Marsrovers bijna vijf jaar actief

Marsrover Spirit

Niemand kon vermoeden dat de twee Marsrovers het in 2009 nog prima zouden doen toen de twee Marslanders landden op Mars: de Spirit op 3 januari 2004 en de Opportunity 21 dagen later. Men schatte in dat de Marsrovers het een maand of drie uit zouden houden. Inmiddels werken ze nog steeds en is de periode minstens twintig keer zo lang geworden. 😯 In een financiëel kosten/batenplaatje zouden de twee op Mars rondtuffende karretjes er als zéér winstgevend uitspringen. Spirit en Opportunity hebben in totaal 21 km rondgereden en dat heeft zo’n 250.000 foto’s opgeleverd, 36 Gb aan data en talloze ontdekkingen, waar ik al diverse malen over gerapporteerd heb (zoek maar eens op ‘Spirit’ en ‘Opportunity’). Ook hebben ze flinke stofstormen doorstaan, die ze maar tenauwernood overleefd hebben. Ook op dit moment schijnt Spirit veel last te hebben van stof op z’n zonnepanelen, zodat de energietoevoer stokt. Ik ben benieuwd hoe de vlag er over een jaar bij hangt. Bron: ScienceDaily.

Rapport Columbia-ramp geeft aanbevelingen

Credit: CNN

Vandaag verscheen een precies 400 pagina’s tellend rapport over de ramp met de Space Shuttle Columbia, die op 1 februari 2003 verongelukte tijdens de afdaling door de dampkring. Het enige echte nieuws wat uit het rapport naar voren is gekomen is dat de bemanning bínnen een minuut om het leven kwam. Tussen het moment dat de Columbia onbestuurbaar werd en het wegvallen van de cabinedruk zat ongeveer 40 seconden. Dat laatste zorgde ervoor dat binnen enkele seconden de zeven astronauten buiten bewustzijn raakten. Korte tijd later stierven de astronauten door zuurstofgebrek én de krachten die op hun lichamen inwerkten als gevolg van het uiteenvallen van de Columbia. Het Columbia Crew Survival Investigation Report is voor de liefhebbers van rampendetails hier te downloaden (16,2 Mb). Je kunt in de tijdslijn (blz. 30-77) héél gedetailleerd lezen wat er allemaal gebeurde tijdens de afdaling, tot op de seconde nauwkeurig. Er worden door de opstellers van het rapport dertig aanbevelingen gedaan om te trachten dergelijke rampen te voorkomen. Die zijn met name bedoeld voor de Orion, de capsule die vanaf 2015 de huidige Space Shuttles gaat vervangen. Aanbevelingen zijn onder andere om de astronauten beter te instrueren in de diverse rampscenario’s, de astronautenpakken te verbeteren, de capsule technisch te versterken, beveiliging zoals het parachutesysteem automatisch te laten verlopen en niet handmatig. Doet mij allemaal denken aan de ramp in dat café in Volendam een paar jaar geleden. Ook dat leidde tot strengere wetgeving op het terrein van brandveiligheid. Nuttig uiteraard, maar het maakte alles ook gelijk eens stuk duurder. En ik weet niet of de Orion/Ares-combinatie zo’n dure prijsverhoging kan gebruiken. Bron: SpaceflightNow.

Kan militaire raket Ares I vervangen?

Atlas V raket.  credit: International Launch Services

De NASA is al een poosje in de weer met de Ares I, de draagraket die verondersteld wordt de opvolger van de Space Shuttleboosters te zijn. De Ares I zou de Orion, de capsule waarin de bemanning zit, vanaf 2015 de ruimte in moeten brengen, maar de NASA heeft voortdurend te kampen met problemen bij de Ares. Met name trillingen in de Ares zouden de technici hoofdpijn bezorgen. Het blijkt nu dat uit onverwachte hoek concurrentie komt voor de Ares: de militaire raketten genaamd Evolved Expendable Launch Vehicles (EELV’s) blijken ook goed in staat te zijn na enige aanpassingen om de Orion de ruimte in te brengen. Voorbeelden van zo’n EELV zijn de Atlas V (zie afbeelding) en Delta IV, die reeds eerder wetenschappelijke satellieten succesvol omhoog hebben gebracht. Op dit moment zijn de EELV’s nog niet sterk genoeg om de Orioncapsule de ruimte in te krijgen, maar met enige technische aanpassingen zijn ze in staat dat wel te kunnen. Sterker nog, met die aanpassingen kunnen ze zes ton méér lading vervoeren dan de NASA nodig acht. Daar komt bij dat de aangepaste EELV’s al in 2013 startklaar zijn, dus twee jaar eerder dan de Ares, én dat er $ 3,4 miljard minder nodig is dan vo0r de ontwikkeling van de Ares. Met name dat laatste argument zal in Washington zwaar gewogen worden. Het schijnt dat Obama ook al op de hoogte is van het alternatief. Nadeel is wel dat de keuze voor een upgrade van de militaire raket banenverlies bij de NASA op zal leveren, omdat het Constellationprogramma, waar de Ares/Orion combinatie deel van uitmaakt, veel ontwikkelingswerkt noodzakelijk maakte. Die afweging zal Obama binnenkort moeten maken. Ik ben benieuwd hoe ‘ie deze Gordiaanse knoop gaat doorhakken. Bron: Orlando Sentinel.

 

Jaarafsluiting voor de durfals

Credit: Sky & Telescope.

Morgenavond, de laatste avond van 2008, zijn er enkele samenstanden te zien die best lastig zijn om waar te nemen. Tenminste, één samenstand dan, die van de planeten Jupiter en Mercurius. Héél laag in het zuidwesten is dit tweetal kort na zonsondergang te zien. Ze staan om 15.40 uur 1,3° van elkaar vandaan, maar op dat moment staan we allemaal nog oliebollen te bakken. Je kan het kort na 17.00 uur eens proberen, eventueel met een verrekijker. Als je vanavond (30 december) een poging wil wagen is dat misschien nog beter, want nu is het kraakhelder en ik weet niet of je er met de oudjaarsavonddis (70 punten bij Scrabble) aan toe komt te gaan waarnemen én of de weergoden ons dan net zo gezind zijn als afgelopen dagen. Voordeel van vanavond kijken is dat de maan er in de buurt staat. Diezelfde maan is onderweg tussen het duo Jupiter-Mercurius en de heldere avondster Venus. Op 31 december staat de maan vlakbij Venus (18.25 uur). Rechtsonder van het tweetal staat Neptunus, maar die is met een helderheid van 7,9m (80.000 keer minder helder als Venus) alleen te zien in een telescoop. Als je ‘m wilt proberen op te zoeken kan je dit kaartje gebruiken. Bron: Sterrengids 2008 + Sky & Telescope.

Stuur een nieuwjaarsgroet naar het ISS

Credit: NASA

De NASA heeft een website in het leven geroepen waar je de mogelijkheid hebt een digitale nieuwjaarskaart te sturen naar de bemanning van het internationale ruimtestation ISS. Als ik het goed heb bevinden zich momenteel drie astronauten aan boord van het ISS, te weten Michael Fincke, Yuri Lonchakov en Sandra Magnus, tesamen deel 2 van expeditie 18 vormend. Je kan uit vier kaarten kiezen en dan op de achterkant een eigen boodschap aan het drietal typen. Mmm, ik zit mij af te vragen: stel dat die gasten donderdagdagnacht om een uur of 00.15 uur naar Nederland kijken, zouden ze al dat vuurwerk dan vanuit de ruimte kunnen zien? Bron: Tom’s Astroblog.

Ontstaat de zwaartekacht door neutrino’s?

De 4 natuurkrachten. Credit: Grant Chronicles

Van de vier natuurkrachten is de zwaartekracht echt een buitenbeentje. Hij is 1038 keer zo zwak als de sterke wisselwerking, 1036 keer als de electromagnetische wisselwerking en 1025 keer zo zwak als de zwakke wisselwerking. Behoorlijk zwak dus kunnen we wel stellen. Geen wonder dat tot nu toe alle pogingen om de vier natuurkrachten te ‘unificeren’ op mislukkingen zijn uitgelopen. Onlangs heeft de natuurkundige Bob McElrath (CERN) een nieuw idee naar voren gebracht om te verklaren wáárom de zwaartekracht zo zwak is. Volgens hem komt het omdat zwaartekracht het resultaat is van de interacties met ‘relic neutrinos’, dat wil zeggen neutrino’s die tijdens de oerknal zijn ontstaan. Oer-neutrino’s dus in onvervalst Nederlands. Die neutrino’s vormen volgens McElrath op dit moment een soort van supervloeistof, die op de een of andere wijze zogenaamde Goldstone-bosonen met spin 2 kunnen produceren. Die bosonen herkennen wij in de vorm van gravitonen, de dragers (overbrengers) van de zwaartekracht. Het klinkt allemaal erg vaag én abracadabra, dus voor de details moet je maar even dit artikel van de beste man lezen, waarin het in geuren en kleuren wordt uitgelegd. Even iets anders: ik heb het idee dat de gehele sterrenkundewereld Kerstvakantie heeft, want het aantal artikelen dat verschijnt is echt schrikbarend laag. Ik ben bang dat er volgende week (als ik weer gewoon aan ‘t werk ben) een hausse aan artikelen komt en dat ik dan weer tijdgebrek heb. Zucht… Bron: Cosmic Variance.