Je moet er toch niet aan denken

© Alain r, CC BY-SA 2.5.

Zou de Large Hadron Collider (LHC) van CERN bij Genéve dan toch het risico kunnen lopen dat per ongeluk catastrofale mini-zwarte gaten ontstaan? Een week geleden was daar het bericht dat die zwarte gaten een langere levensduur kúnnen hebben dan de atomaire tijdsschaal die men eerst aan ze toebedacht. Let wel: da’s allemaal in het geval áls ze ontstaan, hetgeen heel erg onwaarschijnlijk is. Maar in de natuurkunde is ‘heel erg onwaarschijnlijk’ niet hetzelfde als ‘nooit’. Deze week kwam daar het bericht, a truly frightening story volgens sommigen, dat een team van natuurkundigen onder leiding van Toby Ord (Universiteit van Oxford) aangetoond heeft dat de veiligheidsberekeningen van de LHC NIET feilloos zijn. Ord en kompanen keken daarbij naar de rapporten die aan moeten tonen dat de LHC veilig is. Op grond van statistiekberekeningen komen de Oxfordianen tot de conclusie dat we gewoon niet zeker weten óf de LHC veilig is of niet. En omdat we het hier hebben over het eventuele risico dat 6,5 miljard mensen plus een ziljoen dieren lopen denkt het Ord-team dat we nog eens goed moeten nadenken of we de LHC echt wel aan moeten zetten. Let wel voor de tweede keer: ze zeggen NIET dat de LHC onveilig is en er catastrofale mini-zwarte gaten kunnen ontstaan! Zouden ze dat wel hebben gezegd én zou het ook nog eens in het echt gebeuren dat zou het volgende plaats kunnen vinden:

Oeps! 😈 Mijn mening hierover: niets om je zorgen te maken! Zolang de LHC geen deeltjes kan maken die meer energierijker zijn dan de deeltjes zoals het oh-mijn-God-deeltje, welke gewoon in de natuur voorkomen en die de Aarde dagelijks bombarderen, kunnen we deze zomer gewoon de AAN-knop van de LHC indrukken. Bron: The Reference frame + ArXiv Blog.

Bekijk Venus vrijdag overdag

Venus en Maan. Credit: Sky & Telescope.

Morgen zou je bij helder weer een poging kunnen wagen om de planeet Venus overdag waar te nemen. Je hebt er wel een verrekijker of kleine telescoop voor nodig. Je kan tussen 12.00 en 13.00 uur de maansikkel opzoeken links van de Zon. Venus staat daar op dat moment ongeveer 2° rechtsonder van. Als je tot 18.00 uur wacht heb je helemaal geen verrekijker meer nodig, wel bij wijze van spreken een zonnebril. Venus is met z’n -4,2m namelijk erg helder, dus die spat van het firmament af. De afstand tussen Venus en Maan is dan wel toegenomen tot bijna 4°. Ik heb net het weerbericht op ‘t acht-uur-journaal gezien en dat zag er geloof ik wel gunstig uit voor morgen. Kortom: verrekijker mee naar je werk nemen en tijdens de lunchpauze op zoek naar Venus! Bron: Astropixie.

Exoplaneet gaat snikhete Valentijnsdag tegemoet

Credit: OKLO/Transitsearch.

De exoplaneet HD 80606b gaat binnenkort een paar uurtjes ‘de oven’ in, waarbij de temperatuur aan de oppervlakte in slechts zes uren stijgt van ruim 500 °C tot ruim 1.200 °C stijgt. Enkele uren later zal de temperatuur weer ‘afkoelen’ tot zo’n 500 °C. Die kortstondige gebeurtenis zal 14 februari a.s. plaatsvinden, de dag dat wij onze geliefde een bloemetje of doos bonbons aan gaan bieden. Waar gaat dit allemaal over? Het gaat zoals gezegd over een exoplaneet, genaamd HD 80606b, die vier keer de massa van Jupiter telt en al in 2001 werd ontdekt door Dominique Naef van het observatorium van Genéve in Zwitserland. De exoplaneet draait om de ster HD 80606 (zonder de b), 190 lichtjaar om de hoek te vinden in het sterrenbeeld Grote Beer. Eens per 111,4 dagen draait de planeet een rondje om de ster, die een gele dwergster is én die zelf weer onderdeel is van een dubbelstersysteem, met de ster HD 80607 als de andere component. Wat de exoplaneet HD 80606b zo bijzonder maakt is z’n zeer excentrische baan om de ster. De excentriciteit kan gezien worden als de mate waarin een baan afwijkt van een cirkel en die is in dit geval zéér afwijkend. De excentriciteit is 0,93 en da’s een record voor exoplaneten. Zo’n excentriciteit levert een zéér langerekekte baan op en het resultaat daarvan is dat van die 111 dagen HD 80606b het grootste gedeelte ver weg staat van de gele dwerg en z’n temperatuur ‘normaal’ is. Maar tijdens het zogenaamde perihelium, als de afstand het kortst is, krijgt de planeet te maken krijgt met een enorme temperatuursstijging. En dat vindt zoals gezegd op 14 februari plaats. Een eerder perihelium vond 20 november 2007 plaats en die werd toen uitvoerig waargenomen met behulp van de Spitzer infrarood ruimtetelescoop.

HD 80606b. Credit: J. Langton and D. Kasen.

Uitkomst daarvan dat de exoplaneet een dampkring blijkt te hebben die in staat is de korstondige hitte weer ‘los te laten’, dat wil zeggen de ruimte in te doen verdwijnen. Ook bleek HD 80606b een ‘hot spot’ te hebben, een hete plek op het oppervlak (zie afbeelding hiernaast). Die hete plek zal komende Valentijnsdag opnieuw bekeken worden door talloze aardse instrumenten. Vanaf Aarde gezien zal HD 80606b precies tussen ster en ons doorschuiven, hetgeen we een overgang of transitie noemen. Deze week staat de exoplaneet ook op de voorkant van het wetenschappelijke blad Nature. Bewoners van HD 80606b, Happy Hot Valentine! 😀 Bron: Spitzer + Systemic.