De allerlaatste Shuttlevlucht is bekend

Credit: NASA

31 mei 2010: schrijf het in je agenda, want het wordt een gedenkwaardige dag. Het zal namelijk de laatste dag zijn dat een Space Shuttle zal opstijgen. De Endeavour zal dan worden gelanceerd voor missie STS-133, bedoeld om allerlei onderdelen naar het ISS te vervoeren, zoals twee S-band communicatie-antennes. Na 31 mei 2010 nooit meer die karakteristieke brullende motoren, nooit meer die karakteristieke roll and pitch kort na de lancering waarin de Space Shuttle een flinke zwaai maakt, nooit meer die soepele glijvluchten tijdens de daling. 🙁 NASA maakte vandaag de laatste serie vluchten van de Space Shuttle’s bekend [1]The Final Shuttle Manifest, zoals de NASA de webpagina noemt., van STS-119 (op 12 februari 2010) tot die historische 31e mei 2010. Daarna wacht vast en zeker één of ander museum voor de resterende shuttles. Bron: NASA.

References[+]

References
1 The Final Shuttle Manifest, zoals de NASA de webpagina noemt.

Adrianus V gemaakt van sterrenstelsels

Credit: SDSS/Galaxy Zoo

Sinds Hanny’s Voorwerp zit ik regelmatig te neuzen op het Galaxy Zoo Forum. Sommige forumdeelnemers hebben de prachtige gewoonte om hun berichtjes af te sluiten met een signature, een soort van handtekening dus. En niet zomaar eentje, nee, een handtekening gemaakt van de letters van sterrenstelsels. 😯 In de dierentuin van sterrenstelsels heb je per slot van rekening een enorme diversiteit aan vormen. En laten er nou verdraaid een heleboel sterrenstelsels zijn die lijken op letters of leestekens! Je begrijpt het al: van die letters maakt men dan een signature. Afijn, ik kon het niet nalaten om ook zo’n signature te maken en… voilá . Hierboven het kosmische resultaat. Denk niet dat het allemaal gephotoshopte sterrenstelsels zijn, want het zijn échte sterrenstelsels, van kosmisch vleesch en bloedt. Zo is die ‘D’ het sterrenstelsel dat met de onsterfelijke naam 587739849142567017 door het leven gaat. Details van dat stelsel zijn hier in de SDSS-catalogus te bewonderen. Adrianus V gemaakt van sterrenstelsels. 😀

Kabinet steekt geld in de ExoMars missie

Credit: ESA

De ministeries van Economische Zaken en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap trekken samen 8 miljoen euro uit voor de Nederlandse bijdrage aan de eerstvolgende ruimtemissie van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA naar Mars, de ExoMars, die in 2014 op de rode planeet moet landen. Die missie vergt de ontwikkeling van een Mars-satelliet (orbiter), een landingsmodule én een verkenningswagen. De orbiter, met aan boord de landingsmodule met daarin de wagen, moet in staat zijn Mars te bereiken en zich in een baan rond de planeet te plaatsen. De kabinetsinvestering gaat concreet om de voorbereiding van drie wetenschappelijke ruimte-instrumenten voor de ExoMars. Met de investering kunnen de drie instrumenten in concept worden ontwikkeld worden tot het moment waarop ESA de ontwerpen beoordeelt. Vooralsnog kan één daarvan door deze investering worden doorontwikkeld tot een vluchtwaardig instrument. Welke Nederlandse technologie uiteindelijk Mars gaat bereiken is afhankelijk van verschillende factoren, niet in de laatste plaats van de voorspoed of tegenslag bij de technologische ontwikkeling. ESA houdt de vinger aan de pols en onderwerpt ieder instrumentontwerp aan een strenge keuring. Eind dit jaar moeten alle instrumenten in ontwikkeling zo’n keuring hebben gehad. Hoeveel instrumenten er uiteindelijk mee gaan op ExoMars wordt bepaald op de ESA ministersconferentie die eind november plaatsvindt in Den Haag. De Nederlandse inzet op de ministersconferentie is in oktober onderwerp van gesprek in de Tweede Kamer. De ESA is trouwens ook al hardop aan het nadenken over een Mars Sample Return (MSR) missie, dus de ministers krijgen ’t nog druk op die conferentie in november. Frankrijk is dan nog voorzitter van de EU, dus da’s een kat in ’t bakkie! 😀 Bron: SRON.

Ding dong: de Meade 16″ LightBridge

Credit: Meade

Laat ik voorop stellen dat ik zelf niet zo’n waarnemer ben en weinig weet van alle ins & outs van de nieuwste telescopen, maar ik geloof dat de nieuwste Meade 16″ LightBridge menig hart van amateur-sterrenkundigen harder doet kloppen. Door Sky & Telescope Magazine uitgeroepen tot Hot Product 2007, haha… Schoon aan de haak schijnt deze 40 cm Dobson $ 1.849,- te kosten. Gezien de lage dollarkoers (1 $ = 0,63 €) is dat een schamele € 1.178,-. Je zou je vakantiegeld er bij wijze van spreken in kunnen stoppen. Ik laat het maar even aan de experts over om een oordeel te vellen over deze Dobson, maar zelf zou ik deze kijker wel in m’n bezit willen hebben. Tenminste, als ik een pick-up truck zou hebben. 😀 Mmmm, waar haal ik die nou weer vandaan? Bron: Universe Today.

De Universe Sandbox

copyright Universesandbox.com


Het voordeel van zo’n videochat met Phil Plait, zoals gisteravond vanaf 23.00 uur (gaap) weer plaatsvond, is niet alleen dat je een uur loopt te chatten met tig mensen van over de hele wereld (inclusief Phil die op alles reageert), maar ook dat je soms leuke programma’s tegen het lijf loopt. Zoals de Universe Sandbox! Een educatief speeltje dat je kunt downloaden (ongeveer 30 Mb) [1]Gratis nog wel. Je kunt er wel voor betalen, maar de maker heeft zoiets van ‘kijk zelf maar wat je er voor over hebt’. 😀  en waarmee je vervolgens op prachtige wijze kunt spelen met de zwaartekracht. Een interactive space simulator, zoals Dan Dixon de maker het zelf noemt.

copyright Universesandbox.com

Simuleer met deze Heelal Zanddoos (hoe vertaal je dat anders?) hoe planeten om elkaar heen draaien, hoe ze tegen elkaar kunnen botsen, hoe planetoïden op elkaar en tegen planeten kunnen botsen, hoe sterren in de Melkweg bewegen, hoe sterrenstelsels om elkaar heen bewegen en tegen elkaar kunnen botsen, etcetera… Allemaal weergegeven in een schitterende vormgeving en met een souplesse die je alleen bij Chinese turnsters op de Olympische Spelen ziet. Op Youtube is ook een video te zien van de Universe Sandbox met alle mogelijkheden. Mijn advies: filmpje even bekijken en je bent verkocht. Downloaden die boel en ga lekker wat sterrenstelsels tegen elkaar smashen. 🙂 Bron: Universe Sandbox.

References[+]

References
1 Gratis nog wel. Je kunt er wel voor betalen, maar de maker heeft zoiets van ‘kijk zelf maar wat je er voor over hebt’. 😀

Snelle veranderingen in aardkern ontdekt

Credit: Mioara Mandea en Nils Olsen

Twee geologen hebben onlangs ontdekt dat zich in de kern van de Aarde snelle veranderingen afspelen, die een mogelijk effect hebben op het aardmagnetisch veld. De twee geologen, Mioara Mandea (GFZ German Research Centre for Geosciences, Potsdam, Duitsland) en Nils Olsen (National Space Institute/DTU, Kopenhagen, Denemarken), hebben de bewegingen in de vloeibare kern gemeten. Dat deden ze met behulp van twee satellieten, de CHAMP en de Ørsted. Knap staaltje techniek, dat je met twee satellieten kan meten wat er 3.000 km onder je voeten allemaal gebeurt. 🙂 Gecombineerd met metingen gedaan op de grond konden Mandea en Olsen de veranderingen in de aardkern traceren, die zich op een zeer korte tijdsschaal van enkele maanden afspelen. Die veranderingen bleken goed samen te vallen met wijzigingen in het aardmagnetisch veld en met variaties in de daglengte. De laatste tijd bedraagt de daglengte 23 uur, 56 minuten en 4,091 seconden. Geen 24 uren exact, maar nou vertel ik toch niks nieuws? Het zou volgens het tweetal onderzoekers kunnen dat de wijzigingen in de aardkern wijzen op een spoedige omkering van het aardmagnetisch veld. De laatste keer dat dat gebeurde, waarbij magnetische noord- en zuidpool omkeren, was zo’n 780.000 jaar geleden. Dat we dá t nou wellicht weer mee mogen maken! Moeten we alleen nieuwe kompassen maken. 😉 Bron: Eurekalert.

Een ontmoeting met Sir Patrick Moore

 

In de regel spelen de meeste interresante sterrenkundige “bezienswaardigheden” zich af aan de nachthemel danwel aan de daghemel. Een enkele keer zijn het de meer “aardsere zaken” die het hart van den (amateur-) astronoom harder doen laten kloppen. Deze z.g. “aardsere zaken” betreffen dan meestal bijvoorbeeld een bezoek aan een een of ander beroemd observatorium o.i.d. De kans echter om “zomaar” een grootheid in de “astro-bizz”…”life and face to face” te mogen aanschouwen is iets wat waarschijnlijk nog veel zeldzamer is. Afgelopen week heb ik het ongelofelijke grote genoegen mogen beleven om “gezellig een vorkje te mogen meeprikken” in het gezelschap van niemand minder dan de beroemde Britse sterrenkunde-polularisator en tevens alweer meer dan 50 (!!) jaren lang het gezicht van het bekendste sterrenkundige BBC TV-programma op de planeet, The Sky at Night, Sir Patrick Moore… OH YES!!!!! Een hele goede vriend van mij, an awfully English englishman by the name of Jonathan Hall (op de foto hieronder), welke ik alweer zo’n dikke 30 jaar geleden ben tegengekomen tijdens “mijn trektocht door de wereld der sterrenkunde”, had alreeds als kleine jongen de wens om ooit eens bij Patrick Moore op bezoek te willen gaan… Het op bezoek gaan bij dit Icoon in de wereld der sterrenkunde moet je een beetje zien als een soort “astronomische bedevaart”… Je leven is, bij wijze van spreken dan, zeg maar niet compleet als je “de man” niet een keer in je leven hebt ontmoet….althans dat was dan zijn persoonlijke mening…. enne… dat “vreemde gevoel” kan den schrijver dezes ook van harte onderschrijven!! Om allerlei redenen is deze wens helaas nimmer in vervulling gegaan tot echter vorige week toen mijn vriend Jonathan “den stouten schoenen durfde aan te trekken” en hem middels een brief te vragen “if he could spare a minute to meet him and a mad Dutchman (eh…uw scribent dus)”. Tot zijn (en mijn!!) grote verbazing, verrukking en zeker niet minder tot een… eh… lichte paniek stond “the great man” een dag of wat later zomaar op zijn antwoordapparaat met de medeling of wij zin hadden om “gezellig samen met hem de lunch te willen gebruiken”… Eh, yes please!!! En aldus geschiedde… ! Het zeer memorabele 3 uur durende bezoekje had naast een persoonlijk ook nog een zakelijk tintje. Mijn vriend Jonathan is namelijks in het dagelijks leven werkzaam bij het “William Herschel-museum” (een aanrader!!!) in Bath… William Herschel is, zoals bekend moge worden verondersteld, de ontdekker van de planeet Uranus en in de geschiedenis van de sterrenkunde bijkans net zo’n grootheid als een figuur als Newton. Nu is het mij effe ontschoten wat het precies ook al weer was maar ergens eind van het jaar schijnt er iets te vieren te zijn aangaande meneer William Herschel… of… Sir Patrick wellicht zin had om tijdens “zijn Sky at night” daar wat aandacht te besteden… en tevens ook nog even het desbetreffende museum in Bath (voormalig woonhuis van WH en tevens ook de plek waar hij zijn vele beroemde telescopen heeft gebouwd) te promoten??… But of course, with the utmost pleasure! Aan zin “in leuke dingen doen” ontbreekt het Patrick Moore absoluut nog niet ondanks zijn alweer respectabele leeftijd van 85 jaar… en zolang zijn (best wel fragiele) gezondheid het hem toelaat zal hij proberen tot zijn laatste ademtocht de sterrenkunde te promoten in de breedste zin des woords en tevens ZIJN “sky at night” te presenteren op die zalig typisch engels excentrieke manier. Ik merk, nu ik weer thuis ben, dat ik dieper onder de indruk ben van dit bezoekje dan ik dacht dat ik zou wezen… Het onwezenlijke gevoel welke mij beving toen ik dat ozo typische en overbekende stemgeluid hoorde (en nu eens NIET vanachter de TV!!) toe ik die beroemde werkkamer in zijn huis in Selsey, west sussex, (waar de laatste jaren de Sky at night wordt opgenomen) van hem binnen liep, dat zal mij de rest van mijn leven bijblijven. Deze man heeft zo gigantisch veel betekent voor de sterrenkunde in Engeland en de rest van de wereld, in woord en daad middels zijn vele TV optredens en niet te vergeten de onnoemelijke hoeveelheden geschriften (tot op heden allemaal getypt op zijn ouderwetse typemaschine uit 1908…!!!) dat de grootsheid hiervan eigenlijk niet echt te bevatten is… en…The man is still with us!! Wat mij ook vooral zal bijblijven dat het gewoon een heel gezellig en ontspannen bezoekje was aldaar aan “huize de zoete astronomische inval”… de telefoon staat er niet stil en het is er een continu komen en gaan van bekende (o.a. Doctor Brian May……van de wereldberoemde rockgroep Queen… at last and thanks to him Astronomy has become sexy… ha…ha…) en minder bekende grootheden in de sterrenkunde… zeer indrukwekkend. Zo… genoeg geschreven, hoewel je over “The great man”… (Hij, compleet wars van elke vorm van grootheidswaanzin en met een heerlijk gevoel voor humor, zou waarschijnlijk spugen op deze woorden) eigenlijk nooit uitgeschreven raakt… gauw weer verder met het lezen van zijn, stampvol met anekdotes en zeer humoristisch geschreven, autobiografie… zeer aangenaam leesvoer!

’t is druk in de atmosfeer van Saturnus

Credit: NASA/JPL.

Cassini heeft 23 mei 2008 een prachtige foto gemaakt van vele draaikolken in de atmosfeer van Saturnus. Het gefotografeerde gebied, een ‘oceaan’ van waterstof en helium, ligt op 70° noorderbreedte en de resolutie is 7 km per pixel. Cassini stond 1,2 miljoen km van Saturnus vandaan op het moment van de opname. Een grotere afbeelding in tif-formaat is hier te krijgen (1 Mb groot, valt mee toch?). Bron: NASA/JPL.

Aarde-overgang in aantocht

Geplaatst in (dwerg-)planeten | Getagged Jupiter | 2 reacties