Botsende sterrenstelsels leveren minder bolhopen op

Botsingen van sterrenstelsels, zoals hier de Antennestelsels, leveren mínder bolhopen op. Credit: NASA, ESA, and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)-ESA/Hubble Collaboration.

Bij een botsing van sterrenstelsels blijven uiteindelijk niet meer maar juist minder bolvormige sterrenhopen over. Deze clusters van sterren worden namelijk uit elkaar getrokken door snelle veranderingen in de zwaartekracht van de botsende sterrenstelsels. Tot nu toe werd gedacht dat er bij een botsing meer sterrenhopen werden gevormd. Sterrenkundige Diederik Kruijssen – november vorig jaar nog te gast bij Huygens om over dit onderwerp te spreken – concludeert dit in zijn onderzoek waarop hij 6 juni promoveert aan de Universiteit Utrecht. Wanneer twee sterrenstelsels bij elkaar in de buurt komen, oefenen ze een sterke aantrekkingskracht op elkaar uit. “Tot nu toe werd gedacht dat door deze toename van gravitatiekracht zoveel nieuwe sterren en sterrenhopen worden gevormd, dat uiteindelijk meer sterrenhopen overblijven”, aldus Kruijssen. “Maar het aantal sterrenhopen neemt juist af na een botsing met een ander sterrenstelsel.” De Utrechtse onderzoeker laat in computersimulaties zien dat de grootte en richting van de gravitatiekracht in een sterrenstelsel snel verandert tijdens de botsing met een ander stelsel. Kruijssen: “Hierdoor worden de sterren als het ware losgewrikt uit de sterrenhoop waarin ze bij elkaar werden gehouden. De invloed van dit effect is zo groot dat uiteindelijk meer sterrenhopen worden verwoest dan nieuwe gevormd.” Uit de simulaties van Kruijssen blijkt verder dat niet elke sterrenhoop evenveel kans maakt om een botsing met een sterrenstelsel te overleven. “De overlevingskans van een sterrenhoop is te vergelijken met die van een groep antilopen die wordt aangevallen door een roofdier”, aldus Kruijssen. “Sommige sterrenhopen zijn op het verkeerde moment op de verkeerde plaats en worden uiteengereten door de gravitatiekrachten binnen het sterrenstelsel. Andere bevinden zich juist in veiliger omgevingen. Naarmate de overlevende sterrenhopen ouder worden, migreren ze naar rustiger vaarwater. Op deze manier kunnen ze na de uiteindelijke samensmelting van beide sterrenstelsels blijven bestaan”. In vervolgonderzoek aan het Max-Planck Instituut in München wil Kruijssen door het bestuderen van de alleroudste overlevende sterrenhopen de eigenschappen van het vroege heelal achterhalen. Bron: Nova.

Het deepsky-seizoen is gesloten, het zomerseizoen is geopend!

Het is maar dat jullie het weten: het deepsky-seizoen is gesloten, het zomerseizoen geopend! Korte nachten, lange dagen, je kent het wel. Aldus Paul Bakker gisteren in een mailtje aan diverse kennissen, waarin hij meedeelde maandag de tropische zon te hebben waargenomen. En met goed gevolg, want bovenstaande fraaie opname is daar het resultaat van. Paul – hier op de Astroblogs ook wel bekend als Mount Paulomar – zag zonnevlekgroepen 1226 en 1227 door zijn kleine 80mm William Optics refractor met een 2,5x Barlow. De camera is een DMK21AU04. Hij maakte er 800 opnames mee, welke vervolgens werden gestackt met Registax. Verder ‘rommelde’ hij wat in Photoshop- woehahaha. Zeker ook die rand erbij verzonnen? 🙂

Endeavour – betoverend mooi op de foto – onderweg naar huis

Credit: NASA

Space Shuttle Endeavour is eergisteren losgekoppeld van het internationale ruimtestation ISS en als ’t goed is zal het ruimteveer morgenochtend 08.32 uur Nederlandse tijd voor de allerlaatste keer landen op Kennedy Space Center in Florida – live te volgen op NASA TV. Op 28 mei, een dag voor de loskoppeling, werd bovenstaande foto gemaakt. Je kijkt in het openstaande laadruim van de Endeavour. Door de lange belichtingstijd zijn de lichten op aarde iets uitgerekt, de sterren op de achtergrond zijn keurig puntjes gebleven. Een werkelijk betoverend mooie foto, nietwaar? Bron: Bad Astronomy.

Herschel vindt koele, gedraaide gasring rond Melkwegkern

Credit: ESA/S.Molinari et al

Sterrenkundigen zijn erin geslaagd om met behulp van de Europese Herschel ruimtetelescoop – turend in het infraroodgebied van het spectrum – een gedraaide ring van koel gas te vinden, die zich rondom de kern van het Melkwegstelsel bevindt. Op de foto zie je die donkere ring, geportretteerd met Herschel’s PACS (Photodetector Array Camera and Spectrometer). Hieronder zie je een schematische voorstelling van de ring, die vanaf de aarde gezien de vorm van het symbool voor oneindigheid heeft, &infinity;. Men denkt dat de ring 326 bij 196 lichtjaar groot is en zo’n 30 miljoen zonmassa ‘weegt’. Van twee gebieden in de ring heeft men de snelheid van het gas gemeten. Het ene gebied beweegt met een vaartje van 20 km/s, het andere gaat een poepie sneller: 50 km/s. Op de foto zie je ook Sagittarius A* (kortweg SgrA) aangegeven, de plek waar zich een superzwaar zwart gat bevindt, dat naar schatting 4,3 miljoen zonmassa’s zwaar is. De draai in de ring zou het gevolg kunnen zijn van gravitationele invloeden van de centrale verdikking van de Melkweg, de ietwat langgerekte hoop van vooral oude sterren in de Melkwegkern, welke SgrA omgeeft. De Melkweg is een balkspiraalstelsel, dus die centrale verdikking is niet bolvormig.

Credit: S.Molinari et al

Meer info over de ontdekking van de gedraaide ring vindt je in dit wetenschappelijke artikel.

Doe mee met ESA’s Twitter-wedstrijd over kometen

Credit: 1980supra/Pixabay.

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft een wedstrijd uitgeschreven, waarbij je kans maakt om een dag lang rond te worden geleid op ESA’s vluchtleidingscentrum in Darmstadt in Duitsland. Die dag is op woensdag 15 juni a.s., als de ESA viert dat zij 25 jaar lang onderzoek doet in de ruimte aan kometen. Daarmee zijn we ook meteen aanbeland bij het eigenlijk onderwerp van de wedstrijd, namelijk kometen. In 1986 werd met de Europese Giotto sonde de beroemde komeet van Halley van dichtbij bestudeerd. Over drie jaar maken we weer zoiets mee, als de opvolger van Giotto – Rosetta genaamd – de komeet 67-P/Churyumov-Gerasimenko van dichtbij zal onderzoeken. Meedoen aan de wedstrijd is simpel: maak een tweet over kometen met als hastag #coolcomet. Zo’n hastag is een soort label, dat aan een tweet hangt. Tweets zijn maximaal 140 karakters lang, dus met die hastag hou je nog 130 karakters over. Probeer daarmee kernachtig aan te geven waarom volgens jou kometen ‘cool’ zijn. Je tweet mag ook een link bevatten naar een website, waar je meer de ruimte hebt om over kometen te schrijven. Ook dat mag niet te uitgebreid zijn, want de jury mag per inzending niet meer dan drie minuten kwijt zijn. Je mag inzenden tussen nu en 9 juni a.s. Succes d’r mee! Oh ja, de reeds ingezonden tweets kan je hier bekijken. Bron: ESA.

De “Olifantenslurfnevel” in Cepheus

In het noordelijke sterrenbeeld Cepheus komt een nevel voor die gelegen is in de stercluster IC 1396 en die vanwege z’n vorm de ‘Olifantenslurfnevel’ wordt genoemd, in het Engels de Elephants Trunk nebula. De nevel ligt zo’n 2400 lichtjaar  van de aarde en sterrenkundigen denken dat het een soort van geboortekraam van jonge sterren is. André v.d. Hoeven – waarmee ik gisteren nog de ISS-transitie over het zonsoppervlak waarnam – heeft de nevel onlangs in Nederland gefotografeerd. Met negen opnames van ieder 1800 seconden met zijn Skywatcher ED80, Starlight Express SXV-H9 monochrome camera en Hα-filter wist André op 24 mei j.l. bovenstaande prachtige opname te maken. Meer info op André’s eigen website Astro-Photo.

Hoe OSIRIS-REx in 2020 een hap uit planetoïde RQ26 gaat nemen

Credit: NASA/JPL-Caltech

De NASA heeft deze week bekendgemaakt dat ze van plan is om in september 2016 de OSIRIS-REx [1]De naam van die missie is een afkorting van de Origins-Spectral Interpretation-Resource Identification-Security-Regolith Explorer. missie te lanceren, welke een reis zal maken naar de planetoïde 1999 RQ26. Een missie die bedoeld is om deze kleine planetoïde (doorsnede 560m) te onderzoeken, er 60 gram monsters van te nemen en deze in 2023 terug te brengen naar de Aarde. RQ26 is niet alleen een planetoïde die ons meer kan vertellen over de vroegste geschiedenis van het zonnestelsel, maar die ook een kleine kans maakt in 2182 tegen de aarde te botsen, oeps. 😯 Het hoe, wat en waarom van de missie zie je in onderstaande infografiek. Daaronder weer een interessante video over deze ‘sample return-mission’.

Credit: Karl Tate/Space.com

Source SPACE.com: All about our solar system, outer space and exploration

Hier een video over de OSIRIS-REx missie, die overigens sterk doet denken aan twee andere missies, de Stardust missie en de Japanse Hayabusa missie:

Bron: Space.com + Universe Today.

References[+]

References
1 De naam van die missie is een afkorting van de Origins-Spectral Interpretation-Resource Identification-Security-Regolith Explorer.

Wat is er allemaal te zien in juni 2011?

Hier weer de maandelijkse video, waarin je kan zien wat er allemaal voor interessants staat te gebeuren. Dit keer over de maand juni 2011. Daarin o.a. aandacht voor de gedeeltelijke zonsverduistering van 1 juni, welke wij in de Benelux niet kunnen zien. Helaas geen aandacht voor de totale maansverduistering van 15 juni, welke wij gedeeltelijk w