Alle Marsverkenners op een rijtje eh… in een kringetje

Komende zaterdag zal – als het allemaal goed gaat – de nieuwste Marsrover Curiosity worden gelanceerd en richting Mars reizen. Het Mars Science Laboratory (MSL) Curiosity is de 40e sonde die  naar Mars gaat. De eerste was de Russische sonde Mars 1960A (Marsnik 1), die reeds bij de lancering op 10 oktober 1960 strandde. Jason Davis (astrosaur.us) heeft al die 40 Marsmissies op een rijtje gezet, nee wat zeg ik, in een kringetje rondom Mars, met een korte beschrijving van de missie en dat heeft dit mooie en informatieve plaatje opgeleverd:

Credit: Jason Davis (astrosaur.us)

Bron: Planetary Society.

Onderzoek dwergstelsels stelt onder-limiet aan massa donkere materie

De zeven onderzochte dwergstelsels. Credit: Koushiappas and Geringer-Sameth, Brown University

Twee natuurkundigen van de Brown Universiteit hebben aan de hand van waarnemingen die met de Fermi ruimtetelescoop aan zeven dwergsterrenstelsels zijn gedaan kunnen bepalen dat de deeltjes die donkere materie vormen minstens 40 Giga electronvolt (GeV) massa moeten hebben. Savvas Koushiappas en Alex Geringer-Sameth bestudeerden de gegevens van die stelsels en pasten er nieuwe statistische methoden op toe. Die dwergstelsels (in de afbeelding te zien – nou ja, ahum – in de cirkels) zitten vol met donkere materie, die weliswaar onzichtbaar is, maar aan de hand van de snelheid van de zichtbare sterren kan men ‘zien’ dat ze tsjokvol donkere materie zitten. Omdat de stelsels geen waterstofgas bevatten zijn ze uitstekende graadmeters om meer te weten te komen over de donkere materie, die zo’n 23% van het gehele heelal vormt – 4% is gewone materie en de overige 73% bestaat uit donkere energie. Wat Koushiappas en Geringer-Sameth deden was het volgende: deeltjes donkere materie – in de natuurkundige wandelgangen WIMP’s genoemd, weakly interactive massive particles – kunnen in de centra van die dwergstelsels anti-WIMP’s tegenkomen en dan annihileren, d.w.z. elkaar vernietigen en vervolgens zware quark-paren en gammalicht produceren. Met name dat gammalicht is iets wat men kan meten, want Fermi houdt dergelijke hoogenergetische straling in de gaten. Op basis van de Fermi-gegevens konden Koushiappas en Alex Geringer-Sameth bepalen hoeveel gammastraling er van de zeven dwergstelsels komt en aan de hand daarvan was het tweetal in staat om de minimum-massa van de WIMP’s te bepalen, de genoemde 40 GeV. Dat is opvallend, want andere onderzoeksteams die op zoek zijn naar donkere materie – DAMA/LIBRA, CoGeNT en CRESST – hebben gemeld dat ze WIMP’s met massa’s tussen 7 en 12 GeV hebben gevonden. Mmmmm, iets klopt er dus niet. Bron: Science Daily.

ESA pikt signaal op van Russische Phobos-Grunt sonde

Er is een signaal opgepikt van de Phobos-Grunt sonde. Credit: Roscosmos/ESA

De verloren gewaande Russische sonde Phobos-Grunt heeft onverwacht een teken van leven gegeven. Een Europees grondstation in Perth (Australië) heeft dinsdagavond een eerste signaal opgepikt van de uit koers geraakte verkenner. Dat heeft de Europese ruimtevaartorganisatie ESA vandaag gemeld. De Phobos-Grunt werd op 8 november j.l. gelanceerd en in eerste instantie leek de lancering een succes. Maar toen de sonde in een baan om de aarde was viel het radiocontact uit en tevens kwam het niet tot de ontbranding van de raketmotoren, welke de sonde richting Phobos hadden moeten sturen, een maantje van Mars. De Russische autoriteiten lieten deze week weten de hoop te hebben opgegeven om Phobos-Grunt nog te kunnen redden, maar dat is hopelijk iets te vroeg geweest. De 15 meter schotel van Perth is onlangs voorzien van een speciale ‘feedhorn’ antenne, om gevoelige signalen op te vangen en dat is effectief gebleken, want dinsdagavond om 21.25 uur Nederlandse tijd werd een signaal van Phobos-Grunt opgevangen. Vanavond probeert men tussen 20:21-20:28 GMT en 21:53-22:03 GMT opnieuw contact te krijgen met de sonde. Het is niet duidelijk of de sonde alsnog richting de planeet Mars en de daaromheen cirkelende maan Phobos kan reizen. Bron: ESA.