Japanse Venussonde Akatsuki in problemen

Akatsuki, de Venus klimaat verkenner, is in moeilijkheden

Na een lange tocht van zes maanden is de Japanse sonde Akatsuki (“Dageraad”) bij de planeet Venus aangekomen. Op 20 mei werd Akatsuki gelanceerd, tesamen met het ruimtezeil Ikaros. De bedoeling was dat vannacht om 00.49 uur Nederlandse tijd de Akatsuki z’n remraketten zou ontsteken om vervolgens in een baan om Venus terecht te komen. Dat is inderdaad gebeurd, maar wat er daarna gebeurde was niet volgens het boekje. Een geplande uitval van communicatie van 22 minuten, wegens een tocht achter Venus langs duurde onverwachts maar liefst 1,5 uur. Technici van de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA vrezen dat de Akatsuki, ’s werelds eerste meteorologische satelliet die het weer en klimaat van een andere planeet gaat bestuderen – in dit geval Venus, in een verkeerde baan om de zwaar bewolkte planeet terecht is gekomen. Die geplande baan is zeer elliptisch, met een hoogste punt van maar liefst 80.000 km en een laagste punt van 300 km boven het oppervlak van Venus. De vluchtleiding doet er alles aan de Akatsuki in z’n beoogde baan te krijgen. Met vijf camera’s aan boord zou Akatsuki twee jaar lang onderzoek moeten gaan doen aan Venus, maar de vraag is of dat na de lastige ‘parkeerproblemen’ nog wel gaat. We duimen voor JAXA, die met de Hayabusa-sonde, welke in 2005 de planeto

Een geheime NASA-basis op de Maan?

Een geheime maanbasis van de NASA? Credit: Google Moon

Gisteren stond op de website van de krant het AD het bericht dat op enkele foto’s van Google Moon, da’s een aparte module van Google Earth, enkele gebouwen op de maan te zien lijken. Onder andere op de foto hiernaast. Volgens het AD zou een deskundige in het Britse expertblad The Sun zeggen dat het een geheime basis van NASA betreft. Even googlen levert inderdaad een hit bij The Sun open wel deze. De deskundige is ene Steven Dean uit Dudley, West Mids. Andere experts zijn minder overtuigd na het zien van het korrelige beeld. Volgens hen gaat het slechts om zware pixelisatie van de satelietfoto’s, hetgeen we af en toe ook bij foto’s in Google Earth tegenkomen. Ik sluit mij direct bij die andere experts aan, want m.i. betreft het niet meer en niet minder dan artefacten, softwarematige vervormingen. Niks maanbasis en niks deskundigheid van mr. Dean uit Dudley. Tip voor deze Astroblog kwam van Bron. Huh Bron? Yep, Steven Bron, een collega van mij.

Wowie, een Aurora Borealis Timelapse

Credit: Tor Even Mathisen

Ik heb inmiddels een abonnement op Timelapse-video’s, welke verkregen zijn door met een al of niet stilstaande camera om de zoveel tijd foto’s te maken en die foto’s achter elkaar te plakken tot een bewegend filmpje. ‘Timelapses’ van de Melkweg, vallende sterren en Joshua-trees in de woestijn heb ik al vaak laten zien, maar eentje met de de Aurora Borealis, oftewel het Noorderlicht, laat ik nu voor het eerst zien. Producent is Tor Even Mathisen in Tromsá¸, Noorwegen en het is een Timelapse in de categorie Wowie! Kijken!!

Ik wil ook in TromsḠwonen! Bron: The Coolist.

Hersenen = heelal?

Ik ben al vaker ingegaan op de relatie tussen het bewustzijn en het ons omringende heelal, maar de volgende foto, die ik vandaag tegenkwam, toont een wel erg grote gelijkenis tussen de cellen in onze hersenen en de structuur van het heelal op z’n allergrootste schaal, die van superclusters van sterrenstelsels:

Credit: NY Times

Wowie! Dat plaatje rechts is uit de beroemde Millenniumsimulatie van het heelal. OK, toegegeven dat het bewustzijn niet per sé gelinkt hoeft te zijn aan onze hersenen, maar het gaat mij er even om dat er een grote gelijkenis is tussen de microkosmos van onze hersenen (al of niet als tijdelijke behuizing van ons kosmische bewustzijn) en de macrokosmos van het heelal. Ik heb overigens eerder ook al eens geschreven over de gelijkenis tussen die macrokosmos en… BIER! Ah en zo is de kosmische cirkel tussen de mens, bier en het heelal rond. 😀 Over gelijkenissen gesproken: al eerder is opgevallen welke frappante gelijkenis er is tussen tropische orkanen, zoals de orkaan Katrina uit 2005, en spiraalsterrenstelsels:

Credit: NOAA/NASA

Bron: Weird Sciences.

Doe mee met de Nationale Wetenschapsquiz 2010

Credit: NWO/VPRO

Zitten de échte knappe koppen van Nederland bij de universiteiten of bij de media? De 17e editie van De Nationale Wetenschapsquiz (NWO/VPRO) moet uitsluitsel geven. Op zondagavond 26 december (21.15 uur op Nederland 2) neemt een team van journalisten het op tegen drie wetenschappers. Deze zes mannen en vrouwen stellen hun creativiteit en kennis op de proef. Nieuw element van de quiz is dat de kijkers thuis live via internet kunnen meespelen en hun wetenschapskennis kunnen testen. De drie wetenschappers die de eer van de academische wereld moeten gaan verdedigen zijn wiskundige Remco van der Hofstad, astronoom Marijke Haverkorn en hoogleraar sensorsystemen Albert van den Berg, tevens winnaar van de grootste wetenschappelijk prijs Nederland: de Spinozapremie. Drie journalisten, die het wetenschappelijke team uitdagen zijn Harmke Pijpers, onder anderen presentatrice bij BNR Nieuwsradio, Harm Ede Botje van Vrij Nederland en Hassnae Bouazza. Zij schrijft onder meer voor NRC en de Volkskrant. De presentatie is in handen van Lottie Hellingman en Rob van Hattum. De jury bestaat uit Marten Scheffer (Spinozalaureaat én winnaar NWQ 2009) en Salomon Kroonenberg (wetenschapper, columnist én winnaar NWQ 1999). Er is een speciaal gastoptreden van illusioniste Sittah en muziek is er van de band The Beatbusters.

Zelf meespelen

De presentatoren Rob en Lottie. Credit: NWO/VPRO

Voor het eerst in zijn 17-jarige bestaan kunnen de kijkers dit jaar thuis LIVE meespelen met de Nationale Wetenschapsquiz, dankzij een nieuwe applicatie die game-bedrijf Ex Machina ontwikkelde voor VPRO Digitaal. Het is voor het eerst dat “Play to TV”, de applicatie van Ex Machina, in Nederland wordt ingezet. Tijdens de uitzending op Tweede Kerstdag kunnen de kijkers met hun laptop op schoot realtime meespelen met de kandidaten op tv en direct zien hoe hun score zich verhoudt tot de andere spelers in het land. De beste spelers maken kans op een uniek rekwisiet uit het programma. Ook kunnen kijkers als vanouds via kranten, tijdschriften en internet meespelen met De Nationale Wetenschapsquiz in de voorrondes. De quizvragen verschijnen vanaf 2 december via de bladen en op www.nwo.nl/quiz. Uiterste inzenddatum voor de voorrondes is zondag 19 december. De hoofdprijs: een week naar Egypte en het bijwonen van een archeologische opgraving in Sakkara door Nederlandse archeologen van het Rijksmuseum van Oudheden.

Nederlandse biologen twijfelen aan arseenbacterie

Doorsnede van de GFAJ-1 bacterie, met de kenmerkende korrels. Credit:  Science/AAAS

Nederlandse biologen hebben sterke twijfels of de donderdag met veel tamtam gepresenteerde arseenbacterie GFAJ-1 daadwerkelijk arseen in z’n DNA heeft ingebouwd in plaats van fosfor. Vandaag staat in een artikel in de wetenschapskatern van NRC-Handelsblad een interview met de microbioloog Jef Huisman en de biochemicus Hans Matthijs van de Universiteit van Amsterdam en microbioloog Henk Bolhuis van het Nederlands Instituut voor Ecologie. Zij zijn er helemaal niet van overtuigd dat in de door het team van geobiologer Felisa Wolfe-Simon ontdekte bacterie GFAJ-1 de fosfor compleet vervangen is door arseen. Huisman, Matthijs en Bolhuis denken dat er nog altijd fosfor in de bacterie aanwezig is en dat die, hoe minimaal de hoeveelheid ook is, het DNA en de eiwitten blijft ondersteunen. Het arseen in GFAJ-1 zou niet als bouwsteen in de bacterie zitten, maar als verontreiniging, “zoals arseen uit een eiwit dat aan het DNA bindt “, aldus Huisman. In de vetzuren van de bacterie zou het arseen de fosfor – eigenlijk is het fosfaat, maar goed – wel hebben vervangen, maar het DNA zou steunen op het allerlaatste restje fosfor in de cel. Wolfe-Simon moest donderdag tijdens de persconferentie toegeven niet precies de verhouding te kennen tussen de hoeveelheid fosfor en arseen in GFAJ-1. Huisman en Matthijs stellen voor het onderzoek in Amsterdam over te doen. In hun lab kunnen ze de concentratie aan fosfor nog lager maken dan in het lab van Wolfe-Simon en dan moet blijken of de bacterie daadwerkelijk arseen gebruikt bij z’n opbouw, of dat hij zich aanpast aan de fosforarme omgeving, het arseen accepteert en teert op het laatste restje fosfor in z’n DNA. Goed idee, zo’n experiment in Amsterdam, laat maar zien wie er gelijk heeft. We horen er nog wel van! Bron: NRC-Handelsblad, 4 december 2010.