Natuurlijk bruggen op de Maan ontdekt

Eén van de op de maan ontdekte natuurlijke bruggen. credit: NASA/GSFC/Arizona State University

Op foto’s gemaakt met de hoge resolutiecamera aan boord van NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) heeft men op de maan twee natuurlijke bruggen ontdekt. Studenten hebben de vele door de LRO gemaakte foto’s uitgeplozen en op twee ervan zagen ze een gat, welke ‘overbrugd’ wordt door zo’n brug. De grootste brug is 20 meter lang en 7 meter breed, de kleinste is ongeveer de helft daarvan. Door de schaduwwerking op de bodem van het gat onder de brug kan men zien dat het onder de brug hol is. Op Aarde komen we ook natuurlijke bruggen tegen, welke het gevolg zijn van de erosie door wind en water. Op de Maan is daar natuurlijk geen sprake van. Mark Robinson (Arizona State University en hoofd-wetenschapper van de camera van de LRO) denkt dat in het geval van de ‘maanbruggen’ een inslag de oorzaak moet zijn. Beiden bruggen liggen vlakbij de 77 km grootte Kingkrater, die miljarden jaren geleden is ontstaan door de inslag van een planetoïde. Bij die inslag smolt een groot gedeelte van het maangesteente en een deel van dat vloeibare gesteente kwam buiten de kraterwand terecht, waar het een 17 km groot meer vormde. Dat meer stolde aan de bovenkant, terwijl het hete gesteente binnenin nog een poosje vloeibaar bleef. Bij de twee bruggen zakte een deel van de bovenkant in, terwijl de korst bij de bruggen sterk genoeg was om overeind te blijven. Robinson denkt dat de bruggen sterk genoeg zijn om een astronaut te kunnen dragen. Mmmm, gaan we dat nog meemaken in de praktijk? Ik denk het niet. Bron: New Scientist.

Film over Hubble vanaf 4 oktober in Omniversum

Vanaf 4 oktober verlegt Omniversum de grenzen naar het heelal met het IMAX-film spektakel Hubble. Vlieg langs sterren en planeten en wees getuige van een waar ruimteavontuur. De bemanning van de Space Shuttle Atlantis neemt je mee op een missie naar de Hubble Ruimte Telescoop. Laat je overweldigen door de grootsheid van de ruimte en je visie op het heelal zal nooit meer hetzelfde zijn! Hier alvast een voorproefje met de trailer van de film:

‘Hubble’ is een ongekende reis door verre sterrenstelsels en laat je kennis maken met de grandeur en het mysterie van ons heelal. Ervaar een bijna levensechte vlucht naar de verste uithoeken van het universum en begeleid de astronauten op een van de moeilijkste en belangrijkste missies in de geschiedenis van de NASA. De tip voor deze Astroblog kwam van Jan, die er een item over zag in het journaal vandaag.

Stervorming in het hart van de Roos

Stervorming in de Rosettenevel. Credit: X-ray (NASA/CXC/SAO/J. Wang et al), Optical (DSS & NOAO/AURA/NSF/KPNO 0.9-m/T. Rector et al)

De Rosettenevel in het sterrenbeeld Eenhoorn (Monoceros) is een bekende en gigantisch grote waterstofwolk, die 5000 lichtjaar van ons verwijderd is. Het is een zogenaamd H II gebied, een interstellaire gaswolk van geïoniseerd atomair waterstof, die een ware broedplaats vormt van jonge sterren. Met de Chandra röntgensatelliet en met de Digitized Sky Survey en het Kitt Peak National Observatorium keken ze in röntgenlicht resp. optisch licht naar de Rosettenevel en naar de daarin gelegen clusters van sterren. Van de centrale cluster NGC 2237 was van 36 sterren al bekend dat die röntgenstraling uitzenden, maar Chandra verhoogde dat aantal tot 160, alle roze stipjes op de foto. Op deze foto is dat door Chandra bestudeerde gebied ín de Rosettanevel afgekaderd weergegeven, en op een andere foto zien we alleen de röntgenlicht uitstralende sterren. Een megareuze-grote resolutiefoto is hier verkrijgbaar in tif-formaat, 37 Mb groot. Uitkomst van al het onderzoek aan de Rosettenevel is dat de stervorming in verhoogde mate nog sterk aan de gang is en dat die jonge sterren volop UV-licht en röntgenlicht uitbraken, welke straling de ook in deze nevel aanwezige ‘pillars of creation’ doet ontstaan. Google maar eens naar andere voorbeelden daarvan. Bron: Chandra.

Lezing over weer en wolken bij Huygens

Weer en wolken bij Huygens

Morgenavond (vrijdag 10 sept.) zal Hans Prinse, de welbekende Vaderlandse eclipsjager én wolkenwaarnemer, bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens een lezing geven over het onderwerp ‘weer en wolken’. Op de site van Huygens vinden we als opwarmertje de volgende intro van die lezing: “Een ander onderwerp dan sterrenkunde? Nee hoor, je moet er ook voor naar de hemel kijken. En het is wel handig er iets van te weten, bijv. als je op het punt staat die zware telescoop naar buiten te slepen” Hans wil o.a. wat vertellen over Sat24.nl, een onderdeel van de buienradar. Daarmee zie je niet alleen waar het regent. Je ziet rechtstreeks het hele weer met schuivende depressies en hogedrukgebieden en fronten. Je kunt West-Europa overzien, maar ook het weer boven de Benelux of in Spanje of de Canarische Eilanden. Het is misschien herhaling, maar Hans zal ook wat vertellen over de basismachinerie van het weer. Weer is een kwestie van economie: de zon pompt energie naar de aarde, maar doet dat niet eerlijk. Het weer zorgt voor een herverdeling. Het zal jullie misschien verbazen, maar die verdeling gaat van onder af. Als er tijd over is – geen stromende regen, maar een stralende sterrenhemel – dan komt wellicht ook nog de alom besproken klimaatverandering aan bod. De mens wordt in steeds krachtiger termen opgeroepen maatregelen te nemen. De mens is echter niet geïnteresseerd in het klimaat, hij is geïnteresseerd in ondernemingsklimaat. Kortom, allemaal op naar Huygens, klokslag 20.00 uur gaat de zaal open en een half uur later start Hans met z’n weer en wolken.