Mars Science Laboratory Curiosity op het hitteschild getakeld

Credit: NASA/JPL-Caltech

Afgelopen week hebben ze in de Payload Hazardous Servicing Facility op het Kennedy Space Center in Florida de Mars Science Laboratory rover Curiosity op z’n hitteschild getakeld. Dat schild moet Curiosity beschermen gedurende de afdaling door de atmosfeer van Mars, hetgeen augustus 2012 gaat gebeuren. De rover – opvolger van de huidige Marsrovers Spirit en Opportunity – zal tussen 25 november en 18 december worden gelanceerd met een Atlas V draagraket. Hieronder nog even de video over de missie van Curiosity, waarin die spectaculaire afdaling te zien is:

Bron: NASA.

Voor het eerst vierde regenboog gefotografeerd

De derde en vierde regenboog. Credit: Michael Theusner/Applied Optics

Dat we boven de gewone regenboog af en toe een tweede, minder heldere regenboog aantreffen zal niemand vreemd voorkomen. Dat in zeldzame gevallen ook een derde regenboog zichtbaar is zal minder bekend zijn. Helemaal zeldzaam zijn de gevallen dat een vierde regenboog zichtbaar is. 😯 De tweede regenboog ontstaat door dubbele terugkaatsing van zonlicht in druppels. Een driedubbele terugkaatsing kan tot de derde boog leiden en – ja goed geraden – een vierdubbele terugkaatsing zal een vierde, zeer lichtzwakke regenboog opleveren. Met iedere extra weerspiegeling in de druppel gaat licht verloren en daardoor zal iedere volgende regenboog lichtzwakker zijn. Die vierde boog is vermoedelijk ook de laatste boog die in het vrije veld zichtbaar is, al heeft men in het laboratorium bij ideale omstandigheden bogen tot de 200e ‘orde’ kunnen waarnemen. De volgorde van kleuren van de eerste en derde regenboog zijn gelijk aan elkaar [1]Van buiten naar binnen: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet., die van de tweede en vierde zijn – voor zover je nog kleuren ziet – omgedraaid. Wat blijkt nu: de Duitser Michael Theusner is er in geslaagd om zo’n derde én vierde regenboog te fotograferen, zoals je hier links kan zien. Eh… je leuk, die vage boogjes, maar dat zijn toch twee regenbogen en geen vier? Yep, wat je op de foto ziet zijn de derde en vierde regenboog, vlakbij de zon. Door de richting van de terugkaatsing zijn de derde en vierde boog niet tegenover de zon te vinden, zoals het geval is bij de eerste en tweede boog, maar BIJ de zon. En Theusner kon ze niet alle vier tegelijk op de foto krijgen. Tsja, had ‘ie maar een fish-eye lens bij zich moeten hebben. Hij heeft er overigens in het vakblad Applied Optics een artikel over geschreven, voor de geïnteresseerden. Bron: New Scientist.

References[+]

References
1 Van buiten naar binnen: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet.

Hoe komt de Melkweg aan zijn spiraalarmen?

Is dit prachtige spiraalpatroon het resultaat van een galactisch verkeersongeluk? Credit: NASA/JPL.

Een recent onderzoek heeft uitgewezen dat spiraalstelsels hun vorm te danken hebben aan botsingen met dwergstelsels. Wetenschappers van de Universiteit van Pittsburgh hebben een computersimulatie ontwikkeld om het effect van dit soort botsingen op de Melkweg te onderzoeken. Het blijkt dat het spiraalpatroon van onze Melkweg te danken kan zijn aan een botsing met het Sagittarius Dwergstelsel, een satelliet van ons thuissterrenstelsel.

Het is een bekend feit dat Sagittarius ongeveer 1.9 miljard jaar geleden in botsing is gekomen met de Melkweg. Vervolgens is het dwergstelsel over de “noordpool” van ons sterrenstelsel gevlogen, om 900 miljoen jaar geleden opnieuw in botsing te komen. Op dit moment is Sagittarius op de terugweg en zal over 10 miljoen jaar (voor sterrenkundigen is dat “morgen”) voor de derde keer in botsing komen.

Deze botsingen moeten een behoorlijke invloed hebben gehad op de Melkweg. Hoe groot die invloed is geweest, was totnogtoe onduidelijk. Dat heeft vooral te maken met het feit dat de hoeveelheid donkere materie in Sagittarius (en derhalve diens volledige massa) moeilijk te berekenen is. Wetenschappers van de Universiteit van Pittsburgh hebben gebruik gemaakt van de laatste schattingen van de massa van Sagittarius om een simulatie te creëren, die de effecten van de botsingen accuraat in beeld moet brengen.De simulatie begint met de Melkweg als een platte schijf van gas en sterren, met een centrale balk in het midden. Alle sterren draaien keurig cirkelvormige banen rondom het centrum van de Melkweg. Na de eerste botsing met Sagittarius gaan de omloopbanen van sommige sterren veranderen. Er ontstaat een verscheidenheid aan ellipsvormige omloopbanen, die op bepaalde plaatsen samenkomen tot dichte klonters van sterren en gas in de vorm van een spiraal. Na de tweede botsing ontstaat er een spiraalpatroon dat opmerkelijke overeenkomsten vertoont met het patroon dat daadwerkelijk is waargenomen. Tegelijkertijd blijft de centrale balk in de simulatie behouden, eveneens precies zoals daadwerkelijk is waargenomen. De botsingen genereren ook ringachtige structuren rondom de Melkweg. Je raadt het al: ook deze zijn daadwerkelijk waargenomen (de zogenaamde Monoceros-ring is een goed voorbeeld). Het is een bekend feit dat botsingen tussen sterrenstelsels aan de orde van de dag zijn. Verder vermoed men al langer dat spiraalstelsels ontstaan door het samenkomen van vele kleinere stelsels én dat spiraalstelsels blijven doorgaan met het opslokken van dwergstelsels. Dat betekent dat de resultaten van het onderzoek niet alleen gevolgen hebben voor onze kennis omtrent het ontstaan van de Melkweg, maar voor het ontstaan van spiraalstelsels in het algemeen.

Credit: Erik Tollerud

Bekijk hier de volledige simulatie. Bron: New Scientist.

Hyperactieve komeet Hartley 2 heeft gespleten geschiedenis

Credit: NASA/JPL-Caltech/UMD

Het is wat met die kometen. Op 4 november 2010 scheerde de sonde EPOXI – voorheen bekend als Deep Impact – op 694 km afstand voorbij de komeet 103P/Hartley 2. Dat het een hyperactieve ‘ADHD’ komeet is, dat wisten we al uit de analyses van die scheervlucht, maar nu blijkt ook nog eens dat de komeet eigenlijk een ‘samensmelting’ is van twee kometen. Hartley 2 heeft een pindavorm – sommigen zien er ook wel een hondenbot in, kijk zelf maar waar je voorkeur naar uitgaat – en de twee helften zouden oorspronkelijk aparte komeetkernen zijn geweest. Beelden van de dichtste nadering wezen uit dat verschillende regio’s van de komeetkern straalstromen vol water en kooldioxide uitstoten, meer dan kometen gewoonlijk doen. Het water was vooral afkomstig van het dunne, middelste gedeelte van de kern van Hartley 2, terwijl de kooldioxide er aan de uiteinden uitspoot. Met name het kleine uiteinde spuit meer kooldioxide uit dan het grote uiteinde. De grote knobbel zou wel eens anders van samenstelling kunnen zijn dan de kleine knobbel en dat leidt tot de suggestie dat de twee helften oorspronkelijk gescheiden waren. Ergens in de beginperiode van het zonnestelsel kwamen de twee komeetkernen door hun gravitationele werking bij elkaar en kwamen ze aan elkaar vast te zitten. Langzaam vulde de ruimte tussen de twee kometen en dat werd het dunne, middelste gedeelte van Hartley 2. In de foto’s hierboven – gemaakt met het High Resolution Instrument (HRI) aan boord van EPOXI – zie je waar zich op de grote knobbel veel ijs bevindt, de blauwe gebieden. De roze gebieden zijn warm en bevatten geen ijs. Bron: Science Daily.