Een schitterende timelapse vanaf La Palma – Nederlands fabrikaat!

Astroblogger Jan Heuser maakte mij attent op een timelapse video van Maurice Toet, gemaakt op het eiland La Palma. Ik ken Maurice nog uit de tijd dat hij lid was van Christiaan Huygens, de sterrenclub waar menig Astrofotograaf – yep, mét hoofdletter geschreven – begonnen is, zoals Paul Bakker, Jan Brandt, André v.d. Hoeven en Jan Heuser zelf. Maurice Toet was vanaf 17 februari enkele weken op La Palma, alwaar hij met z’n Canon 5D Mark II DSLR (21.1 MP full-frame) en Canon EF 24 – 70 mm f/2.8 L USM + Mamiya Sekor-C 210 mm lenzen maar liefst 15 gigabyte aan data vergaarde. Die beelden vergezelde hij van Mike Oldfield’s Weightless en dat leverde de volgende schitterende timelapse op – kijken verplicht!:

Jan, thanx voor de tip!

Geslaagde Star Party markeert begin restauratie van Dwingeloo Radiotelescoop

De StarParty Poster. Credit: Sterrenstad

De Star Party georganiseerd door www.sterrenstad.nl begon met twee sterrenkijkavonden bij Planetron Cinedome, kinderactiviteiten bij RCN de Noordster en een mounbounceshow vanuit de Dwingeloo Radiotelescoop. Tientallen kinderen genoten bij RCN de Noordster van toneel, luchtraket lanceren of een het maken van een planetenpad. Door de aanhoudende bewolking konden de bezoekers niet naar de strerrenhemel kijken door telescopen aan de rand van de hei. Een radiotelescoop heeft geen last van bewolking en tegen middernacht werd het erg druk rondom de radiotelescoop. Bezoekers kregen van de vrijwilligers van CAMRAS uitleg over radioastronomie en pulsars. Wethouder Anry Kleine Deters wethouder Kunst, Cultuur en Monumenten van de gemeente Westerveld zong samen met de aanwezigen de canon “Vader Jacob” met de maan. Volgens CAMRAS vrijwilliger Jan van Muilwijk was dit het grootste moonbouncekoor dat ooit samen met de maan een lied had gezongen. Daarna werd de radiotelescoop in de ruststand gezet en schakelde de Wethouder symbolisch de elektriciteit uit. De radiotelescoop die een rijksmonument is uit de periode van de wederopbouw kan tijdelijk niet meer gebruikt worden door de vrijwilligers van CAMRAS. Zij zullen de radiotelescoop nu ontruimen waarna ASTRON de eigenaar van de radiotelescoop de restauratie kan laten uitvoeren. De restauratie zal naar verwachting een jaar in beslag nemen.

Handig, zo’n Gazet van Planetaire Namen

De Gazet van Planetaire namen. Mmmmmm, klinkt als een verzinsel uit Douglas Adams’ Hitchhikers Guide to the Galaxy. Niets is echter minder waar, want deze Gazet bestaat echt: de Gazetteer of Planetary Nomenclature, het officiële orgaan van de ‘Working Group for Planetary System Nomenclature’ van de Internationale Astronomische Unie (IAU). Da’s de club die formeel de namen toekent aan allerlei objecten op (dwerg-)planeten, manen en planetoïden in het zonnestelsel, zoals kraters, vlaktes, bergen, vulkanen, etc.  Klikken we op de website van de Gazet bijvoorbeeld op Mars en vervolgens op de bergen (‘mons’), dan komt er een lijst met 46 namen tevoorschijn. Via het uitgebreidde zoekvenster kan je heel gespecificeerd zoeken, bijvoorbeeld op de herkomst van de namen, uit welk land die afkomstig zijn. Zo blijken op Mars elf objecten te zijn met namen die met Nederland verband houden:

 

Je kan op alle objecten afzonderlijk klikken en dan krijg je er gedetailleerde informatie over te zien. Handig, nietwaar? Bron: Bad Astronomy.

Video: amateurs van de Zooniverse die galactische bellen ontdekken

Een poosje terug werd bekendgemaakt dat amateur-sterrenkundigen in het kader van het Milky Way Project – deel uitmakend van The Zooniverse, waartoe ook de welbekende Galaxy Zoo hoort – in de Melkweg 5106 ‘bellen’ hebben ontdekt. Ik heb toen van die ontdekking melding gemaakt in de rubriek Kort Astronieuws. Het zijn bellen rondom zware, jonge sterren, die ontstaan als vanuit zo’n ster een schokgolf uitgaat, die zich een weg baant door de omringende gas- en stofnevels. Deze week kwam de NASA met een video over deze ontdekking, waarin de Melkweg wordt voorgesteld als een fles champagne, vol met sprankelende en bubbelende galactische bellen:

Bij het Milky Way Project worden met behulp van infraroodfoto’s, gemaakt door de Spitzer ruimtetelescoop, allerlei bijzondere objecten in de Melkweg geanalyseerd en gecatalogiseerd. Tot die objecten behoren bellen van gas, ‘groene knopen’, sterclusters, wazige rode objecten, achtergrond-sterrenstelsels, donkere nevels en kleine bellen. In deze tutorial wordt precies uitgelegd hoe je mee kunt doen. Bron: NASA Sciencecast.

Vintage posters van de acht planeten

Vanmorgen stuitte ik op een prachtige serie Vintage posters van Stephen Di Donato [1]Z’n eigen omschrijving: Stephen Di Donato is obsessed with astronomy and human kind’s strive for discoveries. He would like to share his passion through his project: Beyond Earth.. van de acht planeten in ons zonnestelsel, zoals deze van Mars:

Credit: Stephen Di Donato

Schitterend, nietwaar? De posters zijn hier te koop, mooi voor boven je bed. Dit soort retro-stijl posters over het zonnestelsel worden vaker gemaakt, zoals ik heb beschreven in enkele Astroblogs, zoals deze en deze. Oh ja en in deze. Di Donato heeft ook wat wallpapers voor de iPhone gemaakt met deze illustraties, dus die zullen wel via de App Store te verkrijgen zijn. Bron: It’s OK to be Smart.

References[+]

References
1 Z’n eigen omschrijving: Stephen Di Donato is obsessed with astronomy and human kind’s strive for discoveries. He would like to share his passion through his project: Beyond Earth..

Over gekrulde lavapatronen en dode vulkanen op Mars

Credit: NASA / JPL / UA

Twee berichten over Mars: ten eerste kwam ik vandaag op de vernieuwde site van The Planetary Society een verzameling prachtige foto’s tegen, gemaakt met NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) Context en HiRISE camera’s, van gestolde lavabeddingen vlakbij een zogenaamde ‘pedestale krater‘, in het gebied genaamd Cerberus Palus op Mars. Zo’n type krater stijgt net als een sokkel (=pedestal) boven z’n omgeving uit. Die HiRISE camera aan boord van de MRO kan zeer gedetailleerde foto’s maken, zoals bovenstaand exemplaar, waarop 1 pixel ongeveer 27 cm resolutie is! Op die foto zie je mooie geometrische vormen in de lavabeddingen, welke vlakbij die krater voorkomen. In het tijdschrift Science verscheen deze week een artikel over die patronen en daarin wordt het ontstaan ervan als volgt uitgelegd (even geen zin het hele spul te vertalen, can happen, you know?):

The spiral patterns in Cerberus Palus are morphologically consistent with lava coils on Earth that form on the surface of active and stagnated pahoehoe lava flows and lava lakes. Terrestrial lava coils range from 5 cm to at least 10 m in diameter. Two types of coils have been observed in terrestrial lava flows, each with slightly different characteristics and formation processes. The first forms along distinct shear zones between two blocks of crust above flowing lava. Strips of crust are pulled away and physically coiled from the differential motion. These coils are typically small (1 m or less in width) and may have centers higher, lower, or coplanar with the margin. The second, larger form also develops in shear zones where wrinkles in thin congealed lava skins or molten lava exuded through ephemeral shear cracks rotate slowly.Andrew Ryan en Phil Christensen.

Dan het tweede bericht over Mars: dat gaat over een aantal vulkanen op Mars, die onderzocht zijn door een collega van de MRO, de Europese Mars Express. Ook zo’n sonde die om de Rode Planeet draait en daar fantastische plaatjes van weet te maken. De Mars Express kan lokale zwaartekrachtsverschillen op Mars meten, doordat z’n snelheid en baan boven het oppervlak er ietsje door beïnvloed worden en die snelheid en baan nauwkeurig bijgehouden worden. Op die wijze heeft ‘ie Tharsis Montes bestudeerd, een gebied waar vier grote vulkanen voorkomen, waaronder de grootste vulkaan uit het zonnestelsel, de Olympus Mons. Je ziet die vulkanen op de foto hieronder.

Credit: NASA

Tot 100 tot 250 miljoen jaar geleden moeten die vulkanen nog actief zijn geweest, denkt men. Uit het onderzoek van de Mars Express is naar voren gekomen dat in de tijd dat die vulkanische activiteit er was de lava in de loop van de tijd steeds dikker moet zijn geworden. Ook heeft men van de drie vulkanen rechts op de foto de volgorde van ontstaan kunnen bepalen: Arsia Mons is de oudste, toen kwam Pavonis Mons en tenslotte vormde Ascraeus Mons zich. Tussen dit drietal en de naburige Olympus Mons blijkt ook een verschil te bestaan: de dichtheid van de lithosfeer, de korst van Mars, blijkt onder de drie vulkanen dichter te zijn dan onder de Olympus Mons. Kennelijk kwamen er in de mantel onder de korst variaties voor in de magmapluimen. Bron: voor die patronen in de lavabeddingen The Planetary Society en voor de vulkanen de ESA.

Is ’t geen plaatje: Space Shuttle Enterprise boven New York City

Credit: Smithsonian Institute / Mark Avino and NASA

De met pensioen gaande vloot van Space Shuttles waaiert uit over de Verenigde Staten. Hadden we een poosje terug de Discovery die naar Washington werd gevlogen, gisteren was het de beurt aan Space Shuttle Enterprise, die op de rug van een Boeing 747 naar New York werd gevlogen. Daar moet ‘ie belanden in het Intrepid Sea, Air & Space Museum in New York City. Dat leverde de foto van hierboven op, die ik werkelijk schitterend vind. “Eh…. de Enterprise, welke ruimtevluchten heeft  die precies uitgevoerd?” hoor ik de argeloze lezer zich al afvragen. Het antwoord: geen een. De Enterprise is nooit in de ruimte geweest. Hij werd door de NASA gebruikt als testobject onder andere voor het testen van de landing. In totaal heeft de Enterprise 16 Approach and landing tests (ALT) gedaan. De eer om de eerste spaceshuttle te zijn die in een baan om de aarde kwam, ging naar de spaceshuttle Columbia in 1981. Bron: Astropixie + Wikipedia.

Koninklijke onderscheiding voor Mat Drummen

Mat Drummen mét lintje. Credit: St. de Koepel

Mat Drummen, oud-directeur van De Koepel, heeft op 27 maart de koninklijke onderscheiding ‘Ridder in de Orde van Oranje Nassau’ ontvangen. Hij ontving de onderscheiding in zijn woonplaats Gouda uit handen van burgemeester W.M. Cornelis. Bij de uitreiking werd genoemd dat Mat, die op 1 januari 2010 met pensioen ging na 35 jaar gewerkt te hebben als directeur van Stichting ‘De Koepel’, uitzonderlijke verdiensten heeft voor de publieksvoorlichting van sterrenkunde, weerkunde en ruimtevaart, ondermeer door twintig jaar lang de Sterrengids te verzorgen, vele publicaties in het tijdschrift Zenit, en de organisatie van de Landelijke Sterrenkijkdagen. Ook memoreerde de burgemeester dat er al eerder een planetoïde naar hem is vernoemd, 9705 Drummen (3137 T-3). Bron: De Koepel.

 

Wat is er allemaal te zien in mei 2012?

Hier weer de maandelijkse video, waarin je kan zien wat er allemaal voor interessants staat te gebeuren. Dit keer over de maand mei 2012. Daarin o.a. aandacht voor het volgende:

  • de planeten die ’s avonds te zien zijn: Venus, Saturnus en Mars.
  • het sterrenbeeld Maagd (Virgo) met interessante objecten daarin, zoals de grote Virgo Cluster van sterrenstelsels, waar de beroemde Sombreronevel (M104) deel van uit maakt.
  • het sterrenbeeld Haar van Berenice (Coma Berenice), met

Outer Space: een schitterende video over Saturnus en Jupiter

De Nederlander Sander van den Berg – ‘freelance editor and aspiring music-video and documentary director’ zoals hij zichzelf omschrijft op Vimeo – heeft gebruikmakend van foto’s gemaakt door de Saturnusverkenner Cassini en de Voyagers sondes uit de jaren zeventig een schitterende video gemaakt over Saturnus en Jupiter. Vooral de beelden van de ringen van Saturnus en de invloed van de kleine herdermaantjes daarop zijn fascinerend om te zien. Allemaal kijken naar Outer Space!

Bron: Universe Today.