14 juli 2020

André Kuipers woensdag in Labyrint

André Kuipers woensdag in Labyrint

Wie André Kuipers door het ruimtestation ziet zweven kan niet anders dan hem benijden: bevrijd van de belemmerende krachten van de zwaartekracht lijkt hij volkomen op zijn gemak. Maar de gewichtloosheid pleegt in feite roofbouw op zijn hele lichaam. Sinds kort wordt onderzoek verricht naar de invloed van gewichtloosheid op de hersenen; André Kuipers is een van de eerste proefpersonen in dit onderzoek. In Labyrint – het wetenschapsprogramma van VPRO en NTR komt dat woensdag 4 april, 20.50 uur op Ned 2 aan de orde: de hersenen van de astronaut. Onder astronauten is het effect van gewichtloosheid op de geest al jaren bekend; zij noemen de staat van versuftheid tijdens de ruimtereis de “space stupids”. Neurowetenschapper Guy Cheron voert al jaren onderzoek uit op astronauten. Hij is ervan overtuigd dat de gewichtloosheid niet alleen het lichaam, maar ook de hersenen van de astronaut aantast. “Astronauten zijn extreem intelligente mensen. Maar zodra ze de ruimte ingaan, beginnen ze hele rare fouten te maken. In Labyrint vertelt André Kuipers of hij ook last heeft van “space stupids”. Ook zien we Kuipers terwijl hij een experiment van Cheron ondergaat. Hij voert in de ruimte allerlei computertaken uit, waarbij zijn hersenactiviteit wordt gemeten. Zo hoopt Cheron erachter te komen hoe onze hersenen zich aanpassen aan de gewichtloosheid, en hoe gewichtloosheid ons denken beïnvloedt. Dat de invloed van gewichtloosheid op onze hersenen groot is, blijkt wel bij terugkeer uit de ruimte. Astronauten hebben dan nog lange tijd moeite met hun bewegingen te coördineren. “Een soort pubers zijn het, maar dan in het kwadraat”, zo beschrijft natuurkundige Floris Wuyts hun bewegingen. Op aarde is dat geen probleem, omdat de verzwakte astronauten daar worden opgevangen door dokters. Maar als we ooit naar een andere planeet met zwaartekracht willen, zoals Mars, dan is het wel een probleem als de astronauten bij aankomst niet meer kunnen lopen. Daarom ontwikkelt Wuyts op dit moment een stoel die kunstmatige zwaartekracht kan opwekken in de ruimte, zodat de astronauten minder verzwakt op hun bestemming aankomen. In het tweede deel van de uitzending kijken we naar andere ruimtereizigers: planten. Als we ooit langere tijd de ruimte ingaan, zullen astronauten hun voedsel zelf moeten gaan verbouwen. Maar kan een plant wel groeien zonder zwaartekracht? In Trondheim, Noorwegen bezocht Labyrint bioloog Tor-Henning Iversen. Hij ontwikkelde een speciale plantenkas die momenteel aan boord is van het International Space Station. Direct na de uitzending kun je doorpraten met wetenschappers in de wekelijkse Labyrint napraatsessie. Kijk mee op de site en stel je vragen via Twitter: www.wetenschap24.nl.

Comments

  1. Bedankt en wat een service. Ha ha.! Meteen ingesteld om op te nemen, want ben dan niet thuis.

    En toevallig had ik het vanavond aan tafel met eten erover dat ik ergens gehoord had dat gewichtloosheid ook je hersens negatief beinvloed, maar wist niet dat Andre Kuipers daar onderzoek naar deed.

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: