Raadsel van de Pioneer-anomalie is opgelost

De huidige positie van de Pioneer en Voyagers in het zonnestelsel. Credit: Los Alamos National Laboratory.

Een groep Portugese sterrenkundigen onder leiding van Frederico Francisco denkt het raadsel te hebben opgelost van de zogenaamde Pioneer-anomalie. In de jaren tachtig ontdekte men dat er met de Amerikaanse ruimteverkenners Pioneer 10 en 11 iets vreemds aan de hand is. Deze vaartuigen, die in de jaren zeventig langs Jupiter en Saturnus vlogen en die vervolgens in tegenovergestelde richtingen het zonnestelsel verlieten (zie afbeelding), bleken door onbekende oorzaak iets te worden afgeremd, hetgeen het gevolg was van een lichte versnelling richting de zon. Er werkte een afremmende kracht op de Pioneers van twaalf miljardste deel van de zwaartekracht van de zon. Men had geen idee wat de afremming precies veroorzaakte en vele suggesties werden gegeven, zoals weglekkende gasdeeltjes, en warmte, electrische en magnetische effecten, de reactiekracht van radiosignalen en zelfs afwijkingen in de wetten van Newton, Einstein en de quantum-mechanica. Zie deze en deze artikelen die daarover gaan. Francisco en collegae keken naar het weglekken van de warmte die door de twee bronnen van de pioneers wordt geproduceerd. Als dat weglekken onregelmatig gebeurt, dan treedt er een nettokracht in één richting op. Dat was al eerder gesuggereerd, maar toen kon men er slechts 6% van de Pioneer-anomalie mee verklaren. De Portugezen namen bij hun berekeningen ook de reflectie, absorptie en heremissie van straling tussen de verschillende delen van de Pioneers mee, waarbij vooral de reflectie aan de achterzijde van de grote radioschotel cruciaal blijkt te zijn. Die schotel was altijd naar de aarde gericht, precies de richting waarin de afremming gebeurde. Francisco en makkers kunnen met hun model 44 tot 96% van de Pioneer-anomalie verklaren. Bron: Space.com + NRC-Handelsblad, 30 april 2011.

Telescopenverzamelaar Peter Louwman krijgt koninklijke onderscheiding

Peter Louwman krijgt een lintje

De bekende verzamelaar van (antieke) telescopen ing. P.J.K. Louwman heeft gisteren uit handen van burgemeester Jan Hoekema van Wassenaar een koninklijke onderscheiding gekregen. De heer Louwman begon in de jaren ’60 vanuit zijn hobby sterrenkunde, antieke telescopen en andere optische instrumenten te verzamelen. In de loop der jaren heeft hij als liefhebber een zodanig niveau bereikt dat hij als gelijkwaardig aan professionals uit de wetenschap optreedt en incidenteel ook publicaties verzorgt. Hij is nationaal en internationaal erkend als specialist op het gebied van antieke telescopen. Zijn verzameling behoort tot de grootste particuliere verzamelingen van antieke telescopen ter wereld. Er zijn nauwelijks musea te bedenken die zich daarmee kunnen meten. Zo heeft de heer Louwman in 2008 vanuit zijn collectie de grootste bijdrage geleverd aan de Nederlandse jubileumtentoonstellingen over 400 jaar Telescopie, in het Zeeuws museum te Middelburg, museum Boerhaave te Leiden, en de Leidse Universiteitsbibliotheek. De heer Louwman geeft lezingen en voorlichting, schrijft publicaties op het gebied van sterrenkunde en antieke telescopen voor leken, professionals en amateur-sterrenkundigen. De heer Louwman is al vele jaren een vertrouwde verschijning op sterrenkundige symposia en bijeenkomsten van amateurs. Hij is onder andere lid van sterrenkundevereniging Christiaan Huygens, waar ik hem van ken. De heer Louwman is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Bron: Gemeente Wassenaar.