Russische Proton raket brengt Yamal 402 satelliet in te lage baan

Credit; International Launch Services

De lancering gisteren om 14.13 uur Nederlandse tijd van de Yamal 402 telecommunicatiesatelliet door een Proton draagraket vanaf lanceercentrum Cosmodrome in Bajkonoer is niet goed verlopen. Doordat de bovenste trap van de Protonraket – de zogenaamde Briz-M trap – niet goed functioneerde is de satelliet in een te lage baan om de aarde terechtgekomen. Dat is na eerdere mislukte lanceringen in augustus 2011 en augustus 2012 de derde keer dat een Briz-M trap niet goed werkt. De Russische ruimtevaartorganisatie Roscosmos denkt dat de 4600 kg wegende Yamal 402 satelliet, die gebouwd is door het Franse Thales Alenia concern, uiteindelijk wel naar z’n bedoelde baan kan worden gestuurd. Niet bekend is welke invloed dit zal hebben op z’n geplande levensduur. Ook is de vraag of op 28 december a.s. de Mexicaanse Satmex 8 kan worden gelanceerd, die ook met een Proton/Briz-M naar boven zou worden gebracht. Satmex 8 moet binnenkort de Satmex 5 satelliet vervangen, die in mei 2013 geen brandstof meer heeft. Uitstel van die vervanging zal de Mexicaanse Satmex onderneming in ernstige problemen brengen, omdat haar gebruikers dan geen telecommunicatie meer hebben. Hieronder beelden van de nachtelijke lancering van de Proton/Briz-M.

Bron: Space.com.

Sir Patrick Moore (89) vandaag overleden

Patrick Moore in 2009. Credit: South Downs Planetarium – Wikipedia.

De Britse sterrenkundige en popularisator Sir Patrick Moore is vandaag in zijn huis in Selsey, West Sussex, overleden. Hij was 89 jaar. Volgens familie en vrienden stierf Moore vreedzaam in zijn slaap om 12.25 uur plaatselijke tijd. Moore was sinds 24 april

1957 de presentator van het bekende programma The Sky at Night – het langstlopende televisieprogramma ooit. Ook schreef hij talloze boeken over sterrenkunde, o.a. het boek Bang! waar hij vorig jaar bij AstroFest nog z’n handtekening in zette. Behalve door zijn kennis over sterrenkunde en zijn gave om die over te brengen, is hij beroemd geworden door het in kaart brengen van het maanoppervlak. Hij koesterde zijn hele leven zijn imago van excentriekeling door altijd een monocle te dragen en nooit zijn haar te kammen. In een verklaring zeggen vrienden en Moore’s staf het volgende:

After a short spell in hospital last week, it was determined that no further treatment would benefit him, and it was his wish to spend his last days in his own home, Farthings, where he today passed on, in the company of close friends and carers and his cat Ptolemy. Over the past few years, Patrick, an inspiration to generations of astronomers, fought his way back from many serious spells of illness and continued to work and write at a great rate, but this time his body was too weak to overcome the infection which set in, a few weeks ago.

Men denkt er aan om maart 2013 – als Moore 90 zou zijn geworden –  een herdenkingsbijeenkomst te organiseren. Hieronder een video uit 2001, waarin je een prachtig beeld krijgt van deze buitengewone man – met dank voor de tip aan Cayman van NUjij.

<

iframe width=”640″ height=”480″ src=”http://www.youtube.com/embed/LxU04PZVX2g?rel=0″ frameborder=”0″ allowfullscreen>

Bron: BBC.

Trailer van de nieuwe Star Trek: Into Darkness

Credit: Star Trek/Skydance

Vanaf 17 mei 2013 gaan captain James T. Kirk (Chris Pine) en z’n bemanning het in de bioscopen weer opnemen tegen een verschrikkelijke vijand – dit keer “an unstoppable force of terror from within their own organization“- en hier is alvast de lekkere trailer ervan. Kijken!

Bron: Universe Today.

Gratis sterrenkunde studeren? Het kan!

Credit: www.openuped.eu

Gisteren stond in de Opinie & Debat bijlage van NRC-Handelsblad een interessant artikel over het gratis studeren, dat grote Amerikaanse universiteiten zoals Harvard en MIT online aanbieden. Er zat een lijstje bij van ‘Massive Open Online Courses‘ (MOOC’s) en ik daar even ingedoken om te kijken of er ook iets astronomisch getint in zit en dat is het geval! 😀 Om er maar een paar te noemen:

OK mensen, inschrijven maar! Bron: NRC-Handelsblad, 8 december 2012.

Röntgenstraling kan aanwijzing zijn voor naderende supernova

Die oranje blob is gammaflitser GRB 080913, een supernova die zeer ver van de aarde plaatsvond. Credit: NASA/Swift/Stefan Immler

Sterrenkundigen van de Universiteit van Leicester hebben aanwijzingen gevonden dat een bepaald soort van röntgenstraling wel eens het exacte moment kan markeren waarbij de imploderende kern van een zeer zware ster zorgt voor een explosie van z’n buitenlagen, een zogenaamde type II supernovae. Het gaat om thermische röntgenstraling, vergelijkbaar met de straling van een zwart lichaam bij zeer hoge temperaturen. Van de allerzwaarste sterren – tien tot meer dan honderd keer zo zwaar als de zon – die in de eindfase van hun korte, maar heftige leven zijn gekomen weet men dat die tijdens de daaropvolgende supernova-explosie vanuit de rotatiepolen van de ster bundels van zeer energierijke gammastraling met de lichtsnelheid uitzenden – de bekende gammaflitsers. In die bundels of ‘jets’ zit naast gammastraling ook al een dosis röntgenstraling en die wordt al jaren waargenomen. Probleem met die gammaflitsers is dat pas zo’n tien tot twintig dagen later in het optische gebied van het electromagnetisch spectrum iets van de supernova te zien is. Rhaana Starling en haar collegae denken nu dat er naast die röntgenstraling van de uitgestoten bundel ook röntgenstraling wordt uitgezonden op het kritieke moment  van de ‘supernova shock breakout‘, het moment dat de buitenlagen van de ster door een schokgolf reageren op de imploderende kern. In gegevens van meer dan 700 door de Swift satelliet waargenomen gammaflitsers zit een deel dat beide soorten röntgenstraling laat zien. Men hoopt daarom door meer studie van dit soort röntgenstraling meer te weten te komen over wat er nou precies in het inwendige van zo’n zeer zware ster gebeurt als z’n normale leventje is afgelopen en z’n kern een zwart gat wordt. Hieronder twee wetenschappelijke artikelen, waarin de resultaten van de sterrenkundigen van Leicester beschreven staan.

  1. R. L. C. Starling, K. L. Page, A. Pe’er, A. P. Beardmore and J. P. Osborne. A search for thermal X-ray signatures in gamma-ray bursts – I. Swift bursts with optical supernovaeMonthly Notices of the Royal Astronomical Society, 28 NOV 2012
  2. Martin Sparre and Rhaana L. C. Starling. A search for thermal X-ray signatures in gamma-ray bursts – II. The Swift sampleMonthly Notices of the Royal Astronomical Society, 28 NOV 2012 DOI:

Bron: Science Daily.’