Maandelijks archief: maart 2009

‘Knowing’: laten getallen de toekomst zien?

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Alex Proyas

Vandaag is de science fiction film Knowing van regisseur Alex Proyas in premiére gegaan, met in de hoofdrol Nicolas Cage. Het gaat over sterrenkundige Professor John Koestler, yep da’s Cage, die een tijdscapsule op de basisschool van z’n zoon vindt, waarmee hij de toekomst aan de hand van getallen kan voorspellen. Op een gegeven moment wijzen de voorspellingen erop dat de wereld aan z’n einde komt en ja, dan zijn de poppen uiteraard aan het dansen. OK, het is maar een science fiction film, dus het realiteitsgehalte ervan moet je met een flinke korrel zout nemen. En toch is het interessant te kijken naar de getallen, die een bijzondere rol schijnen te hebben. Zo is daar het beroemde getal 42, die we allemaal kennen uit Douglas Adams’ transgalactisch liftershandboek. Is er geen connectie tussen dat getal en de kosmische microgolf-achtergrondstraling? Of wat dacht van van de hele hausse rondom het einde van de Aarde op 21 december 2012, die gebaseerd is op getallen in de Mayakalender? Is het ook geen toeval dat in de astrofoto van vandaag het getal pi zichtbaar is?

De poster van Knowing. Credit: Alex Proyas

Over cijfers heb ik lang geleden een Astroblog geschreven, waarin ik vertelde over de BBC-film The story of one, van Terry Jones, yep die van Monty Python. Die film, welke handelt over de cijfers 0 en 1, bleek toen onvindbaar te zijn. Maar op Youtube ben ik enkele fragmenten tegengekomen, zoals deze (deel 1) en deze (deel 2). Afijn, Knowing lijkt mij een boeiende film op naar toe te gaan in de bioscoop. Ik heb geen idee wanneer ‘ie hier in premiére gaat. Vertellen getallen ons of de wereld aan z’n einde komt? Mmmm, misschien moeten die bankiers met hun bonussen ook maar eens naar die film kijken. 😉 Bron: Cosmic Log.

Lachen met die vleermuis

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Zoals ik schreef ging er met de lancering van de Discovery afgelopen zondagnacht een vleermuis mee naar boven. Brian zit momenteel ergens in de vleermuizenhemel, dus hij/zij/het torent nu boven alles en iedereen uit. Zo’n beestje veroorzaakt direct een lawine aan blogs, twitters, remakes en zelfs cartoons:

Oeps, hebben we deze gemist? En wat dacht je van deze:

😀 Bron: Universe Today + Media.nu.nl.

Doe mee met Mission Madness

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Mission Madness. Credit: NASA

De maand maart schijnt in de VS in het basketballen altijd tournooimaand te zijn en de NASA dacht bij zichzelf ‘kom, wat ze in het basketbal kunnen dat kunnen wij ook’. Vandaar dat de NASA vanaf gisteren een bijzonder tournooi is gestart, de Mission Madness, waarbij het gaat om een competitie tussen 64 missies die door de NASA zijn of worden gehouden. De 64 missies zijn onderverdeeld in vier groepen, te weten Nebula, Stellar, Galaxy en Horizon. Neem die groepen niet te letterlijk, want bij de groep Stellar horen bijvoorbeeld missies zoals de Mars Odessey, Clementine en Apollo 13, die niets met sterren te maken hebben. Het zijn maar gewoon leuke namen voor de groepen. Tot de missies behoren héél bekende, zoals Hubble, Cassini en Phoenix, maar ook onbekende zoals BARREL, F-8 DFBW en Lifting Bodies. Een leuke manier om eens kennis te maken met al die missies. Er wordt gespeeld in zes ronden, waarvan de eerste ronde gisteren en vandaag was. Iedereen kan meedoen. Simpelweg aanklikken op de blauwe driehoekjes wie volgens jou de ‘wedstrijd’ wint en een ronde verder gaat. Je kan nu al het hele schema tot en met de finale invullen en voorspellen welke missie volgens jou het meest succesvol is. Hieronder zie je dat speelschema. Ik weet niet wat de winnaar precies gaat ontvangen, die de beste voorspelling heeft gedaan, maar ik weet wel dat de winnaar op  8 april bekend  wordt gemaakt. Bron: Mission Madness.

Credit: NASA

De dag van de equinox

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

’t Is lente! Credit: Vargaz/Pixabay.

Ja ja mensen, het is zo ver. Straks om 12.44 uur MET, Midden-Europese Tijd [1]Oftewel Nederlandse tijd., trekt het middelpunt van de Zon van zuid naar noord door het vlak van de equator. Da’s de dag van de equinox, de nachtevening, hoewel de meeste Nederlanders het meer zullen hebben over het begin van de lente. Op het genoemde tijdstip staat de Zon recht boven de evenaar. De lente is begonnen, de bloemetjes bloeien, de bijtjes zoemen, de lammetjes blaten in de wei en… het is bijna weer weekend. Yes! 😀 Bron: Sterrengids 2009.

References[+]

References
↑1 Oftewel Nederlandse tijd.

HiRISE werpt een blik in donker gat op Mars

Geplaatst op door Arie Nouwen
4

De bodem van het gat. Credit: NASA/JPL/ U of AZ

Mei 2007 werden op Mars voor het eerst pikzwarte gaten ontdekt, die de sterrenkundigen voor een raadsel stelden. Waren het grotten, die verbonden waren aan lange onderaardse, eh… ondermarsiaanse tunnels? Waren het ineengestorte zinkgaten, zoals de dolines op Aarde? September 2007 slaagde de Mars Reconnaissance Orbiter met z’n HiRISE camera erin om een glimp op te vangen van de bodem van één van die zwarte gaten op Mars, maar het grootste deel van de bodem bleef onzichtbaar. Onlangs is het HiRISE-team er eindelijk in geslaagd om een foto van zo’n gat te maken die de gehele bodem toont. Er was sprake van een klein beetje verstrooid zonlicht en dat leverde bijgaande foto op. Het betreft het gat in het gebied Tractus Fossae. Echt schokkende beelden heeft dat niet opgeleverd, want de bodem lijkt veel op de rest van dat gebied. Het is een vulkanisch gebied en men vermoedt dat het gat, dat zo’n 150 meter diep is, het resultaat is van bepaalde seismische aktiviteit die zich in het verleden hier moet hebben afgespeeld. Eén ding is in ieder geval duidelijk: het zijn geen grotten, die verbonden zijn aan lange tunnels. Eén mysterie minder dus. Bron: Universe Today.

Lancering Delftse Stratosraket geslaagd

Geplaatst op door Arie Nouwen
3

De Stratosraket. Credit: TU Delft/Stratos Team

Afgelopen dinsdag is de lancering van de door Delftse TU-studenten gebouwde Stratosraket geslaagd en werd het Europese hoogterecord voor amateurraketten verbroken. Rudy berichtte er afgelopen dinsdag ook al over in een commentaar, maar dat heeft misschien niet iedereen gelezen. De Stratos bereikte in enkele seconden een hoogte van 12.551 meter. Het vorige record stond op 10.688 meter en was door Britse amateurs gevestigd, toen ze in 2000 een raket lanceerden in de woestijn van Nevada. De vier meter lange Stratos, gewicht 52 kilogram, werd aangedreven door een motor die vermoedelijk liep op Rocket Candy, een mengsel van kalium-nitraat en sorbitol (een mengsel van kunstmest en suiker). Ik spreek hier nadrukkelijk van ‘vermoedelijk’ omdat de bouwers er nogal geheimzinnig over doen. Net zoiets zeker als het geheime recept van Coca Cola. 🙂 Zoals gezegd werd het record verbroken, maar één ding ging niet goed: de neuskegel is namelijk verdwenen. Het zou kunnen dat de parachute niet ontvouwde en dat die kegel ergens in de besneeuwde naaldbossen ligt in de buurt van het Zweedse Kiruna. Mocht je daar een keer met vakantie naar toe gaan dan weet je waar je naar op zoek moet gaan. 😉 Eh… nog even ter relativering van dit bericht (lees: om de feestvreugde te bederven): het Amerikaanse hoogterecord is een tikkeltje hoger, de “GoFast” raket bereikte een snelheid van 5.500 km/u en een hoogte van 116 km, zoals Rudy meldde! Oeps… Bron: NRC-Handelsblad, 19 maart 2009.

Het duo ISS-Discovery net voor de koppeling

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Discovery en ISS. Credit: Marco Langbroek

Gisteravond vlogen het internationale ruimtestation ISS en Space Shuttle Discovery kort na acht uur ’s avonds over West-Europa en vanuit Nederland was dat laag in het zuiden te zien. Kort daarna koppelden de twee aan elkaar en sindsdien zijn ze als één heldere bewegende verschijning aan de hemel te bewonderen. Marco Langbroek was in Leiden getuige van de passage van ISS en Discovery en legde het tafereel vast op de gevoelige digitale plaat. Om 20.10 uur geschoten toen beiden zich op een hoogte van zo’n 25° aan de hemel bevonden. De richting van de twee ruimtevaartuigen was van rechts naar links en de helderste streep (vanwege de tijdsopname) was van het ISS. Mooie foto hoor, Marco! Zijn er misschien meer mensen die ze gefotografeerd hebben? mail ze gerust hoor (via ’t kontaktformulier). Bron: SatTrackCam leiden.

NGC 6240, een lumineus infrarood sterrenstelsel

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA/JPL-Caltech/STScI-ESA

Prachtige foto, nietwaar? Het getoonde object heet NGC 6240 en het staat in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus), 400 miljoen lichtjaar van ons vandaan, zeg 3.784.320.000.000.000.000.000 km. Gefotografeerd door het befaamde duo Hubble (optisch) en Spitzer (infrarood). Eigenlijk is NGC 6240 geen object, maar zijn het twee objecten. Twee sterrenstelsels die in een laatste fase zitten van merging, van samensmelten tot één groot sterrenstelsel. Binnen een paar miljoen jaar zijn ze volledig versmolten, een oogwenk op kosmologische schaal. Vandaar dat sterrenkundigen NGC 6240 nauwkeurig bestuderen, omdat het goed laat zien wat er allemaal gebeurt bij een dergelijke catastrofale botsing. Vanwege die botsing komen gas- en stofwolken onder gravitationele druk te staan, gaan ze samentrekken en vind er een verhoogde stervorming plaats. Resultaat van die jonge sterren is een grote hoeveelheid infraroodstraling en dat zorgt er voor dat NGC 6240 een zogenaamd luminous infrared galaxy is, hetgeen ik maar even vrij vertaald heb als lumineus infrarood sterrenstelsel. Ha, hoe kom ik erop. 🙂 In de kernen van de twee samensmeltende sterrenstelsels bevinden zich zeer zware zwarte gaten. Als die eenmaal zijn samengesmolten over x jaar dan zal de hoeveelheid uitgezonden infraroodstraling wel duizend keer krachtiger zijn en dan zal sprake zijn van een ultra-luminous infrared galaxy. Ha, een ultra-lumineus infrarood sterrenstelsel! Bron: Spitzer.

Naar de sterren bij Holland Doc

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

Credit: NPO.

In 1609 deed Galileo Galilei zijn eerste waarneming met een telescoop. Hij kon objecten zo’n 20 maal vergroten. Nu, 400 jaar later, gebruiken we telescopen om naar de grenzen van het heelal te kijken. In het kader van 400 jaar astronomie met telescopen is 2009 uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Sterrenkunde (IYA2009). Voor het digitale kanaal Holland Doc [1]Holland Doc is het multimediale documentaireplatform van de Publieke Omroep. is dit een mooie aanleiding om van 4 t/m 10 april een week ‘naar de sterren’ af te reizen. Als ik deze pagina bekijk waarop staat wat er allemaal zal worden uitgezonden, dan denk ik dat er heel wat interessante uitzendingen zijn. Onder andere deze:

  • In BLAST! volgt filmmaker Paul Devlin zijn broer Mark tijdens de lancering van een nieuw soort telescoop. Hij wordt daarbij bijgestaan door een team van wetenschappers en studenten. Al gauw blijkt dat het project heel wat minder soepel gaat verlopen dan aanvankelijk gedacht. Blast! laat vooral zien dat wetenschappers ook mensen zijn.
  • Het zonnestelsel bestaat uit negen planeten en die negende planeet is Pluto. Tot enkele jaren geleden was het merendeel van de wetenschappers het hier mee eens. Nu is Pluto gekwalificeerd als dwergplaneet. In de BBC Horizon documentaire Bye bye planet Pluto wordt uitgelegd waaraan Pluto deze degradatie te danken heeft.
  • De documentaire Spiral Galaxy, de Melkweg ontrafeld van Maarten Roos vertelt over de zoektocht naar onze plaats binnen het heelal. Verschillende Nederlandse wetenschappers vertellen hoe zij hebben gezorgd voor de eerste plattegrond van onze Melkweg.

Kortom, die eerste week van april kijken naar Holland.Doc! Bron: Nova.

References[+]

References
↑1 Holland Doc is het multimediale documentaireplatform van de Publieke Omroep.