Jaarlijks archief: 2008

Voor het eerst planeet om jonge ster ontdekt

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Cresdit: Johny Setiawan

Voor het eerst zijn sterrenkundigen er in geslaagd een exoplaneet te ontdekken die draait om een jonge ster. Er zijn reeds 270 exoplaneten ontdekt en de ‘jongste’ ster tot nu toe was altijd nog zo’n respectabele 100 miljoen jaar oud. Planeten hebben tijd nodig om uit een protoplanetaire schijf te ontstaan en men dacht altijd dat zoiets toch minstens 10 miljoen jaar duurt. Gelijk een sneeuwbal ontstaat zo’n planeet uit een kleine kern, die omringend materiaal aantrekt en langzaam groeit. Maar een team sterrenkundigen onder leiding van Johny Setiawan (Max Planck Institute for Astronomy in Heidelberg, Duitsland) heeft een exoplaneet ontdekt bij de ster TW Hydrae (TW Hya; ja, in ’t sterrenbeeld Waterslang, juist), die zelf nog maar 10 miljoen jaar oud is. In het spectrum van TW Hya zag men met behulp van de 2.2-meter telescoop op het La Silla Observatorium in Chili om de 3,56 dagen een kleine verstoring, hetgeen niet door de ster zelf wordt veroorzaakt. Dit wijst op een exoplaneet die om de ster heen draait. Verder onderzoek leert dat het gaat om een zware planeet, namelijk zo’n 10 Jupitermassa’s. TW Hya b, zoals de exoplaneet wordt genoemd, staat zeer dichtbij de ster, namelijk tien keer dichterbij dan Mercurius bij de Zon staat. Men vermoedt dat TW Hya b verderweg van de ster ontstaan is in gebieden met meer gas en stof, maar dat hij de afgelopen 100.000 jaar door gravitatiewerking dichterbij kwam. Er zijn overigens planeetmodellen die zeggen dat planeten ook kunnen ontstaan in minder dan 10 miljoen jaar. Het kan zelfs in een paar duizend jaar, volgens het gravitationele instabiliteitsmodel. Daarbij kunnen gasreuzen á  la Jupiter ontstaan uit ineenklappende gaswolken. Welk model nu precies van toepassing is op TW Hya b, het sneeuwbal-model of het gravitationele instabiliteitsmodel is nog niet bekend. Wordt vast en zeker vervolgd. Bron: Space.NewScientists.

Mimas en de F-ring

Geplaatst op door Arie Nouwen
2

Credit: NASA/JPL-Caltech.

De NASA publiceerde gisteren een foto die de Saturnusverkenner Cassini nam van de maan Mimas [1]De maan Mimas werd in 1789 ontdekt door William Herschel. Mimas’ lage dichtheid is een aanwijzing dat de maan voor een groot deel uit bevroren water bestaat, met maar een kleine hoeveelheid … Continue reading en de F-ring. Die F-ring bevindt zich buiten de grote A- en B-ringen van Saturnus (zie hier voor een foto van de diverse ringen). De F-ring schijnt vlak voor Mimas te passeren, maar da’s schijn. Mimas ligt meer dan 40.000 km buiten de F-ring. Cassini stond op het moment van de foto (18 november 2007) op 772.000 km van Mimas. Bron: Planetary.org.

References[+]

References
↑1 De maan Mimas werd in 1789 ontdekt door William Herschel. Mimas’ lage dichtheid is een aanwijzing dat de maan voor een groot deel uit bevroren water bestaat, met maar een kleine hoeveelheid steen. Het meest opvallende kenmerk van Mimas is een grote inslagkrater met een doorsnede van 130 km, genaamd Herschel, genoemd naar z’n ontdekker. Herschel beslaat bijna 1/3 deel van de diameter van de gehele maan.

Aarde bereikt vannacht haar perihelium

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Bjarne Siewertsen/Danish Meteorological Institute

Komende nacht om 01.00 uur zal de Aarde in het perihelium staan. Da’s het punt in de aardbaan waar ze het dichtst bij de Zon staat. De afstand tot de Zon zal op dat moment 0,983280 AE [1]Astronomische Eenheid, d.w.z. de afstand tussen Zon en Aarde. bedragen, zeg maar 147.096.593,6136 km. Vergeet die laatste 60 cm niet! 😉 Op 4 juli zijn we het verst verwijderd van de Zon, hetgeen het aphelium heet. Dat de temperatuur is Nederland niet afhangt van de afstand tot de Zon mag duidelijk zijn: het is hier nu winter. Meer bepalend voor de temperatuur is de schuine stand van de aardas: in december is het noordelijk halfrond van de Zon afgekeerd en dat levert korte dagen en lage nachten op. De Zon staat laag aan de hemel en dat levert minder warmte op per m² (zie de afbeelding hierboven). In de sterrengids 2008 staat op blz. 18 nog een heel interessant verhaal over het perihelium. Het ingewikkelde van het verhaal is dat we niet alleen moeten kijken naar Zon en Aarde, maar ook naar de Maan. Het Aarde-Maan-systeem hebben een gemeenschappelijk zwaartepunt, hetgeen gemiddeld 4671 km afligt van het centrum van de Aarde. de Aarde zelf heeft een straal van 6378 aan de evenaar, dus dat zwaartepunt ligt ín de Aarde. En dat zwaartepunt bereikt het perihelium niet komende nacht, maar 25 uren later, dus op 4 januari om 2 uur. Afijn, het is een lang verhaal en ik nodig de lezer uit om die Sterrengids er es op na te slaan. Bron: Sterrengids 2008.

References[+]

References
↑1 Astronomische Eenheid, d.w.z. de afstand tussen Zon en Aarde.

De fly-by van 8P/Tuttle langs M33

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

Geplaatst in kometen | 1 reactie

Epoxi had gisteren fly-by met de Aarde

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

De Epoxi-ruimteverkenner, die we eerst kenden als Deep Impact, heeft gisteren een scheervlucht langs de Aarde gemaakt. Geen kerstvakantie dus voor deze verkenner die op 11 oktober 2010 bij de komeet Hartley 2 zal aankomen. Met die fly-by, zoals dat in ruimtevaarttermen wordt genoemd, krijgt het vaartuig een gravitationele zwieper, zodat ‘ie gemakkelijk en energiegoedkoop naar het doel kan vliegen. Nou ja, zwieper, eigenlijk is deze fly-by gebruikt om ‘m enigzins af te remmen en op de juiste koers te brengen naar Hartley 2. De maan werd gebruikt als calibratiemiddel om de instrumenten aan boord van Deep Impact eh.. Epoxi te testen. Bijgaand enkele resultaten. Niet spectaculair allemaal, maar dat schijnt er bij te horen. En…hoe is het verder met de astrobloglezers? Alles goed verlopen met het vuurwerk? Nog gekeken naar de ‘fly-by’ van 8P/Tuttle en M33? Voor foto’s hou ik mij uiteraard aanbevolen. Bron: Epoxi.