Waarom is die externe tank eigenlijk oranje?

Credit: NASA

Zo met de allerlaatste missie van space shuttle Discovery gaande worden we nogal eens getrakteerd op wat flashbacks naar de begintijd van de vluchten met een space shuttle. Die allereerste vlucht, STS-1, was op 12 april 1981 met de Columbia. Die is op de linkerfoto hierboven te zien. Wat opvalt: de externe tank was toen strak wit, net zoals de space shuttle zelf. Hé, tegenwoordig zijn die externe tanks (ET) toch altijd oranje, zoals rechts te zien? Yep, dat klopt. Alleen de missies STS-1 en -2 hadden zo’n witte ET. Die verf zou de tanks moeten beschermen tegen ultraviolette straling van de zon, dacht men. Zo’n ruimteveer kan weken op dat lanceerplatform – standaard platform 39A op Kennedy Space Center – staan en men was bang dat de tank last van dat UV-licht kon hebben. Vandaar die verf, een soort van zonnebrand dus. Maar onderzoek wees uit dat de angst ongegrond was en dus liet men de ET vanaf STS-3 ongeverfd, waardoor de oranje isolatiemantel zichbaar werd. Scheelde ook weer 272 kilogram verf, hetgeen in ruimtevaarttermen kostbare kilootjes zijn. Bron: Wikipedia.

4 en 5 maart a.s.: Messier Marathon 2011

Komende nacht van vrijdag op zaterdag: de Messier Marathon. Credit: Mohamed-Hassan/Pixabay.

Als de weergoden ons gunstig gezind zijn zal komende vrijdagavond en de daaropvolgende nacht (4 > 5 maart 2011) weer de jaarlijkse Messiermarathon worden gehouden. De plek waar dit gaat plaatsvinden: het Gorsingenpad op de Lus van Melissant op Goeree-Overflakkee (51°46’10.46″³N, 4°2’5.93″³O). Bij deze marathons is het de bedoeling om in één nacht zo veel mogelijk Messierobjecten waar te nemen, het liefst zonder GoTo-systeem. In die Messierlijst – genoemd naar Charles Messier (1730-1817) – staan 110 objecten, bestaande uit sterrenstelsels, planetaire nevels, gas- en stofnevels, open en bolvormige sterrenhopen. Alle 110 Messierobjecten gaat niet lukken, maar honderd schijnt een te behalen aantal te zijn. Vorig jaar was ook een Messiermarathon in de Lus van Melissant, maar die viel door het slechte weer letterlijk in het water. Een powerpoint-presentatie van Andre Heijkoop, de organisator van het Messierfestijn, met alle bednodigde informatie is hier te downloaden (13,3 Mb). Het is vrijdag 4 maart Nieuwe Maan, dus daar hebben de deepsky-waarnemers in ieder geval geen last van. Nou het weer nog. Mocht dat laatste tegenvallen dan is de nacht van 1 op 2 april 2011 een alternatief. Meer info: Christiaan Huygens.

Grijp je kans vijf ruimtevaartuigen in één keer te zien

Credit: NASA TV

Je denkt wellicht dat sinds gisteren alleen het ruimteveer Discovery gekoppeld is aan het internationale ruimtestation ISS, maar op dit moment bungelen maar liefst vier ruimtevaartuigen (!) aan het ISS:

  • vanaf 26 januari het Japanse vrachtschip HTV-2 Kounotori 2
  • vanaf 30 januari het Russische vrachtschip Progress 41
  • vanaf 24 februari het Europese vrachtschip ATV-2 Johannes Kepler
  • en vanaf gisteren, 26 februari, het Amerikaanse ruimteveer Discovery

Vier ruimtevaartuigen gekoppeld aan het ISS, da’s niet alleen een record, maar dat betekent ook dat vanaf de aarde gezien dat kwintet heel erg helder is. In onderstaande afbeelding kan je zien wanneer in Nederland het ISS te zien is:

Credit: Heavens Above.

Een toelichting op de verschillende kolommen vind je op de website Heavens Above, waar je bovenstaande gegevens voor iedere plek op aarde kunt vinden. Nou nog hopen dat het weer een tikkeltje wil meerwerken. Jan, succes met je poging om vijf ruimtevaartuigen in één keer in beeld te krijgen!

1 maart mooie samenstand maansikkel en Venus

1 maart samenstand van maan en Venus (© Earthsky.org)

Komende dinsdagochtend (1 maart 2011) is laag in het zuidwesten een mooie samenstand te zien van de smalle maansikkel en de planeet Venus. De maan staat om 03:07 uur slechts 45′ ten noordwesten van Venus (-3,6m), maar da’s in Nederland niet te zien, want dat schouwspel speelt zich onder de horizon af. Wacht dus tot ongeveer 06:45 uur. Het tweetal staat dan boven de zuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 6°, op een afstand van 1,7° van elkaar. De Maan is voor 12% verlicht. Dankzij de nabijheid van de maan kan je proberen om de maandag voorafgaande aan de samenstand of dinsdag erna overdag Venus te zien. Met een verrekijker of een kleine telescoop kan je een poging wagen om op maandag Venus een stukje links van de maan te zien, dinsdag een stukje rechts ervan. Op deze pagina van Sky & Telescope vind je de details hiervan. Op 1 maart begint overigens ook de weerkundige lente. Voor de astronomische lente moet je nog eventjes geduld hebben: die begint op 21 maart om 0:21 uur. Bron: Hemel.waarnemen.com.

 

Video: Discovery’s Rendezvous Pitch Maneuver

Gisteravond om 20.14 uur Nederlandse tijd is Space Shuttle Discovery gekoppeld aan het internationale ruimtestation ISS. Voorafgaand daaraan werd door commandant Steve Lindsey nog een zogenaamde Rendezvous Pitch Maneuver (RPM) uitgevoerd, ook wel een R-bar Pitch Maneuver genoemd. Gedurende die acht minuten durende operatie laat hij de Discovery een draai van 180

Record ontdekking in één nacht: 19 planetoïden

Richard Wainscoat (l.) en Marco Micheli met één van de 19 ontdekte planetoïden. Credit: Karen Teramura.

Deze kan worden toegevoegd aan het Guiness Book of Records: in de nacht van zaterdag 29 januari 2011 zijn met behulp van de Pan-STARRS PS1 telescoop op Hawaï maar lieft 19 planetoïden ontdekt. Negentien stuks in één nacht met één telescoop, wowie! 😯 Deze door het zonnestelsel vliegende stukken rots worden ontdekt door  foto’s op verschillende tijdstippen van hetzelfde stukje sterrenhemel te maken en dan met elkaar te vergelijken. Zie je objecten dan heen en weer bewegen dan is dat een kandidaat-planetoïde of -komeet. Feitelijk werden die nacht met de PS1, die een CCD camera met 1,4 miljard pixels heeft, zelfs 30 van dergelijke kandidaten gezien. De procedure vereist dat de ontdeking direct wordt doorgegeven aan het Minor Planet Center (MPC) in Cambridge, Massachussets (VS) en dat binnen 12 tot 72 uur van andere observatoria de bevestiging moet komen. Ondanks zware sneeuwstormen in de VS, waardoor veel observatoria daar niet konden waarnemen, lukte het toch om van 19 planetoïden die bevestiging te krijgen. Van de overige 11 planetoïden werd niet meer vernomen. Twee van de 19 ontdekte planetoïden blijken echte aardscheerders te zijn, planetoïden die gevaarlijk dicht bij de aarde kunnen komen en zelfs in botsing. De sterrenkundigen zullen deze nauwlettend in de gaten houden. Bron: Universe Today.

Kepler vindt planetenstelsel met twee planeten in dezelfde baan

Impressie van KOI-730. Credit: NASA/Ames/JPL-Caltech

Tussen de 1235 kandidaat-exoplaneten die in 2010 met de ruimtetelescoop Kepler zijn ontdekt is één paar planeten die heel bijzonder zijn: in het stelsel KOI-730, waarbij KOI staat voor ‘Kepler Object of Interest’, draaien vier planeten om een ster en twee daarvan staan net zo ver van die ster en ze wentelen er beiden in 9,8 dagen één keer omheen. In hun baan loopt de ene exoplaneet 60° voor op de andere. Even voor de duidelijkheid: het zijn allemaal ‘kandidaat’-exoplaneten, want een onafhankelijke bevestiging met een ander instrument is er nog niet. Dat verschil van 60° in hun positie is niet zo heel vreemd, want ook in ons eigen zonnestelsel zien we dat bij sommige planeten Trojanen voorkomen, een familie van planetoïden, sommigen 60° vóór de planeet en anderen 60° erachter. Mars heeft Trojanen, Jupiter heeft ze, Neptunus heeft ze en misschien dat zelfs de aarde ze heeft. In een planetenstelsel in wording kunnen planeten vergezeld worden door co-planeten, zich op de Lagrangepunten L4 en L5 bevindend. Het zou goed kunnen dat de aarde zelf ook zo’n co-planeet heeft gehad, eentje ter grootte van de planeet Mars. Die planeet, Theia genaamd, zou 50 miljoen jaar na het ontstaan van het zonnestelsel van z’n plek zijn opgeschoven en richting aarde gevlogen. Uit de daaropvolgende botsing zou onze maan zijn ontstaan. De vraag is of de twee planeten bij KOI-730 ook zullen botsen. Berekeningen wijzen uit dat dá t de eerstkomende 2,2 miljoen jaar niet het geval zal zijn. Nou we het toch over de kandidaat-exoplaneten van Kepler hebben: Michel Schep kwam gisteren via Twitter nog aan met een tip over een gave website waarin veel info wordt gegeven over exoplaneten, namelijk Information is beautiful. Echt de moeite waard om te bekijken. Bron: New Scientist.