronauten tegelijk naar boven gegaan. Zouden die nooit iets geprobeerd hebben terwijl de camera’s uit waren? Bron: About.com.

Zó close-up heb je Mars nog nooit gezien!

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

Credit: NASA

Nooit eerder hebben we een stofkorrel van Mars van zo dichtbij gezien! De optische microscoop op de Phoenix hebben ze eventjes uitgetest en die bleek prachtige beelden op te leveren. Het gaat om deeltjes die op de lander zelf liggen en die daar na de landing als stof terecht zijn gekomen. Eén van de gefotografeerde deeltjes heeft iets weg van zout, maar het is volgens het Phoenix-team nog te vroeg om daar echt iets van te roepen. Afgelopen woensdag zond men enkele opdrachten naar de Phoenix om afgegraven monsters te gaan analyseren in het lab, maar die opdrachten kwamen niet aan. Oorzaak was dat de Mars Odyssey, de satelliet die om Mars draait en die de verbinding tussen Phoenix en Aarde regelt, was ontregeld en in de zogenaamde veilige modus was geraakt. Men vermoedt dat de Mars Odyssey geraakt is door een kosmisch deeltje en daardoor eventjes knock-out is. 😉 Eind van de week hoopt men dat ‘ie het weer gewoon doet. Het is al een paar keer eerder voorgekomen dat zoiets voorvalt, dus men maakt zich erg geen grote zorgen over. Zo, nu eventjes een hapje eten en dan de kinderen naar de laatste avond van de avondvierdaagse brengen. Dat wordt vast weer een snoepfestijn voor ze. 🙂 Bron: Phoenix.

Cassini ziet botsing ín de ringen van Saturnus

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Carl Murray et al/NASA

Een Engels team van sterrenkundigen heeft in de F-ring van Saturnus met behulp van de Cassiniverkenner structuren ontdekt, ‘jets’ genaamd (zie foto), die vermoedelijk ontstaan door de botsing van ‘moonlets’. Die moonlets zijn geen manen, maar meer de bouwstenen daarvan, enkele honderden meters tot een paar km in diameter. Die F-ring is onderwerp van veel studie, want het is de enige ring van Saturnus (én van het gehele zonnestelsel) waarin veranderingen optreden met tijdsschalen van enkele uren tot een paar jaar. Prof Carl Murray (Queen Mary Universiteit van London) en leden van het Cassini Imaging Team hebben vele foto’s van Cassini uit 2006 en 2007 geanalyseerd en daar kwamen ze verschillende jets tegen die volgens hen ontstaan door de botsingen van genoemde moonlets. Met name één grote moonlet, S/2004 S 6 genaamd en in 2004 door Cassini ontdekt, is vermoedelijk de bron van de grootste waargenomen jets. Vandaag werd in het Engelse vakblad Nature een artikel gepubliceerd door Murray et al. Bron: Science & Technology.