2 februari 2023

XMM-Newton vind de ‘vermiste nova’

Credit: Contours: ESA/ XMM-Newton/ EPIC (adapted from A. Read et al.), Background: SSS

De Europese röntgensatelliet XMM-Newton heeft op 9 oktober 2007 een heldere röntgenbron ontdekt die nooit eerder door instrumenten was waargenomen en die in optisch licht als nova te zien had moeten zijn. Maar in werkelijkheid is die nova nooit waargenomen’, da’s het vreemde in dit hele verhaal. Op de plek waar de XMM-Newton de röntgenbron vind staat namelijk een onbeduidend sterretje met de oerlelijke catalogusnaam USNO-A2.0 0450-03360039. Direct na de ontdekking van de röntgenbron ging men het object in optisch licht bekijken met de 6,5 meter Magellan-Clay telescoop van het Las Campanas Observatory in Chili en die zag dat  USNO-A2.0 0450-03360039 maar liefst 600 keer helderder was geworden. Maar deze nova had een verkeerde volgorde: normaal is er eerst een optische helderheidstoename en dáárna pas eentje in röntgenlicht. Dat komt omdat de exploderende gaswolk van de witte dwerg, die de oorzaak is van de nova, het röntgenlicht eerst even tegenhoud en pas na enkele dagen doorlaat. Bij USNO-A2.0 enz.. was het eerst röntgenlicht en daarna optisch, precies andersom. Maar een team sterrenkundigen onder leiding van Richard Saxton (European Space Astronomy Centre (ESAC) in Spanje) dook de foto-archieven in en daaruit bleek dat op 5 juni 2007 wel degelijk een nova te zien was geweest, die zelfs met het blote oog te zien was! 😯 Maar op de een of andere manier was deze nova aan de aandacht van alle (amateur-)telescopen ontsnapt. Achteraf hebben ze de nova de naam Nova V598 Puppis gegeven, maar jammer genoeg heeft niemand ‘m op z’n hoogtepunt gezien. Bron: ESA.

Share

Speak Your Mind

*

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: