1 augustus: gedeeltelijke zonsverduistering!

Pad van de verduistering van 1 augustus 2008

Credit: F. Espenak/NASA/GSFC.

Credit: Hemel.waarnemen.com.

Op 1 augustus is in Nederland en België een gedeeltelijke zonsverduistering te zien! 😀 Tijdens het maximum zal 25% van de diameter van de Zon, ofwel 14,6% van haar oppervlakte, bedekt zijn. We zeggen dat de grootte van de verduistering dan 0,250 is. Aangezien de Maan ten noorden langs de Zon trekt, wordt het percentage groter naarmate je je noordelijker bevindt. In Groningen zal ongeveer 29% van de Zon worden bedekt. Dit is niet voldoende om het donker te maken in onze streken, maar meer dan voldoende om te worden opgemerkt met het blote oog, waarbij je deze uiteraard moet beschermen met bijvoorbeeld een speciaal eclipsbrilletje. De verduistering vindt plaats tussen 10.36 en 12.16 uur, waarbij de maximale verduistering rond 11.15 uur is.  Meer info over de eclips van morgen is uiteraard op de NASA-website van Fred Espenak te vinden. Bron: Hemel.Waarnemen + Sterrengids 2008.

Wall-E phone home?

Credit: Pixar Animations Studio

Vandaag, 30 juli, verschijnt de nieuwe Pixar-film in de Nederlandsche bioscopen: Wall-E. Wall-E is een kleine robot die werkt op een afvalverwerkingsplaats. Na vele jaren het afval der mensheid opgeruimd te hebben wordt het robotje melancholisch en begint het zich af te vragen of dit alles is dat er is voor hem. Geen idee of ’t iets met sterrenkunde te maken heeft, maar ik vond ’t plaatje hierboven wel grappig. Doet trouwens wel erg veel denken aan E.T. En Number-5 (de robot uit de Short Circuit-films), maar da’s logisch want die waren ook van Pixar. 🙂 D’r is trouwens wél een link met de sterrenkunde, want naar aanleiding van Wall-E heeft de Europese ESA een educationele website geopend!

Hieperdepiep, Eris is drie jaar

Credit: NASA, ESA, and M. Brown.

Eris is een Plutoïde, een dwergplaneet dus, die voor het eerst werd gefotografeerd op 21 oktober 2003, maar werd pas in 2005 geïdentificeerd als een bewegend object in ons zonnestelsel. De ontdekkers zijn Michael Brown (California Institute of Technology), Chad Trujillo (Gemini Observatory) en David Rabinowitz (Universiteit van Yale) en die maakten op 29 juli 2005 officiëel de ontdekking van Eris bekend. Tatatata, vandaag drie jaar geleden dus. Met een geschatte diameter van 2400 km is Eris ongeveer 5% groter dan Pluto. Om Eris draait ook een maan, Dysnomia geheten, naar de dochter van de godin Eris. Op de foto hierboven zijn Eris en Dysnomia gebroederlijk eh.. gezusterlijk te zien. Omlooptijd van Eris om de Zon is overigens 557 jaar, zeg 203.500 dagen. Pffff, je moet daar veel geduld hebben. Bron: Wikipedia.

Zin om δ-Aquariden-Zuid te zien?

Credit: Astronomy.

Wat dacht je ervan om vandaag de δ-Aquariden-Zuid te gaan bekijken? Klinkt allemaal een tikkie ingewikkeld, maar het wil zeggen dat de radiant van deze meteoren, daar hebben we ’t over, uit de buurt komen van de ster δ-Aquarius in Waterman. ’t Zoekkaartje hierboven kwam ik ergens tegen, handig. Eigenlijk telt de meteorenzwerm twee varianten, de zuidelijke variant en de noordelijke variant. En die zuidelijke variant, de sterkste van de twee, bereikt op 28 en 29 juli z’n maximum. Hé, da’s vandaag, ook toevallig! 😀 In Nederland moeten we ’t met zo’n twintig δ-Aquariden-Zuid  doen, vanwege de lage stand van het sterrenbeeld aan de horizon. Af en toe komen we ook wat α-Capricorniden tegen, die de vorige nacht hun maximum hebben gehad en die meestal oranje gekleurd zijn. Hé, leuk kleurtje! En wie weet zie je ook een verdwaalde Perseïde, opwarmertje voor het maximum dat we in de nacht van 12 op 13 augustus kunnen verwachten. De vermoedelijke bron van de δ-Aquariden-Zuid is overigens de komeet 96P/Machholz 2, die in 1994 uiteenviel. Verwar deze komeet niet met de andere door Machholz ontdekte komeet, C/2004 Q2, die we in 2005 een tijd met het blote oog konden zien.

Pleiaden bij de Maan

Credit: NASA, ESA, AURA/Caltech, Palomar Observatory

De Maan bedekt vanaf een uur of 19.00 de Pleiaden, de open sterrenhoop in het sterrenbeeld Stier. De bedekking gebeurt bij ons helaas 8° onder de horizon en bij daglicht. Bekijk de samenstand daarom op 27 juli rond 5 uur ’s morgens, of op 28 juli rond 2 uur ’s nachts. Het tweetal staat in het eerste geval in het oosten, op een hoogte van ongeveer 38°, op een afstand van 7,4° van elkaar. In het tweede geval staan de twee hemellichamen op een hoogte van ongeveer 9° in het oost-noordoosten, zo’n 5,3° van elkaar vandaan. De Maan is voor ongeveer 31% verlicht. De Pleiaden kennen we ook wel als het Zevengesternte, nummertje 45 uit de lijst van Messier. Met het blote oog al een dankbaar object voor de amateur. 🙂 Bron: Hemel.waarnemen.

Saturnus, Heer der ringen

Credit: NASA/JPL-Caltech.

Is ’t niet mooi? Saturnus op deze recente foto van Cassini. En wat nog mooier is: net boven de ringen zijn twee piepkleine stipjes te zien: de maantjes Janus en Pandora! Janus, werkelijke diameter zo’n 150 km, staat in het midden. Links daarvan is nauwelijks Pandora te zien, die met 140 km ietsje kleiner is. Bron: Casssini.’

Paar weekjes weg


Lieve Astrobloglezers,
Vanaf vandaag ben ik twee weken weg met ’t gezinnetje. Hopelijk hebben we beter weer dan vorig jaar, maar goed dat weet je nooit. De thuisblijvers zullen niet zonder astroblogjes zitten, want iedere dag zal er rond 10.00 uur een astroblogje in je ”brievenbus” vallen. Ik hoop dat de layout blijft zoals ‘ie is, want ik merk de laatste tijd dat soms de zijbalk rechts plots wegvalt en dat ‘ie links opeens in het Engels overgaat. Afijn, we zien het wel. Op 8 augustus meld ik mij weer terug.

 

Doei!

Adrianus V

Het einde van de theorie

Credit: palPalani

Chris Anderson, onthou die naam. Hij zal net als Francis Fukuyama de geschiedenis in gaan als de verkondiger van het einde van iets. Voorspelde de laatste het ‘Einde van de Geschiedenis’ in 1989, Anderson voorspelt in het laatste nummer van het technologieblad Wired het ‘Einde van de Theorie’. Vroeger, toen de wereld nog een stuk eenvoudiger was, was de volgorde in de wetenschap altijd: iemand bedenkt een theorie, een hypothese, een model, ergens in een stoffige studeerkamer, en vervolgens gaat men kijken via wetenschappelijke experimenten en observaties of de theorie wel of niet klopt met de werkelijkheid. Verificatie en falsificatie heet dat geloof ik, ooit bedacht door Karl Popper. Anderson zegt nu dat die volgorde achterhaald is. Uitgangspunt voor hem is namelijk de gigantisch grootte hoeveelheid data die opgeslagen ligt in megagrootte digitale archieven, zoals bijvoorbeeld de SDSS-catalogus die voor het Galaxy Zoomproject wordt gebruikt. Anderson zegt dat de nieuwe wetenschap die data als uitgangspunt dient te nemen en moet kijken of daar patronen en modellen uit te destilleren zijn. Dus niet uitgaan van een model en dan toetsen aan de werkelijkheid, nee precies andersom, neem gegevens over de werkelijkheid als start en ga daar een model omheen bouwen. Anderson heeft er nog een naam voor bedacht ook: de nieuwe wetenschap noemt hij het Petabyte Tijdperk! De Petabytes [1]Eén petabyte is een miljoen gigabyte. van SDSS, Large Hadron Collider en andere data-uitbrakende projecten vliegen ons om de oren en daar moeten wetenschappers patronen in herkennen. Aldus Chris Anderson, in het dagelijks leven wetenschaps- en internetjournalist. We wachten maar even af of ‘ie gelijk krijgt. Bron: NRC-Handelsblad, 24 juli 2008.

References[+]

References
1 Eén petabyte is een miljoen gigabyte.

Midzomernacht… op Mars!

Credit: NASA/JPL-Caltech.

Het lijkt een plaatje ergens rond 21 juni in het noorden van Noorwegen genomen, de Zon die tijdens de midzomernacht niet wil ondergaan. Met het is héél ergens anders genomen: op Mars! De Surface Stereo Imager aan boord van Phoenix heeft de mozaïek genomen en dat leverde dit prachtige beeld op. Datum waarop Phoenix de voorgrond fotografeerde was 20 juli 2008, op Mars Sol 54 genoemd. De Zon werd op afwisselende dagen gefotografeerd, tussen Sol 46 en 56. Bron: Phoenix.

ESA prepareert Rosetta voor Steins

Credit: ESA

De ESA heeft alles in gereedheid gebracht om de komeetverkenner Rosetta op vrijdag 5 september een fly-by te laten maken langs planetoïde Steins [1]Eigenlijk is het Šteins, met zo’n dakje erboven. Hij is genoemd naar Karlis Ã…Â teins, een Letse sterrenkundige. Dat was overigens niet de ontdekker van Steins, dat was de Rus N. S. … Continue reading. Dat levert vooral drukte op voor het Rosetta Flight Control Team dat gestationeerd is in ESA’s European Space Operations Centre in Duitsland. Om 20.58 uur Nederlandse tijd die dag zal Rosetta met een relatieve snelheid van 8,6 km/s Steins passeren op een afstand van 800 km. Als dat gebeurt staan beiden 360 miljoen km van ons vandaan, hetgeen een tijdvertraging van 1.200 seconden (20 minuten) oplevert. Het controleteam zal de dagen voor de passage daarom erg goed moeten sturen om Rosetta precies de juiste baan langs Steins te bezorgen. Steins is overigens niet het einddoel van Rosetta, maar ‘slechts’ een tussenstation. Hét einddoel is de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, waar Rosetta in 2014 een ontmoeting mee zal hebben. O ja, tussen 5 september 2008 en 2014 zal Rosetta nóg een planetoïde aandoen, 21 Lutetia ergens in 2010. Druk baasje die Rosetta. 🙂 Bron: ESA.

References[+]

References
1 Eigenlijk is het Šteins, met zo’n dakje erboven. Hij is genoemd naar Karlis Ã…Â teins, een Letse sterrenkundige. Dat was overigens niet de ontdekker van Steins, dat was de Rus N. S. Chernykh.