Maandelijks archief: februari 2012

‘Woensdagmorgen’ over het nut van ruimte-experimenten

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

André Kuipers experimenteert met ESA’s Neurospat test uitrusting. Credit: ESA/NASA

‘De experimenten aan boord van het ISS, voeren we uit om het leven op aarde te verbeteren. En wat het nut van de experimenten nou precies is, dat wil ik graag laten zien.’ Aan het woord is Véronique Ziliotto van ESA. Als payload operations manager coördineert ze de ESA-experimenten die aan boord van het International Space Station worden uitgevoerd. Op woensdag 7 maart zal ze tijdens de tweede editie van Woensdagmorgen in gaan op een aantal ruimte-experimenten en het nut daarvan voor de mensen op aarde. ‘Een van de meer sprekende experimenten gaat over toegevoegde realiteit (augmented reality) voor medisch gebruik. Door het dragen van een speciale helm kunnen de astronauten beschikken over onmiddellijke medische knowhow, zonder dat ze daarvoor hebben moeten studeren.’  De techniek achter de helmen met toegevoegde realiteit kan volgens Ziliotto ook gebruikt worden op aarde. ‘Niet alleen als medisch gereedschap, maar eigenlijk voor allerlei ingewikkelde, technische procedures. De helm geeft je tips over wat je moet doen en welke gereedschappen je moet gebruiken.’ Een ander experiment waar Ziliotto over zal spreken is het groeien van planten in de ruimte. ‘Het is heel interessant om te zien hoe planten zich gedragen in een gewichtloze omgeving. En daardoor krijgen we ook een veel beter beeld van de manier waarop planten groeien op aarde. Die kennis kunnen we dan weer gebruiken bij onze voedselproductie.’ De tweede editie van Woensdagmorgen vindt plaats op woensdag 7 maart 2012 in het European Space Innovation Centre aan de Kapteynstraat in Noordwijk. De ochtend begint om 8.30 uur en duurt tot ongeveer 10.30 uur. Meer informatie: www.woensdagmorgen.nl. Bron: ESA.

Help mee de New Horizons op een postzegel te krijgen

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Help mee de New Horizons op een postzegel te krijgen. Credit: Dan Durda

De op 19 januari 2006 gelanceerde sonde New Horizons van de NASA is onderweg naar de dwergplaneet Pluto. Op 14 juli 2015 zal New Horizons daar aankomen. De sonde is het snelste ruimtevaartuig dat ooit gelanceerd is. In maar liefst negen uren (16,26 km/sec) werd de Maan al gepasseerd – tien keer sneller dan de Apollo’s er over deden – en nu wordt met een vaartje van zo’n 1,33 miljoen km per dag (!) afgestevend op Pluto. In de Verenigde Staten wordt momenteel een poging ondernomen om een postzegel uit te laten brengen met de afbeelding van new Horizons er op en die ook officieel te laten gebruiken. De initiatiefnemers van deze actie zien diverse redenen om de actie te rechtvaardigen. Zo zal Pluto de allereerste ijsachtige dwergplaneet zijn die bezocht wordt door een ruimtevaartuig, zijn Pluto en z’n begeleider Charon eigenlijk twee dwergplaneten in één systeem en is Pluto het eerste Kuipergordel-object dat bezocht wordt. Je kan een petitie tekenen via de bron, waarin je gevraagd wordt om voor 13 maart a.s. te tekenen, de dag dat het 82 jaar geleden is dat Pluto ontdekt werd door de Amerikaan Clyde Tombaugh. De teller van het aantal mensen dat tot nu toe getekend heeft staat op 5.644 en volgens mij zijn er 100.000 stemmen nodig om het allemaal voor elkaar te krijgen. Kortom, onze stem is hard nodig! Bron: Change.org.

M38, IC405, IC410 en NGC1907 én de Rosette nevel in beeld gebracht

Geplaatst op door Arie Nouwen
5

Op vrijdag 10 februari 2012 is er heel wat afgefotografeerd – ik weet het, ’t is geen goed Nederlands – door de leden van sterrenkundevereniging Christiaan Huygens in Papendrecht. Tussen 20:00 en 22:30 uur, voordat de maan storend in beeld kwam heeft lid Jan Heuser 2,5 uur lang de Rosettenevel (NGC 2237) en daarin centraal de stercluster NGC 2244 in het sterrenbeeld Eenhoorn (Monoceros) gefotografeerd. Dat deed ‘ie gewoon bij hem thuis, waar het allemaal volautomatisch stond te brommen en te volgen, lang leve de techniek. Vervolgens is hij naar het clubgebouw gegaan, alwaar medelid Paul Bakker – Mount Paulomar voor intimi – bezig was een ander zooitje hemelobjecten te fotograferen, de bolvormige open sterrenhoop M38 in Voerman (Aurigae) en wat gasnevels in diens omgeving. Dat nam minder tijd in beslag: dertig minuten. De resultaten van beide opnames waren in eerste instantie erg licht, maar door allerlei beeldbewerkingen hebben ze daar een mooi resultaat van weten te bakken. Paul meldt bijvoorbeeld dat z’n DeepSkyStacker (DDS) niet met de lichte ruwe opnames overweg kon en dat hij ze eerst naar TIF’s heeft overgezet, vervolgens in Photoshop donkerder heeft gemaakt, toen gestacked met DDS en verder nabewerkt in Photoshop. Afijn, hierboven zie je Jan z’n Rosettenevel, hieronder Paul’s M38, IC405, IC410 en NGC1907. De hoge resolutieversies van de foto’s zijn hier en hier te bewonderen, da’s op de site van Huygens.  Heren, ga zo door! 🙂

Heeft de Tevatron over het Higgs boson een verrassing in petto?

Geplaatst op door Arie Nouwen
3

De CDF-detector van het Tevatron. Credit: Fermilab/CDF

Op vrijdag 30 september 2011 werd de Amerikaanse deeltjesversneller Tevatron door bezuinigingen definitief gesloten, de grote concurrent van de Europese Large Hadron Collider (LHC). Je zou denken dat daarmee het wetenschappelijk onderzoek klaar was en ook de boeken gesloten konden worden. Maar wat blijkt: sinds de sluiting hebben de natuurkundigen alle tijd gehad om de gegevens van de proton-antiprotonbotsingen te bestuderen. De geruchten doen nu de ronde dat de aan de Tevatron verbonden CDF-versneller (Collider Detector at Fermilab) een signaal van het Higgs boson heeft gezien bij een massa van 125 GeV. Betrouwbaarheid van het signaal: 3σ, d.w.z. dat er een kans van 1/10e van een procent is dat het signaal niet echt is. Dat lijkt alsof zo’n signaal erg betrouwbaar is, maar wetenschappers hanteren de grens van 5σ om te spreken van een hard bewijs, d.w.z. een kans van één op een miljoen dat het signaal niet echt is. Rob Roser, hoofd van het CDF-team, heeft deze week verteld dat in maart de resultaten bekend zullen worden gemaakt. Eerder nog, donderdag 23 februari a.s., zal op basis van de CDF-gegevens de massa van het W-boson bekend worden gemaakt. Als je die massa goed kent en je kent ook de massa van het top-quark, dan kan je heel nauwkeurig de massa van het Higgs boson berekenen. Tesamen met de reeds bekende signalen die met de ATLAS- en CMS-detector van de LHC van het Higgs boson zijn gezien kan dit betekenen dat we in maart drie detectoren hebben die een Higgs boson bij 125 GeV hebben gezien en dat hun gezamenlijke waarneming een betrouwbaarheid van 5sigma heeft! Zou dus kunnen zijn dat we in maart definitief bewijs hebben dat er een Higgs boson bij 125 GeV bestaat. Maar we moeten even afwachten tot maart, want de CDF heeft vaker resultaten gehad die later weer onjuist bleken te zijn, zoals in het geval van de ‘Wjj-hobbel’, die wel door het CDF, maar niet door Do werd waargenomen. D0 of Dzero is een detector die aan dezelfde Tevatron deeltjesversneller verbonden is, maar af en toe de meetgegevens van de CDF heeft ‘overruled’. Bron: The Reference Frame.

 

Vijfde ATV genoemd naar Belg Georges Lemaître

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Impressie van een ATV die het ISS nadert. Credit: ESA

ESA’s vijfde Automated Transfer Vehicle (ATV) zal worden genoemd naar de Belgische priester en wetenschapper George Lemaá®tre. De ATV is een onbemand ruimteschip, dat gebruikt wordt om het internationale ruimtestation ISS van een karrevracht aan nuttige lading te voorzien, zeven ton maximaal. Als die lading is overgebracht koppelt de ATV na verloop van tijd weer af – volgeladen overigens met maximaal zes ton afval – en verbrandt vervolgens ergens veilig boven de oceaan in de atmosfeer. De vier voorgaande ATV’s zijn:

Allemaal genoemd naar Europeanen, die bijgedragen hebben aan wetenschap, cultuur en technologie. George Lemaître is degene die in de jaren twintig als eerste het idee naar voren bracht van het oeratoom, het allereerste begin van het heelal, waarin alle massa van dat heelal gepropt zat. Toen dat oeratoom ‘explodeerde’ begon het heelal. Lemaître heeft ook de expansie van het heelal beschreven, maar dat idee werd pas wereldkundig gemaakt door Hubble. Dat leidde tot een controverse over de vraag of Hubble geknoeid had met het idee van Lemaître om er met de eer vandoor te kunnen gaan. Bron: SpaceRef.

50 jaar geleden: John Glenn 1e Amerikaan in een baan om de aarde

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: NASA

Maandag a.s. is het precies vijftig jaar geleden dat John Glenn met een Atlas ICBM raket – een omgebouwde raket die kernbommen kon vervoeren – in z’n Mercury capsule gelanceerd werd en drie omwentelingen om de aarde maakte. Met die historische vlucht met de capsule genaamd Friendship 7 op 20 februari 1962 was Glenn de eerste Amerikaan die dat deed. Voor hem waren Alan Shepard en Guss Grissom ook al gelanceerd, maar die hadden slechts suborbitale vluchten meegemaakt, die hun even in de ruimte en toen direct weer terug naar aarde hadden gebracht, zonder om de aarde te zijn gevlogen. Meer over Glenn’s vlucht én over zijn tweede vlucht op 77-jarige leeftijd (!) in deze infografiek.

Credit: Karl Tate/Space.com

Source: SPACE.com: All about our solar system, outer space and exploration Bron: Space.com.

Verbazingwekkend mooi: de schaal van het heelal – deel II

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Eind 2010 heb ik al eens aandacht besteed aan de website van de 14-jarige (!) tweeling Cary en Michael Huang, waarin ze op een interactieve manier de schaal van het heelal tonen. Maar kennelijk waren ze niet tevreden, want ze hebben een tweede versie opgezet, die nóg mooier is – met bewegende onderdelen, waarop je kan klikken om er meer van te weten te komen –  en die het gehele heelal toont, van het allerkleinste tot het allergrootste, met ergens tussenin (toeval?) de mens. Ook deze interactieve is doodsimpel met een schuifje onderaan te bedienen. Probeer het maar eens uit. Eén waarschuwing: het duurt erg lang voor de site geladen is, maar het is zeker de moeite waard. Via de site van de Huang’s zelf heb je de beeldscherm-grote versie.

[kml_flashembed movie=”http://htwins.net/scale2/scale2.swf?bordercolor=white” height=”300″ width=”600″ /]

Bron: Planetary Society.

Een zombie eh…. sorry xombie die kan vliegen

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Credit: Masten Space Systems/NASA

De Amerikaanse onderneming Masten Space Systems heeft op 2 februari j.l. een testlancering gedaan van de Xombie, een onbemande raket die zowel kan opstijgen als landen. Ergens in de Mojave woestijn in Californië werd de test uitgevoerd, waarbij de Xombie – eigenlijk een raket die suborbitale vluchten moet kunnen maken – vanaf een platform vijftig meter omhoog ging, vervolgens vijftig meter opzij ging en tenslotte weer vijftig meter omlaag ging om te landen op een tweede platform. Alle bewegingen van de Xombie werden gecontroleerd door GENIE, het Guidance Embedded Navigator Integration Environment Systeem. Masten is één van de commerciële ondernemingen die de NASA in de arm heeft genomen in het kader van haar Flight Opportunities Program, welke gericht is op onderzoek te doen in én lading te brengen naar suborbitale hoogten, tot zo’n 100 km. Hier de beelden van de test met de Xombie.

Bron: Universe Today.

Astrotweets van de week

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Hier weer een verse lading Astrotweets van de week, je wekelijkse dosis leuke, wetenswaardige, merkwaardige tweets over sterrenkunde, natuurkunde, ruimtevaart en andere aanverwante bezigheden. Klik er gerust op als de tweets linkjes bevatten.

Er is ergens in de Melkweg een gigantisch zware ster die ‘op het punt staat’ – astronomisch gesproken tenminste – om te exploderen in een net zo gigantische supernova.

[blackbirdpie url=”https://twitter.com/#!/B4INSpace/status/170517740581425152″]

H