Net voordat ‘ie werd vastgekoppeld aan het ISS gistermiddag maakte Space Shuttle Atlantis een ‘buikflip’, waarbij z’n laadruimte van het ISS af werd gemanoeuvreerd. Officieel heet dat een Rendezvous Pitch Maneuver (RPM) en die is
Maandelijks archief: november 2009
Atlantis en ISS zijn gekoppeld
Ook Mars heeft planeten
Yep, wat ik zeg: ook Mars heeft planeten. Kijk maar:
Ik zag vanmorgen een grote advertentie hangen van dat astronomisch verantwoordde lekkernij, dus het zal wel verkocht worden in de Lage Landen. En weet je, ze schijnen niet eens lekker te zijn. OK, niet gelijk afgaan op wat anderen zeggen, Adrianus, zelf oordelen. Mmmmm, ik zal binnenkort zelf die planeten van Mars eens proeven.
Da’s nog eens een centrale verdikking
Het kenmerk van spiraalsterrenstelsels is niet alleen dat ze spiraalarmen hebben, maar ook een zogenaamde centrale verdikking (Engels: ‘central bulge’). Een grote ronde structuurloze hoop in het centrum van het stelsel dat vooral bestaat uit Populatie II sterren, sterren die oud en rood zijn. Tenminste, dat is het klassieke model voor de centrale verdikkingen, maar sterrenkundigen betwijfelen of dat model echt klopt. Daarom hebben ze het visuele kanon Hubble ingeschakeld om meer te weten te komen over de centrale verdikkingen en daarom is onlangs uitgebreid het spiraalstelsel NGC 4710 bestudeerd, waarvan bovenstaande foto genomen met de Advanced Camera for Surveys (ACS) een mooi resultaat is. Het is een stelsel in het sterrenbeeld Haar van Berenice (Coma Berenice) dat we vanaf de zijkant zien. Van stelsels die we edge-on zien kunnen we heel goed de centrale verdikking zien. NGC 4710 is een sigaarvormig stelsel, officiëel type S0, op een afstand van 60 miljoen lichtjaar en deel uitmakend van de Virgocluster van sterrenstelsels. Een mooie video waarin ingezoomd wordt op NGC 4710 zie je hieronder:
Voor de centrale verdikking liggen donkere stofbanden. Als je goed kijkt zie je ook een soort van X-vorm, die door sterrenkundigen een ‘boxy’ of ‘pindavormige’ verdikking [1]In de Galaxy Zoo is zo’n ‘boxy bulge’ één van de eigenschappen die je kunt onderscheiden bij het classificeren van sterrenstelsels. wordt genoemd. Die vorm ontstaat vermoedelijk door de vertikale beweging van sterren door de centrale verdikking heen. Sterrenkundigen kijken naar de bolvormige sterrenhopen rondom de centrale verdikking, omdat hun aantal iets zegt over de wijze waarop het sterrenstelsel is geëvolueerd. Het lage aantal bolhopen rondom NGC 4710 zou erop wijzen dat het spiraalstelsel zich langzaam ontwikkeld heeft en dat de prominent aanwezige centrale verdikking het gevolg is van materiaal dat vanuit de spiraalschijf naar de kern is ‘gezakt’. Bron: Hubble.
References
| ↑1 | In de Galaxy Zoo is zo’n ‘boxy bulge’ één van de eigenschappen die je kunt onderscheiden bij het classificeren van sterrenstelsels. |
|---|
Nog vijf shuttlevluchten te gaan, snif snif…
Na de op dit moment lopende missie STS-129 van de Atlantis – die zojuist is aangekoppeld aan het ISS – zijn er nog vijf vluchten te gaan van de Space Shuttlevloot. Even op een rijtje:
| STS Nr. | lancering | Ruimteveer | Duur | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|---|
| 131 | 5 april 2010 | Discovery | ~13d | ISS assembly flight Utility and Logistics Flight 4: Multi-Purpose Logistics Module Raffaello. Final planned flight of Atlantis. |
| 132 | 14 mei 2010 | Atlantis | ~11d | ISS assembly flight 19A: Mini-Research Module 1. |
| 134 | 29 juli 2010 | Endeavour | ~10d | ISS assembly flight ULF5, ELC 4, ROEU, Alpha Magnetic Spectrometer. Final planned flight of Discovery; final Shuttle flight of the program. |
| 133 | 16 september 2010 | Discovery | ~15d | ISS assembly flight ULF5, MPLM Leonardo, ELC 3. Final flight of Endeavour. |
Ik had eerder ook al zo’n tabel en die is bij deze een stukkie korter (zoals je kunt zien 🙂 ) en ook zijn enkele lanceringsdata aangepast. Opvallend is ook dat STS-134 eerder zal zijn dan STS-133. De vlucht van STS-133 op 16 september 2010 zal de allerlaatste vlucht zijn van een Space Shuttle, snif snif… Tenzij Obama toch bereid is om nog wat miljarden dollars in uitbreiding van het programma te stoppen.
Een prrrachtige overgang van het ISS langs de maan
Dit is echt een fantastisch mooie foto. Een zogenaamde overgang of transitie van het internationale ruimtestation ISS langs de maan. Dat je zoiets meemaakt is niet een kwestie van geluk, maar van berekenen wáár op aarde je precies zit en dan kijken of en wanneer die overgang plaatsvindt. En á ls je dat geluk hebt is het nog eens een knap staaltje van techniek om dat vast te leggen, want bedenk dat de overgang langs de maanschijf niet meer dan 0,4 seconden duurt. 😯 De Duitse amateur-sterrenkundige Bernard Christian is daar wonderwel in geslaagd, getuige bovenstaande foto. Met z’n digitale camera heeft ‘ie een hele serie foto’s snel achter elkaar gemaakt en die heeft hij tot dit werkelijk prachtige resultaat gecombineerd. Je denkt vier ISS’en te zien op de foto, maar als je links bij de rand kijkt in de grote resolutieversie (effe dubbelklikken) zie je vaag nog een exemplaar. Een zoekplaatje dus. Wie doet hem dit kunstje na? Ralf Vandebergh misschien? 🙂 Bron: Bad Astronomy.
Uitzending gemist? Atlantis’ lancering in replay
Voor diegenen die gisteravond rond half negen voor de buis zaten om naar GTST te kijken en niet naar STS-129, hier de video van de lancering:
Kies voor de HD versie, full screen, luidsprekers voluit en genieten maar! Bron: Universe Today.
V445 Puppis, vampierster én tikkende tijdbom
35 radiotelescopen vormen deze week één supertelescoop
De laatste negen minuten vóór de lancering
Vanavond om 20:28:11 uur was de lancering van de Atlantis. De laatste negen minuten voor de lancering zag je dat ding puffen en gebeurde er vrij weinig, tenminste, zo líjkt het. Maar wat gebeurt er werkelijk in de laatste negen minuten voor de lancering van een Space Shuttle? Even een overzichtje, geleend van Risa van Cosmic Variance, waarbij aangetekend dat ik géén zin had om ’t allemaal te vertalen. Can happen. 🙂
| Tijd voor lancering | Tijd | Gebeurtenis |
|---|---|---|
| -9:00 | 20:19:11 | Countdown resumes at the T-9 minute mark |
| -7:30 | 20:20:41 | Orbiter Access Arm (OAA) retract |
| -6:00 | 20:22:11 | Verify Auxiliary Power Units (APU) ready to start |
| -5:01 | 20:23:10 | Launch window opens |
| -5:00 | 20:23:11 | Auxiliary Power Unit start |
| -4:55 | 20:53:16 | Liquid Oxygen replenish terminated |
| -4:00 | 20:24:11 | Purge Sequence 4 hydraulic test |
| -4:00 | 20:24:11 | Inertial Measurement Units to inertial |
| -3:55 | 20:24:16 | Flight Control Surface profile test |
| -3:30 | 20:24:41 | Main Engine profile test |
| -2:55 | 20:25:16 | LO2 tank pressurization |
| -2:50 | 20:25:21 | Gaseous Oxygen Vent Hood retraction |
| -2:35 | 20:25:36 | Fuel Cells begin using internal reactants |
| -2:30 | 20:25:41 | Clear caution and warning memory |
| -2:00 | 20:26:11 | Crew closes visors & initiates oxygen flow |
| -1:57 | 20:26:14 | Liquid Hydrogen tank pressurization |
| -1:40 | 20:06:31 | Solid rocket booster joint heater deactivation |
| -:50 | 20:27:21 | Atlantis to internal power |
| -:31 | 20:27:40 | Onboard computers take control of countdown (T-31 sec) |
| -:21 | 20:27:50 | Solid rocket booster steering test |
| -:06 | 20:28:04 | Main engine start (T-6.6 seconds) |
| Lift Off! | 20:28:11 | LAUNCH |
Bron: Cosmic Variance.
