19 juli 2024

Eerste Trojaan ontdekt in Neptunus’ Lagrangepunt L5

Ontdekkingsfoto van 2008 LC18. Credit: Carnegie Institution of Washington / National Astronomical Observatory of Japan

Goh, daar hebben we weer zo’n titel die menig wenkbrauwen zal doen fronzen. Trojanen? Lagrangepunt L5? Adrianus, explain! Welnu, dat we het over de planeet Neptunus hebben, na de degradatie van Pluto tot dwergplaneet de verste planeet in het zonnestelsel, zal duidelijk zijn. De sterrenkundigen Scott Sheppard en Chad Trujillo zijn er onlangs in geslaagd om bij Neptunus voor het eerst een Trojaan te ontdekken in het zogenaamde Lagrangepunt L5. Trojanen zijn een specifieke groep planetoïden die zich kúnnen ophouden in de Lagrangepunten L4 en L5 van een planeet. Jupiter telt de meeste Trojanen en wel 4.076 stuks (telling februari 2010), Mars telt er 4 – da’s een tikkie minder – en Neptunus telde er tot voor kort zes. Saturnus kent géén Trojanen-planetoïden, maar heeft wél, om het voor de verandering wat ingewikkelder te maken, twee Trojanen-manen. Dat zijn de manen Thetys en Dione die hún eigen Trojanen hebben. 😯

Lagrangepunten L4 en L5

Die genoemde punten L4 en L5 maken deel uit van de vijf Lagrangepunten, die iedere planeet die om een ster draait heeft. De zwaartekracht van planeet en ster heffen elkaar in die vijf punten min of meer op en daardoor kunnen objecten die daar zijn een vaste relatieve positie behouden ten opzichte van ster en planeet. Allemaal ontdekt door de Franse wiskundige Louis Lagrange in 1772. L4 bevindt zich in de baan van een planeet 60° verderop (‘loopt dus voor op die planeet’) en L5 ligt 60° terug (‘loopt achter’), zie deze afbeelding ter verduidelijking. De meeste Trojanen van Jupiter bevinden zich in L4 en die behoren tot het zogenaamde ‘Griekse Kamp’ (naar Homerus’ Ilias), terwijl de minderheid in L5 tot het ‘Trojaanse Kamp’ behoort. Zoals gezegd kende men bij Neptunus zes Trojanen en die bevinden zich allemaal in L4. Maar met de ontdekking van planetoïde 2008 LC15 hebben Sheppard en Trujillo de allereerste ‘Trojaanse Trojaan’ van Neptunus ontdekt (ingewikkeld hoor, al die namen), zich ophoudend in L5 van die gasplaneet. Over de wijze waarop de ontdekking is gegaan en de moeilijkheden die daarbij optraden moet je de bron lezen, zeker de moeite waard! Bron: Planetary Society.

Share

Speak Your Mind

*