Maandelijks archief: december 2010

Lancering Discovery uitgesteld tot op z’n vroegst 3 februari 2011

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

De Discovery blijft voorlopig aan de grond. Credit: A.Walters.

De lancering van de Space Shuttle Discovery is er eentje van de lange adem. De NASA heeft besloten om de lancering uit te stellen tot op z’n vroegst 3 februari 2011. Het zijn met name de stringers op de externe tank die voor dit uitstel hebben gezorgd. Een paar weken terug meldde ik de scheuren die men ontdekt had in enkele van die stringers, die ook wel ‘longerons’ worden genoemd –  met dank aan Wienne – in de langsrichting geplaatste structurele elementen die gemaakt zijn van aluminium lithium. De scheuren zijn dan wel verholpen, door plaatsing van sterkere elementen die doublers worden genoemd, maar de NASA is nu geïnteresseerd in de vraag waardoor die scheuren eigenlijk ontstaan zijn. Om daar achter te komen heeft men meer tijd nodig en daarom is tot het uitstel besloten. Discovery’s start van missie STS-133 zal nu ergens in het ‘lanceerraam’ tussen 3 en 10 februari 2011 vallen. De daarop volgende missie, STS-134 met de Endeavour, gaat op haar beurt van februari naar ergens in april 2011. En de allerallerallerlaatste missie, STS-135 van de Atlantis, staat nou voor eind juni 2011 gepland. Bron: Universe Today.

Zó mini is nou die mini-shuttle X-37B

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

De afmetingen van die gisteren gelandde geheime ruimtevaartcapsule X37-B van de Amerikaanse luchtmacht zijn 9 meter lang, 4½ meter breed en de laadruimte meet 2,1 bij 1,2 meter. Met recht dus een mini-shuttle en je krijgt er pas een goed beeld van als je deze foto ziet:

Ah, een man in een wit pak erbij, die kennen we nog. Meer foto’s zijn  te vinden in de bron van deze blog. Bron: Space.com.

Explodeert V445 Puppis nou wel of niet als supernova?

Geplaatst op door Arie Nouwen
6

V445 Puppis op vier verschillende momenten

Een jaar geleden waren er berichten – in de ogen van sommige mensen nogal verontrustend – dat de ster V445 Puppis – alias de Vampierster – in het zuidelijke sterrenbeeld Achtersteven (Puppis) een voorloper is van een type Ia supernova en dat ‘ie als zodanig ook kan exploderen. Recent onderzoek van een team van voornamelijk Russische sterrenkundigen onder leiding van V. P. Goranskij (Universiteit van Moskou) laat echter zien dat de soep niet zo heet wordt gegeten en dat V445 g

7 december lancering van Falcon 9 + Dragon capsule

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

De Dragon capsule, die 7 december met de Falcon 9 wordt gelanceerd. Credit: SpaceX

Komende dinsdag 7 december 2010 zal de Falcon 9 raket van de commerciële ruimtevaartorganisatie SpaceX voor de tweede keer binnen een jaar worden gelanceerd. In tegenstelling tot de eerste vlucht van de Falcon 9, die op 4 juni eerder dit jaar plaatsvond, zal bovenop de draagraket de Dragon capsule bevestigd zijn. De bedoeling is dat die capsule in de toekomst astronauten naar het internationale ruimtestation ISS moet brengen. Dat alles in het kader van de zogenaamde Commercial Orbital Transportation Services (COTS) van de NASA, waarbij SpaceX 12 bemande vluchten gaat verzorgen voor 1,6 miljard dollar. De lancering van de combi Falcon 9 + Dragon zal dinsdag ergens tussen 15.03 en 18.22 uur Nederlandse tijd plaatsvinden, allemaal live te volgen via NASA TV. Mocht het weer tegenzitten, mochten er brandstoflekken of andere hinderlijke technische problemen rijzen, dan wordt de lancering uitgesteld naar 8 of 9 december, zelfde ‘lanceerraam’. De bedoeling is dat draagraket en capsule de ruimte in worden geschoten en dan direct daarna weer huiswaarts keren. De Dragon capsule wordt dus niet losgekoppeld. Dat bewaren ze voor een volgende keer. 🙂 Bron: Bad Astronomy.

Na 220 dagen is de mini-shuttle X-37B geland

Geplaatst op door Arie Nouwen
3

Aan de geheime missie van het toestel X-37B, een soort van mini-space shuttle van de Amerikaanse luchtmacht (USAF), is vandaag een einde gekomen. Na 220 dagen is de onbemandde  X-37B vanmorgen om 10.16 uur Nederlandse tijd succesvol geland op Vandenberg Air Force Base in Californië. Het geheime toestel, dat ook wel bekend staat als Orbital Test Vehicle 1 (OTV-1), werd op vrijdag 22 april gelanceerd, hetgeen toen wel werd uitgezonden – wonderlijk voor een geheime missie. Ondanks die geheime status zijn amateurs er toch regelmatig in geslaagd om het kleine toestel aan de avondhemel te ‘spotten’. De USAF heeft tijdens de vlucht om de aarde diverse experimenten en testen van systemen gedaan. De bedoeling is dat in 2011 een volgende versie van de mini-shuttle wordt gelanceerd. Ultieme vraag is natuurlijk: zijn er ook beelden van de landing van dit geheime toestel? En het antwoord luidt: uiteraard, ook die is gespot! 🙂

[Update] De eerste duidelijke foto’s van de X37-B na de landing zijn inmiddels ook verschenen, o.a. hier.

Bron: Spaceflight.

Heelal bevat wellicht 3x zoveel sterren als gedacht

Geplaatst op door Arie Nouwen
3

Het heelal bevat veel meer rode dwergsterren (rechts). Credit: Yale University.

Door onderzoek aan zwakke rode dwergsterren in acht nabije elliptische sterrenstelsels heeft een tweetal sterrenkundigen ontdekt dat het gehele heelal wellicht drie keer zo veel sterren bevat als men eerst dacht. Het tweetal, de ene Pieter van Dokkum – yep, volbloed Nederlands sterrenkundige – en de ander Charlie Conroy van de Yale Universiteit, keek met behulp van de grote telescopen van het Keck Observatorium op Hawaï naar acht ellipsstelsels die tussen 50 en 300 miljoen lichtjaar van ons verwijderd zijn. Da’s voor sterrenkundigen bij wijze van spreken in hun achtertuin. Door de heldere sterren weg te filteren wisten ze de zwakke rode dwergsterren, die 10 tot 20% van de massa van de zon hebben, te tellen en hun aantal bleek wel 20 keer zo groot te zijn als eerdere tellingen uitwezen. Nou zijn niet alle sterren in het heelal rode dwergsterren en niet alle sterrenstelsels zijn elliptische stelsels, dus doorrekekend voor alle soorten kwamen Van Dokkums en Conroy tot de conclusie dat er in het gehele heelal drie keer zo veel sterren kunnen zijn. Dat heeft nogal wat implicaties voor andere takken van astrosport. Zo is er door de grotere massa van sterren minder donkere materie nodig om de waargenomen effecten zoals zwaartekrachtslenzen en rotatiecurven van sterrenstelsels te verklaren. Ook betekenen meer rode dwergsterren dat er meer exoplaneten zijn. En deze dwergen, waarvan Gliese 581 de meest bekende is, zijn goede kandidaten voor aardachtige exoplaneten, dus de kans dat die planeten bestaan, inclusief buitenaards leven, is daarmee toegenomen. Een artikel over de ontdekking van Van Dokkum en Conroy verscheen 1 december in de online versie van het wetenschappelijke blad Nature, voor een bedrag ad $ 32 te downloaden. Als je ’t niet doorverteld kan je het artikel in z’n geheel hier lezen, gratizz en voor nixcks. 😉 Bron: Eurekalert.

Wintersterrenbeelden bij Huygens

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Het wintersterrenbeeld Orion

Vanavond is er een thema- en waarneemavond bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens. Paul Bakker – voor ons Astrobloggers ook wel bekend als Mount Paulomar vanwege z’n prachtige resultaten als astrofotograaf – zal de Wintermelkweg bespreken en als het helder is gaan we deze live bekijken. Neem je kijker dus mee, want we maken er een echte waarneemavond van. De melkweg aan de winterhemel is niet zo duidelijk waarneembaar als zijn zomerse tegenhanger. Vanuit onze lokatie is een zeer heldere lucht nodig om er een zweem van op te vangen. Toch zijn in dit deel van de melkweg tal van interessante objecten te vinden. De melkweg doorsnijdt ook fraaie sterrenbeelden, waarvan het bekende sterrenbeeld Orion er eentje is en die je in de afbeelding ziet. De zaal bij Huygens gaat om 20.00 uur open en een half uurtje later start Paul met z’n verhaal. Volgende week bij Huygens – dan hebben we ’t over de 10e december alweer – staat op het programma een extra-waarneemavond gepland. Deze gaat niet door. Daarvoor in de plaats komt collega-astrofotograaf Peter Pulles een interactieve fotografieworkshop geven. Deze zal gaan over basis-astrofotografie met digitale spiegelreflexcamera vanaf statief.

NASA: Arseen-bacterie GFAJ-1 ontdekt in Monomeer

Geplaatst op door Arie Nouwen
4

Credit: NASA

Zojuist is de door de NASA belegde persconferentie afgelopen en het is nu officiëel [1]Hoewel het gisteren in feite al bekend was.: de door de NASA gefinancierde astrobiologe Felisa Wolfe-Simon heeft in het zoute en giftige Monomeer in Californië een bacterie ontdekt die in haar compositie arseen (of arsenicum, da’s hetzelfde) gebruikt in plaats van fosfor. Vandaag is een artikel van Felisa Wolfe’s team over de ontdekking verschenen in het Amerikaanse vakblad Science. Alle andere leven op aarde maakt gebruik van zes ‘bouwstenen’, te weten koolstof, waterstof, stikstof, zuurstof, fosfor en zwavel. Het fosfor wordt daarbij gebruikt als de ruggegraat van het DNA en RNA, welke de genetische code van het leven bevat. Er waren al bacteriën bekend die arseen kunnen ‘ademen’, maar bacterie GFAJ-1, zoals het arseen-bacterie officiëel heet, gaat een stap verder: die kan cellen opbouwen met hulp van arseen. In het laboratorium wist men de uit de modder van het Monomeer afkomstige GFAJ-1 bacterie, welke behoort tot de familie van Gammaproteobacteriën of Halomonadaceae, te voeden op fosfor en vervolgens verving men dat fosfor door arseen. Normaal zou dat dodelijk zijn voor leven, maar GFAJ-1 ging rustig door men het bouwen van cellen. Afijn, een ontdekking die verstrekkende gevolgen heeft, aldus Felisa Wolfe-Simon. “We have cracked open the door to what else is possible in the universe.” zei ze in de persconferentie. Over de implicaties voor de zoektocht naar leven op planeten als Mars en manen als Titan zal ik later nog een keer terugkomen. Bron: NASA.

References[+]

Nog meer Astro Adventkalenders

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

De discovery gezien door de GeoEye-1 satelliet. credit: General Dynamics Corp.

Gisteren kon ik jullie al blij maken met een Hubble Adventkalender, waarbij vanaf 1 december dagelijks een prachtige foto gemaakt met de Hubble telescoop wordt getoond. Tot de 24e december uiteraard, conform de advent-wetgeving. De lol kan echter niet op, want er blijken nog meer astronomisch verantwoordde adventkalenders te zijn, zoals deze:

Op de foto – afkomstig uit Alan Boyle’s adventkalender, dag 1 – zie je Space Shuttle Discovery op lanceerplatform 39A bij Kennedy Space Center. Gezien vanuit een vliegtuig? Noppes, vanuit de ruimte! Ja, de GeoEye-1 satelliet keek 1 november j.l. recht omlaag en fotografeerde de Discovery.