Zoals aangekondigd is vandaag een volledig nieuwe versie van Angry Birds, Angry Birds Space, “gelanceerd”. De versie werd op 17 februari aangekondigd door ontwikkelaar Rovio Mobile samen met ruimtevaartorganisatie NASA. Zoals gebruikelijk in de gameserie gaat ook Angry Birds Space weer over de strijd tussen de varkens en de vogels. De varkens, ruimtevarkens in dit geval, stelen de eieren van de vogels, die daar nogal boos om worden. Door middel van een grote katapult dien je de vogels te lanceren om zo de varkens (en hun bouwwerken) aan te vallen. Wat deze game nu zo anders maakt dan de andere varianten, is dat er rekening moet worden gehouden met de zwaartekracht. Verschillende planeten hebben verschillende zwaartekrachtvelden en deze beïnvloeden de baan van de afgeschoten vogel. Het eerste gedeelte van de baan zal al aangegeven worden nog voordat je vogel afvuurt, de rest zul je zelf af moeten leiden. In Angry Birds Space zijn nieuwe vogels en vogels met superkrachten te vinden. In het totaal zijn er momenteel 60 levels en een aantal (verborgen) bonuslevels. Voor de fans van Angry Birds die misschien uitgekeken waren op de gameplay, is Angry Birds Space zeker weer een aanrader. De toevoeging van een aantal nieuwe vogels én een volledig vernieuwd gameplaymechanisme met zwaartekracht, zorgt er waarschijnlijk voor dat je interesse in de serie herleeft. Vooral de manier waarop de zwaartekracht met de baan van het schot speelt, zorgt voor een nieuwe, interessante uitdaging. Angry Birds is er voor alle platforms, dus iOS, MAC, Android en PC. Hieronder de trailer van Angry Birds Space.
UNC natuurkundige professor Paul Frampton. Credit: UNC
Het blijkt dat de deeltjesfysicus Paul Frampton (University of North Carolina) – auteur van een standaardboek over Gauge Field Theories – op 23 januari j.l. op het vliegveld van Buenos Aires in Argentinië is gearresteerd op verdenking van drugssmokkel. In z’n bagage bleek twee kilo cocaïne te zitten, die hij volgens de politie het land probeerde uit te smokkelen richting Raleigh-Durham International Airport in de Verenigde Staten. Frampton ontkent alles en zegt dat iemand anders de cocaïne in zijn bagage moet hebben gedaan. Hij lijkt vol vertrouwen te zijn en denkt uiteindelijk weer vrij te komen. De Argentijnse justitie schijnt traag te zijn, maar dat is voor Frampton het probleem niet. Wat hij wel als een probleem ziet is UNC, de universiteit waar hij werkzaam is. Die heeft z’n salaris stopgezet en lijkt daarmee afstand te willen nemen van de professor, die de titel Louis D. Rubin Jr. Distinguished Professor of Physics and Astronomy mag dragen. Uit de reacties bij deze blog over de arrestatie blijkt dat studenten van Frampton niet echt tevreden over hem waren en eigenlijk wel blij waren dat z’n colleges niet door gingen. Tsja, wat moet je daar nou van denken?Wordt vast en zeker vervolgd. Bron: News Observer.
Credit: ESO/UltraVISTA team. Acknowledgement: TERAPIX/CNRS/INSU/CASU
Met ESO’s VISTA-telescoop is de breedste gevoelige foto van de kosmos genomen die ooit in het infrarood is gemaakt. Deze nieuwe opname van een onopvallend hemelgebied is gemaakt binnen de Nederlands/Engelse/Franse/Deense UltraVISTA-survey en toont meer dan 200.000 sterrenstelsels. ESO’s VISTA-telescoop werd meer dan 50 maal op hetzelfde stuk hemel gericht, om geleidelijk het zeer zwakke licht van de verste sterrenstelsels te verzamelen. Voor deze foto zijn door vijf verschillende kleurfilters alles bij elkaar meer dan zesduizend afzonderlijke opnamen gemaakt, met een effectieve belichtingstijd van 155 uur. Deze foto van de UltraVISTA-survey is het diepste infraroodbeeld van deze omvang dat ooit is gemaakt. De VISTA-telescoop van de ESO-sterrenwacht op Paranal (Chili) is de grootste surveytelescoop ter wereld en de krachtigste infrarood-surveytelescoop van dit moment. Sinds de telescoop in 2009 in bedrijf kwam, is zijn waarnemingstijd grotendeels gebruikt voor openbare surveys waarvan sommige grote delen van de zuidelijke hemel beslaan en andere meer op kleine gebieden zijn gericht. De UltraVISTA-survey richtte zich op het COSMOS-veld, een schijnbaar leeg hemelgebied dat ook met andere telescopen – waaronder de Hubble-ruimtetelescoop van NASA en ESA – uitgebreid is bestudeerd. Van de zes VISTA-surveys tot nu toe heeft UltraVISTA verreweg het grootste bereik. De gegevens van de VISTA-surveys worden nu verwerkt in datacentra in het Verenigd Koninkrijk en, in het geval van UltraVISTA, in Frankrijk. Na afloop worden ze teruggezonden naar ESO’s wetenschappelijke archief en beschikbaar gesteld aan de internationale astronomische gemeenschap. Op het eerste gezicht toont de UltraVISTA-foto weinig bijzonders: een paar heldere sterren temidden van een oceaan van zwakkere. Maar in werkelijkheid zijn al die zwakkere objecten geen sterren van onze Melkweg, maar zeer verre sterrenstelsels die elk uit miljarden sterren bestaan. Als je op de foto inzoomt, verschijnen er steeds meer: alles bij elkaar zijn meer dan 200.000 sterrenstelsels vastgelegd, waarvan je enkele bijzondere hieronder ziet.
Credit: ESO/UltraVISTA team. Acknowledgement: TERAPIX/CNRS/INSU/CASU
Door de uitdijing van het heelal verschuift het licht van verre objecten naar langere golflengten. Voor de verste stelsels die we kunnen waarnemen betekent dit dat het licht dat de aarde bereikt grotendeels in het infrarode deel van het spectrum terechtkomt. Met zijn grote beeldveld en hoge infrarood-gevoeligheid is VISTA bij uitstek geschikt om verre sterrenstelsels in het vroege heelal te ontdekken. Door het roodverschoven licht van sterrenstelsels op steeds grotere afstanden te analyseren, kunnen astronomen ontstaan en levensloop van deze objecten onderzoeken. Bij nadere bestudering van de foto zijn tussen de talrijke crémekleurige sterrenstelsels tienduizenden voorheen onbekende roodachtige objecten te zien. De meeste daarvan zijn zeer verre sterrenstelsels, die we zien op het moment dat het heelal nog maar een fractie van zijn huidige leeftijd had bereikt. Bij de eerste onderzoeken van de UltraVISTA-beelden, in combinatie met opnamen van andere telescopen, zijn veel sterrenstelsels ontdekt die al bestonden toen het heelal minder – soms aanzienlijk minder – dan een miljard jaar oud was. Hoewel deze UltraVISTA-foto al de diepste infraroodopname van deze afmetingen is, gaan de waarnemingen verder. Het eindresultaat, dat over een paar jaar wordt verwacht, zal nog aanzienlijk zwakkere sterrenstelsels laten zien. Surveys zijn een belangrijke bron van astronomische gegevens en ESO heeft een programma in het leven geroepen dat ervoor zorgt dat de rijke erfenis van zowel VISTA als zijn tegenhanger in zichtbaar licht, de VLT Survey Telescope, de komende decennia voor astronomen toegankelijk zal zijn. In de video hieronder wordt ingezoomd op het COSMOS-veld.
Op 16 maart j.l. hebben sterrenkundigen in het balkspiraalstelsel M95 in het sterrenbeeld Leeuw een supernova ontdekt: de naam ervan is SN 2012aw en het is vermoedelijk een type IIP supernova, een ‘core-collapse supernova’, die ontstaat als een zware ster na een kort maar heftig leven z’n buitenlagen uitstoot. Momenteel is de supernova van magnitude 12 en de verwachting is dat ‘ie nog wel helderder zal worden, wellicht net zo helder als M95 zelf, die ongeveer 9,7m is. Het mooie van SN 2012aw is niet alleen dat ‘ie helder is en goed zichtbaar is voor amateurtelescopen, maar ook dat de planeet Mars er vlakbij staat, op dit moment ongeveer een halve graad er naast. Reden om dus snel te trachten de supernova zelf op te sporen en te fotograferen. Hierboven zie je de plek waar SN 2012aw in M95 staat, met enkele vergelijkingsterren erbij. Hieronder een foto van SN 2012, gemaakt door Nik Szymanek. Linksonder van de supernova zie je M95 en helemaal links zie je allerlei stralen, die afkomstig zijn van Mars, die veel helderder dan de supernova is (hier is de hele foto te zijn, inclusief Mars).
Credit: Nik Szymanek.
Vorig jaar werden amateur-sterrenkundigen ook al getrakteerd op twee heldere supernovae, eentje in M51 (SN 2011dh) en daarna eentje in M101 (SN 2011fe). En nu weer eentje in M95, welke zo’n 35 tot 40 miljoen lichtjaar ver weg ligt en deel uitmaakt van de Leo I groep, waartoe ongeveer een dozijn sterrenstelsels behoren. Hieronder een video over SN 2012aw:
Credit: NASA/Swift/ Aurore Simonnet, Sonoma State Univ.
Twee teams van sterrenkundigen zijn er in geslaagd meer te weten te komen over de identiteit van de ster die er voor zorgt dat een witte dwerg explodeert als type Ia supernova. Supernovae zijn er in verschillende klassen en de meest bekende is dat type Ia supernova, welke zich kenmerkt door een vaste maximale lichtkracht. Omdat deze exploderende sterren op hun maximum altijd dezelfde absolute helderheid hebben kunnen ze als goed als indicator voor de afstand worden gebruikt en dat hebben sterrenkundigen gedaan om heel nauwkeurig de afstand tot sterrenstelsels te bepalen, hetgeen in 1998 leidde tot de ontdekking van de versnelde expansie van het heelal, veroorzaakt door donkere energie. De vraag die sterrenkundigen al tientallen jaren proberen te beantwoorden is simpel: wat veroorzaakt een type Ia supernova? Alle modellen gaan uit van een witte dwerg, die een thermonucleaire explosie ondergaat als z’n massa de Chandrasekhar-limiet overschrijdt, d.w.z. als z’n massa zwaarder wordt dan 1,4 zonmassa. Wat zorgt er voor dat die massa wordt overschreden? Wat voedt de witte dwerg middels massaoverdracht vanwege de gravitatiekracht tot die dwerg boem zegt? Is het een blauwe superreus, een rode reus, een zonachtige ster, een andere witte dwerg? De laatste drie varianten zie je in de afbeelding hierboven. Twee teams hebben uit onderzoek kunnen afleiden dat de eerste twee kandidaten afvallen. Door te duiken in de gegevens 53 type Ia supernovae, waargenomen met de Swift satelliet, kon één team achterhalen dat er in de straling van de supernovae röntgenstraling ontbrak, die wel aanwezig zou zijn geweest als er bij de geëxplodeerde witte dwerg een blauwe superreuzenster of een rode reuzenster had gestaan. En op basis van de straling in het ultraviolette licht van 13 supernovae van type Ia kon een ander team zien dat rode reuzensterren geen potentiële voeder van de witte dwerg kunnen zijn. Kortom, de enige twee kandidaten die we nu nog over hebben om een witte dwerg er toe te bewegen het leven vaarwel te zeggen en met een flinke knal te exploderen zijn een andere witte dwerg of een op de zon lijkende ster. Ander onderzoek laat zien dat een tweede witte dwerg het meest waarschijnlijk is. Bron: NASA.
Het smaragdvormige dwergstelsel LEDA 074886. Credit: AAS
Je hebt diamanten die als een smaragd geslepen zijn, zo’n rechthoekige trappenslijpsel. Sterrenkundigen hebben iets bijzonders ontdekt: een dwergsterrenstelsel in het sterrenbeeld Eridanus dat ook zo’n vorm als een smaragd heeft. Een internationaal team van sterrenkundigen uit Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Finland onderzocht in eerste instantie bolvormige sterrenhopen rondom een ander sterrenstelsel in Eridanus, NGC 1407, 700 miljoen jaar van ons verwijderd. Dat deden ze met de Subaru Prime Focus Camera (Suprime-Cam), welke hoort bij de Japanse 8,2 meter spiegeltelescoop Subaru op Hawaï. Vlakbij NGC 1407 troffen ze met die camera het lichtzwakke dwergstelsel aan, LEDA 074886 genaamd. Het stelsel bevat maar liefst 50 keer minder sterren dan ons eigen Melkwegstelsel en het staat ongeveer 70 miljoen lichtjaar van ons vandaan. Er is dus geen fysiek verband tussen NGC 1407 en LEDA 074886. Sterrenkundigen maakten tot nu toe onderscheid in drie vormen van sterrenstelsels: ellipsoïdale stelsels, stelsels met een platte schijf en spiraalarmen en onregelmatig gevormde stelsels. Men denkt met LEDA 074886 een stelsel gevonden te hebben dat een soort van opgeblazen platte schijf heeft, waar we tegen de zijkant aan kijken. Er zou ook sprake kunnen zijn van een botsing van twee mini-spiraalstelsels, waar LEDA 074886 het resultaat van is. Bron: NAOJ.
Precies om 06.14 uur deze ochtend is het zo ver – precies het tijdstip dat deze blog verschijnt, woehahaha – en is het langverwachte moment aangebroken: de lente is begonnen! Op dat exacte tijdstip is namelijk de equinox aangebroken, het moment dat het middelpunt van de zonneschijf door het lentepunt op de ecliptica gaat, lengte 0
Het zal niet zo vaak gebeuren, maar deze week is het een drukste van jewelste aan de Amerikaanse Oostkust, want de NASA is van plan om midden deze week vanaf de Wallops Flight Facility binnen vijf minuten vijf raketten te lanceren, eentje per minuut. Dit alles in het kader van het Anomalous Transport Rocket Experiment (ATREX), dat bedoeld is om meer te weten te komen over de straalstromen, de hoge snelheidswinden die voorkomen in de hogere luchtlagen van de atmosfeer, op een hoogte van 97 tot 105 kilometer. Die winden kunnen snelheden hebben van 300 tot bijna 500 km per uur. Alle subsonische raketten hebben chemicaliën aan boord – trimethyl aluminum (TMA) schijnt het spulletje te heten – en dat wordt daarboven uitgestrooid. Dat spul wordt vervolgens door de wind meegenomen en verspreid en vervolgens wil men het goed in de gaten houden vanaf drie plekken aan de Amerikaanse oostkust, Wallops Island, Tuckerton, N.J. en Duck, N.C. (zie de afbeelding hieronder). De NASA wilde de raketten eerder al lanceren, 14 maart j.l., maar de atmosferische omstandigheden waren toen niet ideaal. Men hoopt deze week wel die ideale omstandigheden te hebben.
Het is een 50 meter groot rotsblok dat in de ruimte zweeft – ter grootte van een blok huizen dus – en dat de aarde op 15 februari 2013 op slechts 24.000 km afstand zal passeren: planetoïde 2012 DA14. Er zijn geosynchrone satellieten rondom de aarde die verder weg staan dan deze afstand! Het uit de kluiten gewassen stuk steen werd op 22 februari j.l. ontdekt door amateur-sterrenkundigen verbonden aan het La Sagra Sky Survey observatory, in het zuidwesten van Spanje, vlakbij Granada.De baan van 2012 DA14 blijkt erg sterk op die van de aarde te lijken: eens per 366,24 dagen draait ‘ie om de zon, één dag langer dan de aarde er over doet. Hiernaast zie je de baan van de planetoïde in vergelijking tot die van de aarde. De aarde is de groene stip, 2012 DA14 de gele stip. Twee keer per jaar passeert de planetoïde de baan van de aarde, de ene keer naar buiten, de andere keer naar binnen. Nee, wees niet bang dat de sterrenkundigen er voor de volgende passage van 15 februari 2013 met die voorspelde afstand naast zullen zitten: die is zeker. Wat ze niet weten is hoe de planetoïde zich bij volgende passages zal gedragen en wat de afstand dan zal zijn. Door 2012 DA14 goed in de gaten te houden hoopt men die volgende passages ook te kunnen berekenen. Hieronder een video over de planetoïde, waarin beelden te zien zijn die in La Sagra zijn gemaakt.
