Shenzhou-9 capsule succesvol gekoppeld aan Chinees ruimtestation Tiangong 1

De drie astronauten van de Shenzhou-9 komen het ruimtestation Tiangong 1 binnen. Credit: CNTV

Voor het eerst is een bemande Chinese ruimtevaartcapsule – de eergisteren gelanceerde Shenzhou-9 – vastgekoppeld aan het vorig jaar in de ruimte gebrachte Chinese ruimtevaartstation Tiangong 1 (‘Hemels paleis’). Dat betekent dat China na de Verenigde Staten en Rusland de derde natie in de wereld zijn die zoiets volbracht hebben. Vanochtend om 08.07 uur Nederlandse tijd werd de capsule met de hand bestuurt en aan de Tiangong 1 vastgekoppeld. Aan boord van de Shenzhou-9 waren drie astroanuten – allen in dienst van de Chinese luchtmacht – te weten commandant Jing Haipeng, Liu Wang en China’s eerste vrouwelijke ‘taikonaut’ Liu Yang. De bedoeling is dat het drietal dertien dagen aan boord van de Tiangong 1 zal blijven. Ergens komende week zullen ze de Shenzhou-capsule afkoppelen en weer aankoppelen, allemaal als oefening. Aan boord van het station zijn enkele snuisterijen verstopt, die de astronauten moeten zien te ontdekken. Kijk, da’s nog eens een leuke bezigheid daar hoog boven in de ruimte. 🙂 Dát China nu een vrouwelijke ruimtevaarder omhoog heeft gestuurd is een politieke beslissing vanuit het Politburo geweest (of hoe heet dat daar in Peking). Men wilde het ‘agressieve’ imago van de Chinese ruimtevaart, dat officieel onder de autoriteit van het Volksbevrijdingsleger staat, verzachten, door de aanwezigheid van een vrouwelijke taikonaut. Gezien de wereldwijde media-aandacht lijkt dat gelukt te zijn. Hier de beelden van de koppeling.

bron: Space.com + NRC-Handelsblad, 18 juni 2012.

iSPEX-project in finale Academische Jaarprijs 2012

Een prototype van de iSPEX. Credit: iSPEX

Het iSPEX-project, waarbij eigenaren van een smartphone kunnen meehelpen met onderzoek naar fijn stof in de atmosfeer, is een van de drie finalisten van de Academische Jaarprijs 2012. De Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA), RIVM, de Universiteit Leiden, het KNMI en SRON (Netherlands Institute for Space Research) hebben het opzetstuk voor de smartphone (iSPEX) ontwikkeld. Met de iSPEX (Spectropolarimeter for Planetary EXploration) kunnen eigenaren van een smartphone in de toekomst meten hoeveel en welke soort fijn stof er in de atmosfeer zit. De iSPEX is een opzetstukje dat voor de camera van de mobiele telefoon geplaatst wordt en een bijbehorende app. Het instrument maakt gebruik van de krachtige eigenschappen van een smartphone: de camera, internetverbinding, GPS en de rekenkracht. De wetenschappers hebben een prototype ontwikkeld maar het apparaat is nog niet op grote schaal beschikbaar. Om een meting te verrichten, plaatst de gebruiker de iSPEX, start de app en richt de telefoon op een helder stuk hemel. De gegevens kunnen automatisch worden doorgegeven aan een centrale database, die in de toekomst alle metingen interpreteert. Het resultaat is een kaart die de verdeling van fijn stof over Nederland laat zien. Fijn stof bestaat uit zwevende deeltjes die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.

De iSPEX maakt het mogelijk om, nauwkeuriger dan voorheen, onderscheid te maken tussen verschillende soorten fijn stof in de lucht. Deze gegevens kunnen gekoppeld worden aan gezondheidsgegevens van mensen in een gebied. Hierdoor wordt het mogelijk om gerichter onderzoek te doen naar de gezondheidseffecten van verschillende soorten fijn stof. Het RIVM speelt een belangrijke rol bij het interpreteren van de meetgegevens. De metingen van iSPEX worden gerelateerd aan metingen van het RIVM. Hiermee wordt zeker gesteld dat de metingen van iSPEX kloppen. Het verder ontwikkelen van de iSPEX kan eigenaren van een smartphone in de toekomst de mogelijkheid geven om zelf te meten of er schadelijke fijn stof in de lucht zit die zij inademen. Daarom kan de iSPEX in de toekomst voor kwetsbare groepen, zoals mensen met astma, een handig instrument zijn om te meten welk risico zij lopen. Met de iSPEX kunnen ook spectrografische proefjes worden gedaan. NOVA ontwikkelt daartoe een lespakket voor het Voortgezet Onderwijs. De winnaar van de Academische jaarprijs wordt op woensdag 24 oktober bekend. Bron: Nova.