Swift ontdekt waarom sommige superzware zwarte gaten actief zijn

Enkele door Swift ontdekte botsende sterrenstelsels. Credit: NASA/Swift/NOAO/Michael Koss and Richard Mushotzky (Univ. of Maryland)

Goh, het valt niet mee om een blog te schrijven over de ontdekking met NASA’s Swift satelliet waarom een klein gedeelte van de superzware zwarte gaten actief is en tegelijkertijd naar de tweede halve finale van het Songfestival te kijken, waarin Sieneke straks optreedt. In bijna alle centra van sterrenstelsels vinden wij superzware zwarte gaten, variërend van ‘gewone’ superzware zwarte gaten zoals in ons eigen Melkwegstelsel (4,31 miljoen zonmassa’s), via ‘zware’ superzware zwarte gaten zoals in het Andromedastelsel (30 á 50 miljoen zonmassa’s) tot de ‘reusachtige’ superzware zwarte gaten zoals in OJ287 (18 miljard zonmassa’s op de kosmische weegschaal 😯 ). Slechts 1% van die zware jongens blijkt actief te zijn, d.w.z. regelmatig straling uitzendend in allerlei golfgebieden, optisch, infrarood, ultraviolet, röntgen en soms zelfs in het gammagebied. De vraag is waarom het overgrote deel over het algemeen in rust verkeerd, zoals het geval is met ons eigen zwarte gat. Swift-onderzoek aan ‘harde’ röntgenstraling van een grote groep Active Nuclei Galaxies (AGN), zoals quasars en blazars, heeft eindelijk het antwoord opgeleverd. Met de Burst Alert Telescope (BAT) aan boord van Swift keek men naar die AGN en wat bleek: het ging in alle gevallen om sterrenstelsels die aan het botsen zijn met een ander sterrenstelsel. Ergo: hét recept om die zwarte gaten tot activiteit te bewegen is ze te ‘voeden’ met een ander sterrenstelsel. Zo’n botsing levert kennelijk zoveel materietoevoer op dat de accretieschijf rondom het zwarte gat gaat stralen. In de afbeelding enkele van de door Swift onderzochte – en soms ook voor ‘t eerst ontdekte – actieve sterrenstelsels. Hé, Sieneke is net klaar met haar optreden. Prima gedaan, meid. 😀 Bron: NASA.

Daar is weer zo’n IRrelevante video

Hieronder een grappige video van bijna tien minuten lengte, waarin Amy Okuda en Wil Wheaton (stem van die robot + van hemzelf) de hoofdrol spelen. Het is er eentje uit de serie IRrelevant astronomy, waar ik jullie eerder al wat juweeltjes van heb laten zien, onder andere met Felicia Day en eentje met Sean Austin. Het draait in al die video’s om resultaten van de Spitzer ruimtetelescoop – die kijkt in infrarood, vandaar IR – van de NASA. Edutainment heet dat toch? Onderstaande video gaat

Lezing: De Maan, 40 jaar later

Credit: NASA

Allemaal agenda’s erbij en noteren: morgenavond (28 mei 2010 A.D.) om 20.30 uur lezing Kees Kwakernaak bij Chr. Huygens – waarzo? daarzo –  in Papendrecht. Genoteerd? Goed zo! Voor de nieuwsgierigen even een korte intro van wat Kees allemaal gaat vertellen: “Zo’n 40 jaar geleden liepen er echt mensen op de maan rond. Historici doen het tegenwoordig schamperend af als een wedloop in de tijd van de koude oorlog. Feit is dat het natuurlijk een geweldig avontuur blijft en steeds als ik er over lees verschijnen er weer die mooie verre werelden. En in elk geval was dit avontuur een lichtpunt in een tijd waarin bekrompen politici in beide kampen in termen van Oost en West dachten. Maar wat hebben we nu geleerd van die reizen naar de maan en welke vragen liggen er nog te wachten op antwoord? Aan de hand van beelden van de ruimtereizen hoop ik ook iets te laten zien van de manier waarop de wetenschappelijke resultaten zijn verkregen. Maar ook wat de toekomst voor ons en de maan in petto heeft,” aldus Kees himself. Meer info: Christiaan Huygens.