Afgelopen zaterdag – Eerste Kerstdag – is een Indiase raket met aan boord een zware communicatiesatelliet kort na de lancering ge
Indiase raket explodeert kort na de lancering
2
Jaarlijks archief: 2010
Video: Discovery’s terugkeer naar het VAB
In de vroege ochtend van 21 december j.l. is Space Shuttle Discovery vanaf lanceerplatform 39A ’teruggerold’ naar het enorme Vehicle Assembly Building (VAB) van NASA’s Kennedy Space Center in Florida. Komende tijd gaan ze de Discovery daar uitgebreid testen, om ‘m gereed te maken voor missie STS-133, welke op z’n vroegst op 3 februari 2011 zal worden gelanceerd. Tijdens de roll-back van de Discovery trad ook nog die totale maansverduistering op, welke gebeurtenis het allemaal extra glans gaf. De volgende bijna 13 minuten durende video geeft een goede indruk van het ritje van het gevaarte – Discovery + twee Solid Rocket Boosters + externe brandstoftank – richting VAB.
:bron: Bron: NASA Television op YouTube.
Zeer zware sterren kunnen ook geïsoleerd ontstaan
Eén van de geïsoleerde zware sterren heet “302”. Credit: Joel Lamb.
Uit waarnemingen gedaan door sterrenkundigen van de Universiteit van Michigan blijkt dat de meest zware sterren in principe overal kunnen ontstaan, óók op geïsoleerde plekken in het heelal. Dit is tegenstrijdig met het tot voor kort gangbare model dat dergelijke sterren alleen kunnen ontstaan in clusters van sterren. Het team van sterrenkundigen keek met behulp van de Hubble ruimtetelescoop naar acht zware sterren, met massa’s tussen 20 en 150 zonmassa’s, die zich in de Kleine Magelhaense Wolk bevinden, een dwergstelsel van het Melkwegstelsel. Bij vijf van de acht sterren bleken geen naburige sterren te staan, voorzover Hubble kon zien, hetgeen wijst op een geïsoleerd bestaan van deze zware jongens. De drie resterende sterren liggen temidden van kleine clusters – met minder dan tien sterren. Tot voor kort dacht men dat zware sterren een product zijn van grote clusters. Alleen grote clusters zouden dicht en zwaar genoeg zijn om megasterren te vormen. Maar de recente waarnemingen aan de acht sterren wijzen op het tegendeel. Het zou natuurlijk kunnen dat de vijf sterren zich nu bevinden op een andere lokatie dan waar ze ontstaan zijn en in twee gevallen heeft men aanwijzingen inderdaad met zo’n ‘runaway-star’ te maken te hebben. Maar bij de andere sterren heeft men gas gevonden, dat een soort van overblijfsel van hun ontstaan is, een soort kosmische geboortekoek, en dat wijst er op dat ze zich letterlijk in geïsoleerde toestand op de plek van geboorte bevinden. Bron: Science Daily.
Een steengoede mashup van The Wall en Stayin’ Alive
Ze worden mashup’s genoemd, mixen van verschillende nummers. Een poosje terug kwam ik de volgende video tegen, een goede mashup gemaakt door Wax Audio van Bee Gees’ Stayin’ Alive en Pink Floyd’s The Wall. Heeft ’t nog wat met sterrenkunde te maken? Nee, nul komma noppes. Maar het is wel een lekkere afsluiter van dit Kerstweekend en dat Last Christmas van Wham komt ook m’n neus uit. Speakers hard zetten en genieten van maar Stayin’ Alive in the Wall!
:bron: Bron: Astropixie. :kerst:
Twee maal de maansverduistering, maar dan anders
Afgelopen dinsdag (21 december) was er een totale maansverduistering, waarvan wij in Nederland het eerste gedeelte hadden kúnnen zien. Maar ja, het weer werkte zoals gebruikelijk niet mee en mist en wolken zorgden er voor dat wij niks konden zien. Maar elders konden ze ‘m wel zien en twee waarnemingen waren nogal opmerkelijk. Ten eerste deze:
Credit: NASA/Kim Shiflett
Wat je ziet is de Space Shuttle Discovery, die teruggereden wordt van lanceerplatform 39A naar het enorme Vehicle Assembly Building. Tijdens die rit – die op zich al zeer wetenswaardig is – vond die maansverduistering dus plaats en werd deze foto gemaakt. Heel mooi! De volgende waarneming van de afgelopen maansverduistering is ook erg mooi:
Credit: Ted Judah
Amateur-sterrenkundige Ted Judah was in Californië toen hij de eclips – da’s een ander woord voor de verduistering – zag. Hij had alleen geen telescoop bij zich, dat kan iedereen wel eens overkomen. Dus wat deed Judah, hij maakte er een prachtige tekening van. Heel artistiek hoor. Bron: voor de Discovery-foto is dat Bad Astronomy en voor de tekening is dat Universe Today.
Eh… is Saturnus’ maan Rhea blauw?
We hadden al een blauwe maan op blauwe maandag, een blauwe zonsondergang én zonsverduistering, een blauwe Kerstmis – weer es wat anders dan een white christmas – en nu hebben we ook nog eens een blauwe Rhea, een maan van de planeet Saturnus:
Credit: NASA/JPL/SSI
Ok, niet allemaal in paniek raken. Rhea is niet echt blauw, het is een foto in ‘valse kleuren’, zoals ze dat bij de NASA noemen. De foto maakt deel uit van een deze week gepubliceerde atlas van Rhea, het resultaat van enkele flyby’s die Cassini langs de maan deed. Lees de bron maar voor verdere details. Bron: DLR.
Deze móet je zien: Damian Peach’ video van Jupiter
[Modus: onderbreek Kerstreces] Ik kwam vanmorgen onderstaande oogverblindende video tegen van Jupiter ten tijde van z’n oppositie, ergens half september dit jaar. Als je ‘m ziet denk je dat de video van de Hubble ruimtetelescoop
Fijne kerstdagen allemaal! Ook in de ruimte!
Zo mensen, het Kerstweekend is zo’n beetje aangebroken. Geen idee of er nog blogjes volgen. Misschien af en toe een Astroblog met een leuke foto of video, zoiets. Ik kijk nog wel. Ik kwam ook nog een groet tegen vanuit het internationale ruimtestation ISS, waarin Scott Kelly, die kale astronaut in ’t midden, Cady Coleman en Paolo Nespoli ons fijne kerstdagen wensen.
Jullie daarboven in het ISS – naast de genoemde drie astronauten zijn dat Dmitry Kondratyev, Alexander Kaleri en Oleg Skripochka –
Lekken zwarte gaten informatie als kosmische Wikileaks?
Kan een zwart gat informatie lekken? Credit: Physics education group Kraus, Universität Hildesheim / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.5)
Zwarte gaten werden ooit geacht de meest zuivere vorm van éénrichtingsverkeer te zijn. Doordat de ontsnappingssnelheid binnen de waarneemhorizon van een zwart gat hoger is dan de lichtsnelheid – de hoogst mogelijke snelheid in het heelal – zou niets meer kunnen ontsnappen. Wel erin dus, niets eruit. Stephen Hawking toonde in 1974 echter aan dat zwarte gaten toch kunnen ‘verdampen’, doordat paren van deeltjes en antideeltjes er in slagen om één van hun tweetjes richting vrijheid te sturen. Onlangs betoogde het duo Valeri Frolov (Universiteit van Alberta in Canada) en Shinji Mukohyama (Universiteit van Tokio in Japan) dat óók informatie erin kan slagen om te ontsnappen uit de gravitationele wurggreep van een zwart gat. Hoe? Door gebruik te maken van de meerdere dimensies. Veel natuurkundigen en sterrenkundigen zijn ervan overtuigd dat in het heelal niet alleen de bekende vier dimensies van ruimte en tijd voorkomen, maar dat er extra dimensies zijn, welke gecompactificeerd zijn, d.w.z. naar binnen gekruld tot voor ons niet waar te nemen afmetingen. Frolov en Mukohyama denken dat door de extra dimensies de korste afstand tussen twee punten niet via een geodeet loopt, een ‘kromme’ die normaal gesproken de kortste weg tussen twee punten weergeeft. Er zou een nóg kortere weg kunnen bestaan, onbegaanbaar voor gewone deeltjes, maar begaanbaar voor informatie. Hierdoor zou het mogelijk moeten zijn dat het zwarte gat informatie ‘lekt’. Een soort van kosmische Wikileaks dus. 🙂 Over de relatie tussen zwarte gaten en informatie breken sterrenkundigen zich overigens al langer het hoofd, getuige het bestaan van de zogenaamde zwart gat-informatieparadox: wat gebeurt er met de informatie, bijvoorbeeld informatie over de massa, samenstelling en dichtheid van de ster wiens kern na een supernova-explosie tot zwart gat ineenkromp. Blijft die informatie ook bínnen de waarneemhorizon ergens bestaan? Mogelijk dat men op basis van de ideeën van Frolov en Mukohyama antwoord krijgt op dit vraagstuk. Mocht je je trouwens stierlijk vervelen tijdens de Kerstdagen: hier is het wetenschappelijke artikel van Frolov en Mukohyama, 21 december j.l. ingediend, dus versch van de persch. Bron: Technology Review.
Een blauwe zonsondergang én eclips gezien door Marsrover Opportunity
Het zijn drukke dagen voor Marsrover Opportunity. Niet alleen omdat hij deze week is aangekomen bij de kleine, maar mooie Santa Maria krater, maar ook omdat hij een tweede leven als filmmaker schijnt te hebben. Zo blijkt uit twee korte, maar bloedmooie filmpjes die Opportunity ‘geschoten’ heeft. De eerste is een video van een blauwe zonsondergang. Op 4