In 2016 wordt NASA’s OSIRIS-REx verkenner gelanceerd, die af zal reizen naar de planetoïde die getooid is met de onmogelijke naam (101955) 1999 RQ36. Die planetoïde werd in 1999 ontdekt met de Lincoln Near Earth Asteroid Research (LINEAR) speurtocht. Op de afbeelding hierboven zie je ‘m op radarbeeld. OSIRIS-REx gaat een hap uit die 560 meter grote rots nemen en terug naar aarde brengen, een missie die ik hier heb beschreven. De Amerikaanse Planetary Society – van Emily Lakdawalla, binnenkort te zien op SpaceUp Europe – heeft deze week een wedstrijd uitgeschreven voor iedereen die jonger is dan 18 jaar. Doel van de wedstrijd: verzin een originele naam voor 1999 RQ36 en zeg waarom je die naam gekozen hebt. Je hebt tot 2 december 2012 de tijd en iedereen over de hele wereld onder de 18 mag meedoen. Hier vind je alle info over de wedstrijd. En hier als toetje een video hierover:
Via de volgende Tweet van de satelliet Planck – ja ja, satellieten in de ruimte kunnen ook al Tweeten, wist je dat nog niet? – kwam ik een interessante infografiek tegen over de bijdrage van de Britse wetenschap aan diverse missies in de ruimte:
I’m included in online version of Metrocosm article (written by @Gillicosm) about UK space research http://t.co/CjWnWovy
Met de lancering van de Ariel-1 satelliet in 1962 – yep, dit jaar precies vijftig jaar geleden – was de eerste missie met Brits bloed een feit. En daar is het niet bij gebleven, zoals de volgende infografiek laat zien. Eh… nou ja, eigenlijk zijn het drie grafieken, maar die plak je dan maar even aan elkaar.
Voorbeeld van een rode dwergster. Credit: NASA/GFSC
Met behulp van het Europese HARPS-team is een nieuwe “super-rotsplaneet” ontdekt in de bewoonbare zone van de rode dwergster Gliese 163. De planeet, een zogenaamde Super-Aarde, gaat door het leven als Gliese 163c en heeft een massa van ongeveer 7 keer die van de aarde. De planeet draait in 26 dagen zijn rondjes rond de relatief lichtzwakke moederster. Super-Aardes zijn exoplaneten tussen de 2 en 10 aardmassa’s, die vermoedelijk zijn samengesteld uit rots en/of water.
Gliese 163 staat op een afstand van 50 lichtjaar in de richting van het sterrenbeeld Goudvis (Dorado). Er draait nog een (grotere) planeet rond de ster, maar die staat veel dichter bij zijn moederster en voltooit in slechts 9 dagen zijn omloopbaan. Mogelijk draait er een derde, nog niet bevestigde, planeet op veel grotere afstand van zijn moederster.
De diameter van Gliese 163c is vermoedelijk 1,8 tot 2,4 keer groter dan die van de aarde: de precieze omvang hangt af van de samenstelling van de planeet: meest rots of meest water. De planeet ontvangt zo’n 40% meer licht van zijn moederster dan de aarde ontvangt van de zon, waardoor de planeet heter is. Venus ontvangt, ter vergelijking, 90% meer licht van de zon dan de aarde. We weten natuurlijk helemaal niets van de atmosfeer van Gliese 163c, maar als we er voor de grap van uitgaan dat de samenstelling hetzelfde is als de aardse atmosfeer, dan zou de gemiddelde temperatuur op Gliese 163c zo’n 60 graden bedragen. Dat is te warm voor de meeste vormen van complex leven zoals wij dat kennen, maar een eeeh…El-“Dorado” voor microben!
Artistieke weergave van een super-aarde die baadt in het licht van een rode dwergster. Credit: NASA, ESA, and STScI
Het tempo waarin potentieel bewoonbare exoplaneten ontdekt worden neemt toe. We kennen er inmiddels zes, inclusief de controversiële Gliese 581g (bestaat-ie nu wel of niet?). Vier van deze planeten (Gliese 581d, Gliese 667Cc
*, Gliese 581g en Gliese 163c) draaien rond rode dwergsterren (M-sterren). HD85512b draait rond een K-ster (een ster die qua grootte en lichtkracht tussen de kleinere rode dwergen en de grotere zonachtige sterren in zit). Slechts één (Kepler-22b) draait rond een zonachtige ster (G-ster). Al deze planeten zijn groter dan de aarde, maar kunnen alsnog als potentieel bewoonbaar beschouwd worden, of toch op z’n minst voor simpele levensvormen.
* Dit is géén spelfout. Gliese 667Cc is de tweede planeet (na Gliese 667Cb) die draait rond de derde ster (Gliese 667C) van het meervoudige stersysteem Gliese 667. Je hebt dus ook de sterren Gliese 667A en B. Mocht er een planeet ontdekt worden rond de primaire ster, dan is dat dus Gliese 667Ab. Snappie?Bronnen: The Daily Galaxy en Planetary Habitability Laboratory.
Geinspireerd door andere astro fotografen heb ik me tijdens mijn zomervakantie in Renesse, Zeeland eens niet met deepsky fotografie via mijn telescoop beziggehouden, maar me volledig gericht op widefield opnames van de sterrenhemel om hier uiteindelijk een timelapse video van te maken. In Zeeland kan je, in tegenstelling tot ons door stad en industrie lichtvervuilde Dordrecht, nog de hele sterrenband van de Melkweg zien.
Ik ben aan de slag gegaan met mijn beperkte set, bestaande uit een statief, een CanonEOS 450d camera, een afstandsbediening (om opnames automatische te maken) en een standaard Canon zoomlens EFS II 18-55 mm. Dit is niet bepaald een super set zoals veel doorgewinterde astrofotografen gebruiken, maar ik kan nu eenmaal niet meteen met hele dure spullen starten. Vooral de standaard zoomlens is niet ideaal om hiervoor te gebruiken en ga nog wel eens op zoek naar wat beters.
De camera is ook niet zo supergevoelig als de meeste nieuwe camera’s die wel tot ISO6400 kunnen gaan. Iets wat voor enkelbeeld opnames zonder deze later te gaan stapelen, wel belangrijk is. Hoe dan ook, ik vind het zelf toch we geslaagd en denk dat ik met deze timelapse video aantoon dat je niet persé dure apparatuur hoeft te hebben om een enigzins leuk resultaat te maken. Om deze video te maken heb ik enkele nachten de camera op statief per sessie enkele honderden foto’s laten maken.
Alle foto’s zijn 30 sec. lang belicht op ISO1600 en F4 diafragma. Alle opnames in RAW-formaat, en daarna eerst verbeterd in Photoshop (dit kan gelukkig ook automatisch met batch-functie) weggeschreven als jpg’s en vervolgens met het programma VirtualDub (www.virtualdub.org) samengevoegd tot video’s met hoge resolutie.
Tenslotte de individuele video’s met een standaard videobewerkingsprogramma (in mijn geval met Magix videodeluxe) samengevoegd tot een leuke video met een muziekje erbij.PS: om de video echt goed te bekijken moet je op Youtube de kwaliteit even aanpassen naar HD720 of HD1080.
Middels een nieuwe aflevering van de serie Universe Most Spectacular Pictures op YouTube heeft Jos Heddes eer betoont aan de onlangs overleden astronaut Neil Armstrong, ’s werelds eerste mens op de maan. We zijn inmiddels toe aan aflevering VII ‘History Space Odyssey’:
Op 17 augustus j.l. vloog de Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) van de NASA bijna recht over de plek waar Marsrover Curiosity zich bevindt. Dat leverde een fantastische overzichtsfoto (dubbelklikken voor de WOW-versie) op van de Curiosity en alle ‘hardware’ die tijdens de landing gebruikt werd, gemaakt met de High Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE) camera aan boord van de MRO. Vanaf de Curiosity gezien vloog de MRO 80° hoog, bijna in het zenit – het punt recht boven de rover. Niet alleen betekent dat een kortere afstand tussen sonde en rover dan bij vorige passages, toen de hoogte maximaal 60° was, maar ook dat er minder verhullende atmosfeer is en er scherpere foto’s mogelijk zijn. Hieronder is een uitvergroting van Marsrover Curiosity en daaronder een gelabelde versie.
Credit: NASA / JPL / UA
De resolutie van de foto is een fenominabele 25 cm per pixel. Hier de gelabelde versie:
Leuk vraag toch, nietwaar? OK, het is ietwat hypothetisch, maar toch interessant. De welbekende Minute Physics heeft er een filmpje over gemaakt, wat er zou gebeuren als je in zo’n holle aarde zou vallen. In het filmpje treedt ook Vsauce op, da’s de meneer met die baard, Michael Stevens in het dagelijks leven geheten.
Hieronder zie je een mooie timelapse video, die gemaakt is door de Koreaanse astrofotograaf Kwon O Chul, van de Venusbedekking door de maan van 13 augustus j.l. Eh….. werd Venus die dag door de maan ontdekt? Hebben we allemaal iets gemist? Nee, maak je geen zorgen, je hebt helemaal niets gemist. Er was die dag inderdaad een Venusbedekking door de maan, maar die was alleen zichtbaar in het oosten van Azië, in Japan, het noorden van de Stille Oceaan en in Noord-Amerika. Wij moesten het die dag doen met een mooie samenstand, die ’s ochtends in het oosten zichtbaar was.
