Maandelijks archief: augustus 2008

Artikel Hanny’s Voorwerp in concept klaar

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Een wetenschappelijk concept-artikel over Hanny’s Voorwerp is ter publicatie aangeboden aan de Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Negentien auteurs hebben meegedaan aan het artikel, waaronder Hanny van Arkel, de Nederlandse ontdekker van het vreemde object. De auteurs horen bij 14 wetenschappelijke instellingen, bij Hanny van Arkel uit Heerlen wordt ‘Dutch School System’ genoemd. Yep, Hanny werkt in het basisonderwijs, eh.. primair onderwijs heet dat geloof ik officiëel. Het artikel, getooid met de naam “Galaxy Zoo: ‘Hanny’s Voorwerp’, a quasar light echo?”, wordt niet direct gepubliceerd maar eerst door ‘peers’ beoordeeld. Als die groen licht geven en/of opmerkingen hebben gegeven kan het wel verschijnen. Het artikel zal het vijfde wetenschappelijke artikel zijn dat in het kader van het Galaxy Zoomproject. Zodra Hanny’s artikel in de MNRAS verschijnt zal ik het hier ook neerzetten, tenminste als het vrijkomt. De faam van Hanny van Arkel wordt overigens steeds groter. Deze week was ze voorpaginanieuws op CNN.com en er is ook al een pagina op Wikipedia gewijd aan Hanny’s Voorwerp. Hanny houdt zelf ook een lijstje bij waar aandacht wordt besteed aan Hanny c.q. Hanny’s Voorwerp. Handig. 🙂 Bron: Galaxy Zoo Blog.

De Large Hadron Collider komt op stoom

Geplaatst op door Arie Nouwen
6

Credit: CERN

Dit weekend al worden de eerste protonen geïnjecteerd in de grootste deeltjesversneller ter wereld, de Large Hadroncollider (LHC). Maar dat betekent niet dat de LHC daarmee ook direct operationeel is. De protonen draaien slechts in een gedeelte van de LHC [1]In twee van de in totaal acht segmenten van de LHC. en ze gaan maar één richting uit. Het is een opwarmertje voor dé grote dag, 10 september 2008, als de protonen door de gehele LHC zullen draaien én ze ook in tegengestelde richting rondjes zullen maken. Dá n zullen de eerste botsingen tussen protonen plaatsvinden. De afgelopen tijd is de deeltjesversneller bij Genéve, 27 km in lengte, afgekoeld tot een temperatuur van 1,9K (-271°C). Op 10 september zal bij de werkelijke start bij de botsingen een energie worden bereikt van 450 GeV (0,45 TeV). Men hoopt in 2010 de LHC werkelijk op stoom te hebben en dan een energie van 5 TeV te bereiken. Daarmee moet de heilige graal van de moderne natuurkunde worden ontdekt, het Higgsdeeltje. Deze week werd overigens op een conferentie in Philadelphia bekendgemaakt dat de bovengrens voor de vermoedelijke massa van het Higgsdeeltje op theoretische gronden van 190 GeV verlaagd is naar 170 GeV. De ondergrens is al jaren geleden vastgesteld op 114,6 GeV. Pijnlijk voor de wetenschappers van de LHC is dat die 170 GeV binnen de waarneemlimiet ligt van de Amerikaanse deeltjesversneller Tevatron, behorende bij het Fermilab in Chigago. Kans is dus reeël dat de Amerikanen het Higgsdeeltje toch voor de neus van de Europese LHC zullen wegkapen. 🙁 We zullen zien wie hierin gaat winnen. Bron: CERN + NRC-Handelsblad, 9 augustus 2008.

References[+]

References
↑1 In twee van de in totaal acht segmenten van de LHC.

De boze heks en het waterijs op Mars

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

Credit: NASA

Het lijkt de titel wel van een nieuw sprookje, dat binnenkort door Studio100 of Joop v.d. Ende productions in musicalvorm op de vaderlandsche podia zal worden gepresenteerd. Ik heb het echter over de wijze waarop de NASA het nieuws bekendmaakte dat de Phoenix voor het eerst waterijs op Mars heeft gevonden én aangeraakt. Het nieuws werd vorige week wereldkundig gemaakt en ik zag op Teletekst in m’n vakantiehuisje een bericht erover. Oud nieuws dus op dit moment. Maar ik zag vandaag de foto van Bill Boynton, teamleider van het TEGA-instrument [1]Thermal and Evolved-Gas Analyzer. van de Phoenix, en daar moest ik wel om lachen. Tijdens die persconferentie droeg hij namelijk een zelfde groene heksenhoed als actrice Margaret Hamilton in 1939 deed  voor de film The Wizard of Oz. Na de analyse van de Marsmonsters door de TEGA-oven was Boyton eerst van plan een analogie te maken van het sprookje van Hans en Grietje, waarin de heks op het laatst haar lot tegemoet ging in een oven. Maar toen duidelijk werd dat TEGA waterijs had ontdekt koos Boynton voor De Tovenaar van Oz, waarin de boze heks in de finale begint te smelten als ze in aanraking komt met water. Pfff, hebben die wetenschappers niets beters te doen dan sprookjes te lezen? 😉 Bron: Planetary.org.

References[+]

References
↑1 Thermal and Evolved-Gas Analyzer.

Mens kan Van Allengordels beïnvloeden

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

Om de Aarde heen bevinden zich de zogenaamde Van Allengordels, twee gordels [1]De laagstgelegen gordel, op een afstand van 2000-5000 km, bestaat voornamelijk uit protonen. Deze werd in 1958 ontdekt door de satelliet Explorer 1. De gordel is vernoemd naar zijn ontdekker James … Continue reading bestaande uit geladen deeltjes (electronen en protonen afkomstig van de zonnewind) die gevangen zitten in de magnetosfeer van de Aarde. Het blijkt nu dat de mens is staat is om de binnenste Van Allengordels te beïnvloeden. 😯 Radiozenders die uitzenden via de zeer lage frequenties van 10 tot 25 kHz (golflengten van 12 tot 30 km, ooops) blijken in staat te zijn de electronen in de Van Allengordels ‘weg te laten lekken’, te laten draineren zoals ze dat zo mooi noemen, in de hoogste delen van de atmosfeer van de Aarde. Die VLF-zenders worden o.a. voor militaire communicatie gebruikt en onderzoek van een VLF-zender van de Amerikaanse marine aan de westkust van Australië heeft laten zien dat het aantal gedraineerde electronen met een factor 300 is toegenomen, puur door de invloed van deze ene zender. Het was de Fransman Jean-André Sauvaud en collegae die dat met behulp van de Demeter-satelliet hebben aangetoond. Tien jaar geleden werd al voorspeld dat zenders op Aarde óf in laagvliegende satellieten al in staat zijn om de binnenste Van Allengordels voor de helft van het aantal electronen te ontdoen. Omdat de Van Allengordels nog steeds een groot gevaar opleveren voor de ruimtevaart, wordt nu serieus gekeken of de verdere afbraak van de Van Allengordels, de Radiation Belt Remediation genoemd, niet uitgebreid moet worden. Maar er zijn ook geluiden die zeggen dat de afbraak ook negatieve gevolgen heeft. Zo zouden de radioverbindingen en GPS-navigatiesystemen wereldwijd verstoord kunnen raken. Tsja, het is ook nooit goed zeg. 😉 Bron: NRC-Handelsblad, 9 augustus 2008.

References[+]

References
↑1 De laagstgelegen gordel, op een afstand van 2000-5000 km, bestaat voornamelijk uit protonen. Deze werd in 1958 ontdekt door de satelliet Explorer 1. De gordel is vernoemd naar zijn ontdekker James Van Allen. De tweede gordel ligt op een hoogte van 16.000 km en is ongeveer 6000 km dik. Deze gordel bestaat voornamelijk uit elektronen en is door Pioneer 3 (ook in 1958) ontdekt en in kaart gebracht.

Cassini vliegt maandag langs Enceladus

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA/JPL-Caltech.

Komende maandag, 11 augustus, zal Cassini voor de vijfde keer een scheervlucht langs de maan Enceladus maken. De instrumenten aan boord van Cassini, met name de hoge resolutiecamera’s zullen dan vooral aandacht schenken aan de zuidpool van Enceladus, waar veel activiteit in de vorm van geisers is. De vorige scheervlucht was gericht op het bepalen van de chemische samenstelling van de uitstoot van de geisers. Maandag zal het draaien om het maken van nauwkeurige foto’s van de geisers. In de nacht van 11 op 12 augustus, als wij omhoog zitten te turen naar de Perseïden, komen de eerste resultaten van Cassini op Aarde binnen. Spannend! 😀 Op de foto hierboven trouwens een ‘oude’ foto van Enceladus door Cassini, genomen op 27 november 2005. Bron: Planetary.org.

De perseïden komen er weer aan

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Sky & Telescope.

Vaste prik uiteraard in de vakantiemaanden: het maximum van de meteorenzwerm Perseïden. In de nacht van maandag op dinsdag (11-12 augustus) is dat maximum te zien. Het hoogtepunt wordt verwacht tussen twee uur ’s nachts en het begin van de ochtendschemering. Met een beetje geluk zijn er onder gunstige omstandigheden dan zo’n veertig vallende sterren per uur te zien. Ook in de nacht van 12/13 augustus zijn de perseiden nog zichbaar [1]Saillant detail: het persbericht van de Werkgroep Meteoren laat het maximum in de nacht van 11-12 augustus vallen. De Sterrengids 2008 noemt 12/13 augustus als nacht van het maximum!. Vallende sterren (meteoren) worden veroorzaakt door het stofspoor dat kometen in hun baan rond de zon achterlaten. Als de aarde door zo’n stofspoor trekt en de omstandigheden goed zijn, kan een imposante lichtshow ontstaan. Elk jaar in augustus kruist de aarde het spoor van de komeet Swift-Tuttle. Kleine stofdeeltjes, meestal niet veel groter dan een zandkorrel, schieten met hoge snelheid de dampkring in en laten daarbij een spoor van licht achter. De meteoren lijken allemaal vanuit het sterrenbeeld Perseus te komen, vandaar de naam: Perseïden. Na zonsondergang op maandag 11 augustus 2008 zijn Jupiter en de maan mooi zichtbaar aan de zuidelijke hemel. Het maanlicht ontneemt wel gedeeltelijk het zicht op de Perseïden. Als na één uur ’s nachts de maan achter de horizon is verdwenen, komen de perseïden aan de oostelijke hemel tevoorschijn. Tot zonsopgang kunnen we van de meteorenregen genieten. Bron: Astronomie.nl + Sterrengids 2008.

References[+]

References
↑1 Saillant detail: het persbericht van de Werkgroep Meteoren laat het maximum in de nacht van 11-12 augustus vallen. De Sterrengids 2008 noemt 12/13 augustus als nacht van het maximum!

Ik ben d’r weer hoor

Geplaatst op door Arie Nouwen
2

Ha die astrobloggers! Ik ben er weer hoor. 😀 Gezond en wel terug vanuit Landalpark Warsberg in Saarland. Heerlijke vakantie gehad en slechts één keertje even in een internetcafé gegluurd naar de Astroblogs. Kostte wel wat moeite, maar het astroblogloze tijdperk heb ik weer doorstaan. Thuisgekomen wacht natuurlijk tig tijd aan spullen pakken, wassen, etc.., maar daar zal ik vrouwlief eens lief voor aankijken. 🙂 Op 1 augustus was er uiteraard de gedeeltelijke zonsverduistering en die heb ik vanaf het park ook tussen de vele wolken door mogen aanschouwen. Gebruikt filter: een verzamel-CD van Doe Maar! Yep, ik had m’n filters niet bij me, dus dan maar een noodgreep en het ó zo afgeraden CD’tje gepakt. Ja, een doodzonde, ik weet het. ‘k zal het niet meer doen. 🙂 Eén foto die ik gemaakt heb zie je trouwens hierboven. Vanavond zal ik een paar kilo berichten van astronieuws van de afgelopen twee weken proberen door te vlooien en dan een samenvatting te maken wat er allemaal gebeurd is.

Bertha vanuit de ISS

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

Een maandje terug alweer nam de bemanning van het internationale ruimtestation ISS deze mooie foto van de orkaan Bertha. Het was gelukkig niet zo’n allesverwoestende orkaan en enkele dagen later was ‘ie al afgezwakt tot een tropische storm. Iedereen is daarom Bertha weer vergeten. Afijn, Bertha goes and Adrianus comes. Jazeker, als ’t allemaal goed is gegaan kom ik vandaag weer terug van vakantie. Wie weet vanavond weer een vers astroblogje. De bron van Bertha: Tom’s Astroblog.

Wazdanouweer?

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Public domain

Het lijkt één of andere zwaar mislukte vakantiefoto of een sterk avant-gardistische gravure, maar het is iets geheel anders. Het is de allereerste foto die ooit vanuit de ruimte van de Aarde gemaakt is. 😯 Yep, niet gelogen. Het was om precies te zijn de Amerikaanse Explorer 6, vandaag precies 49 jaar geleden gelanceerd (7 augstus 1959), die de foto heeft gemaakt. De foto zelf werd een week later genomen, 14 augustus 1959, en hij toont een deel van de Grote Oceaan met een wolkendek. Tenminste, dat zeggen ze. 😉 De Explorer 6 was op het moment van fotograferen zo’n 27.000 km van het aardoppervlak verwijderd en hij zat toen ergens boven Mexico. Afijn, we kunnen wel stellen dat het vermogen van de satellieten om de Aarde te fotograferen sindsdien behoorlijk in kwaliteit is toegenomen. Bron: Wikipedia.

De neonlichten van M33

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

Met al die roze oplichtende gebieden lijkt ’t niet op het stelsel zoals hij in alle sterrenkundeboeken staat: M33, oftewel de Driehoeksnevel. Hij wordt zo genoemd omdat hij in het sterrenbeeld Driehoek (Triangulum) staat. De tientallen oplichtende gebieden lijken wel neon-lichten en dat is niet ver bezijden de waarheid. Er zit namelijk inderdaad neon in de door NASA’s Spitzer infrarood-ruimtetelescoop in beeld gebrachte stervormingsgebieden. Neon en zwavel, in de verhouding 1:16. Beiden zijn een product van zware sterren die snel hun massa opbranden en de ene na de andere verbrandingsfase ondergaan, waarbij ze steeds zwaardere elementen vormen tot ijzer toe. Mooi in beeld gebracht hoor. Bron: Spitzer.