Maandelijks archief: oktober 2013

Mission-X 2014: train als een echte astronaut!

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Fit als een astronaut met Mission-X! Credit: ESA

In 2012 verbleef ESA-astronaut André Kuipers een half jaar in de ruimte. Om gezond te blijven moest hij vooraf, tijdens en na zijn vlucht elke dag veel sporten en gezond eten. Wil jij net zo fit zijn als André Kuipers en zijn collega-astronauten? Wil je meedoen aan een internationale competitie en in contact komen met internationale schoolkinderen? Wil je een geweldig evenement bijwonen met André Kuipers en prachtige prijzen winnen? Doe dan mee aan Mission-X 2014: Train als een astronaut! Mission X is een initiatief van NASA, ESA en verschillende andere ruimtevaartorganisaties in de hele wereld. Meer dan vijfentwintig landen doen mee, waaronder Amerika, Australië, Japan, Rusland, Indonesië, Zuid-Afrika, Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk. In Nederland wordt Mission-X voor de vierde keer georganiseerd door het Netherlands Space Office (NSO). Alle basisschoolkinderen van groep 4 t/m 8 kunnen meedoen! Mission-X begint in februari 2014. Inschrijven kan tot 9 december 2013.

Missiepatches als puzzles. Credit: ESA

De scholen die meedoen, volgen 6 weken lang trainingsmodules waarmee punten te verdienen zijn. Zo komen ze veel te weten over coördinatie, ruimtelijk inzicht, uithoudingsvermogen en kracht. Ook wordt het belang van gezonde voeding, wetenschap en technologie besproken in de klas. Kijk nu vast op de website voor een indruk van de vorige edities van Mission-X: www.trainlikeanastronaut.org/nl. Via deze website worden ook in de komende editie materialen beschikbaar gesteld. Ook kunnen teams zelf berichten insturen om te laten zien hoe het met de training gaat en kan je volgen welk team de meeste punten scoort.

Wat is nieuw in 2014?

  • Naast een trainingsdag voor leerkrachten is er de mogelijkheid tot direct skype of telefoon contact met NASA over het lesmateriaal;
  • Nieuwe ruimtevaartactiviteiten specifiek voor de Nederlandse deelnemers;
  • Nieuwe e-badges voor contact via Skype met andere deelnemende landen en penvrienden;
  • Een geweldig openingsevenement samen met één van de andere deelnemende ruimtevaartorganisaties en Europese astronauten;
  • Tien fysieke activiteiten zijn aangepast voor kinderen met unieke/speciale behoeften.

Aanmelden

Schoolklassen kunnen zich vanaf vandaag als team opgeven voor Mission-X. Dat doe je zo!

  1. Download het registratieformulier dat in de rechterkolom staat
  2. Vul het registratieformulier in en bewaar het op je computer
  3. Stuur het document vóór 9 december 2013 naar info@sterrenlab.com Bron: ESA.

Tijd is rijp voor bosbrand-detectiesatelliet

Geplaatst op door Arie Nouwen
Beantwoorden

Voorstelling van de FUEGO-satelliet. Credit: R. E. Lafever, Lawrence Berkeley National Laboratory.

Terwijl in Californië en Australië hevige bosbranden woeden komen wetenschappers van de Universiteit van Californië in Berkeley met een voorstel voor een satelliet waarmee bosbranden vanaf het allereerste ogenblik kunnen worden opgespoord, de Fire Urgency Estimator in Geosynchronous Orbit (FUEGO). Deze satelliet zou continue de bossen in de gaten houden en beginnende bosbranden zouden direct met gevoelige infraroodsensoren te zien moeten zijn. Hierdoor zou de brandweer snel gealarmeerd kunnen worden en zou de brand bestreden kunnen worden voordat de brand grootschalig is geworden. De satelliet kost naar schatting enkele honderden miljoenen dollars, maar de satelliet zou zich snel terug kunnen verdienen door de snelle bestrijding van de brand en de besparing die dat oplevert voor de schade aan materiaal. Bron: ScienceDaily.

AstroBlogs nu ook op Facebook

Geplaatst op door Olaf van Kooten
1

AstroBlogs is sinds kort ook aanwezig op Facebook! Alle blogs worden na publicatie ook op Facebook geplaatst, zodat je altijd direct op de hoogte bent van het laatste sterrenkundige nieuws! Ook kan de pagina gebruik worden voor het stellen van vragen of voor het beginnen van discussies onderling. Het kan en mag allemaal! Dus beste AstroBlogs-lezers, ik zou willen zeggen: meld U aan!

https://www.facebook.com/groups/astroblogs/members/

Magische grens van 1000 exoplaneten overschreden: teller staat nu op 1010

Geplaatst op door Arie Nouwen
2

Credit: NASA/AMES/JPL-CalTech

De magische grens van 1000 ontdekte en bevestigde exoplaneten is inmiddels overschreden! Een kleine week geleden stond de teller nog op 998, maar kennelijk is ergens een blik exoplaneten opengetrokken en is het aantal gegroeid tot maar liefst 1010 exoplaneten. Een respectabel aantal, bereikt in nog geen twintig jaar, sinds de ontdekking van exoplaneet #1 in 1995, 51 Pegasi b. Komende jaren zullen er nog een heleboel exoplaneten bij komen, want met de Kepler satelliet zijn 3216 exoplaneten ontdekt, waarvan het grootste gedeelte nog op bevestiging vraagt. De hamvraag van dit nieuws is natuurlijk: wat is de 1000e ontdekte exoplaneet? Tsja, ik probeer alle nieuwsblogs er op na te slaan, maar nergens kom ik de naam van die planeet tegen. Zodra ik ‘m gevonden heb zal ik ‘m hier bekendmaken, de millenniumplaneet. 😀 [Update 17.45 uur] Op de exoplaneet-catalogus kan je de lijst op volgorde van ‘update’ van jongst naar oudst sorteren. Op basis daarvan kom ik uit op de exoplaneet WASP-99b als exoplaneet #1000. Ik wacht even op bevestiging hiervan. Bron: BBC.

De Melkweg deint

Geplaatst op door Arie Nouwen
1

De afbeelding toont een doorsnede van de Melkweg op de positie van onze zon. De kleur geeft de snelheid aan van de sterren in de richting van het galactisch vlak zoals die zijn waargenomen met RAVE. De pijlen geven de bewegingsrichting van de sterren aan. Credit: AIP

Een internationaal team van astronomen, onder wie Amina Helmi van de Rijksuniversiteit Groningen, heeft ontdekt dat de Melkweg een golfbeweging maakt. Het team heeft voor deze ontdekking gebruik gemaakt van het RAdial Velocity Experiment (RAVE) dat een half miljoen sterren rond de zon in kaart heeft gebracht. Uit het onderzoek blijkt dat de Melkweg – buiten de bekende rotatie rond het galactisch centrum – loodrecht op het galactisch vlak beweegt. Het onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. De astronomen brachten de snelheden in kaart van sterren in een driedimensionale regio rond de zon, die een gebied beslaat met een straal van 6500 lichtjaar, en tot een kwart van de afstand tot het Melkwegcentrum reikt. Het team gebruikte een klasse van rode reuzensterren (zogeheten ‘red clumpsterren’), die bijna allemaal even helder zijn, waardoor het het mogelijk is om de afstand tot deze sterren vast te stellen. De snelheden die zijn bepaald met RAVE werden gecombineerd met gegevens van andere surveys, waardoor met een ongekend groot aantal red clumpsterren driedimensionale snelheden in een groot gebied rond de zon konden worden bestudeerd.Uit de analyse blijkt dat de Melkweg niet alleen rond zijn centrum draait, maar ook kleine golvende of zuigende bewegingen maakt. Ons sterrenstelsel gedraagt zich als een enorme vlag die wappert langs het galactisch vlak. Het chaotische golfpatroon ontstaat door krachten uit verschillende richtingen. De bron van de krachten is nog niet bekend. Mogelijk veroorzaken de spiraalarmen de golfbewegingen, maar een andere verklaring zou kunnen zijn dat een klein melkwegstelsel door het onze beweegt. De driedimensionale bewegingspatronen vertonen ingewikkelde structuren. De opwaartse en neerwaartse snelheden laten een golfachtige beweging zien, met sterren die naar binnen en naar buiten worden geslingerd. “Vroeger dachten we dat de Melkweg een stabiel en tijdonafhankelijk systeem was, maar nu zien we dat er processen gaande zijn die we nog niet zo goed begrijpen, en die leiden tot deze complexe patronen die we niet hadden verwacht”, zegt Helmi. “We willen de driedimensionale modellen van de Melkweg nu verder verfijnen om de snelheidsverdeling van sterren in de Melkweg werkelijk te kunnen doorgronden.” Bron: Astronomie.nl.

Hoe je de ‘andere’ komeet van dit seizoen kunt zien: 2P/Encke

Geplaatst op door Olaf van Kooten
Beantwoorden

Credit: Damian Peach

2013 wordt het “jaar van de kometen” genoemd. Nadat we de laatste jaren weinig heldere kometen gehad hebben (Holmes, Lovejoy en McNaught) hebben we dit jaar al twee kometen gehad die met het blote oog zichtbaar geweest zijn (Lemmon en PanSTARRS). Verder zijn de ogen nu gericht op de komeet ISON en in mindere mate ook LINEAR, die beide hun maximale helderheid nog moeten bereiken.

Er is echter nog een komeet die zichtbaar is vanaf de aarde, hoewel hiervoor een verrekijker noodzakelijk is. Het gaat om een “oude bekende”, namelijk de komeet 2P/Encke die momenteel een helderheid heeft van magnitude +7,9 – een stuk helderder dan ISON op dit moment! Helaas zal Encke niet zichtbaar worden met het blote oog – de voorspelde maximale helderheid is +7, terwijl de limiet voor het menselijke oog (onder perfecte omstandigheden) ongeveer +6,2 is.

Dit zal Encke’s 62ste passage langs de aarde worden, sinds de komeet in 1786 is ontdekt. Encke heeft de kortste omloopbaan van alle periodieke kometen en doet zo’n 3,3 jaar over een rondje. Iedere 33 jaar komt de komeet in de buurt van de aarde – de laatste keer was in 1997 en de volgende keer zal in 2030 zijn.

(Credit: The NASA/JPL Solar System Dynamics Small-Body Database Browser).

Hoe dan ook, de huidige passage van Encke zou goed zichtbaar moeten zijn voor waarnemers in het noordelijke halfrond met een goede verrekijker. Bovendien bevindt Encke zich komende tijd parallel aan ISON en op 24 november zouden beide kometen zichtbaar moeten zijn in een enkel beeldveld! Ik verwacht foto’s, mensen!

Waar kun je de komeet vinden? Wel, vanaf vandaag bevindt Encke zich in het sterrenbeeld Leeuw en vanaf de 29ste zal de komeet zich een maand lang in het sterrenbeeld Maagd bevinden. Op 18 november vliegt de komeet vlak langs de planeet Mercurius en zal Encke mogelijk vastgelegd kunnen worden door de Messenger-sonde in omloop rond Mercurius. Op 21 november bereikt de komeet z’n perihilion, op een afstand van 0,33 AU van de zon.

(Created using Starry Night Education Software).

Als je komeet 2P/Encke wilt waarnemen is een goede verrekijker of een telescoop een must, evenals een bereidheid om nachtrust op te geven. De komeet bevindt zich twee uur voor zonsopkomst zo’n 20 graden boven de horizon. Bedenk wel dat volgende week de wintertijd ingaat, dus houd daar rekening mee!

Bron: Universe Today

Puinspoor Tsjeljabinsk waargenomen door weersatellieten

Geplaatst op door Olaf van Kooten
Beantwoorden

Credit: Photograph courtesy of Alex Alishevskikh (blog.cyberborean.org/2013/02/16/meteor), satellite image courtesy of Steven D. Miller, Colorado State University.

Een team van wetenschappers heeft ontdekt dat het puinspoor van de Tsjeljabinsk-explosie is waargenomen door verschillende satellieten. De beelden kunnen gebruikt worden om de het pad van de meteoor nog beter te berekenen, waaruit dan weer de precieze omloopbaan kan worden vastgesteld.

De Tsjeljabinsk-explosie was het gevolg van een exploderende meteoor in de stratosfeer boven de stad Tsjeljabinsk (bekend bij wintersporters), in de Russische oeral. De Tsjeljabinsk-meteoor kwam als een volslagen verrassing en heeft de mensheid eraan herinnerd het groot het gevaar van ruimteprojectielen kan zijn. Het blijkt nu dat Amerikaanse weersatellieten de hele gebeurtenis hebben waargenomen, hetgeen mogelijk kan bijdragen bij de ontwikkeling van nieuwe gereedschappen om dit soort gebeurtenissen te voorspellen.

Bron: Phys.org

LADEE aangekomen bij de maan

Geplaatst op door Olaf van Kooten
Beantwoorden

Credit: NASA Ames / Dana Berry

Tijdens de recente government shutdown is het team van de LADEE-missie gewoon blijven werken. Dat moest ook wel, aangezien de maansonde een drietal koerscorrecties moest ondergaan om in z’n uiteindelijke omloopbaan terecht te komen. Deze zijn allemaal gelukt en LADEE [1]Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer bevindt zich nu in een baan rond de maan op een hoogte van 250 kilometer, met een duur van twee uur. De instrumenten zijn allemaal getest en de wetenschappelijke missie van LADEE is begonnen. Half november gaat de maanverkenner in een nog veel lagere baan draaien, op slechts 20 tot 60 kilometer hoogte, om metingen te verrichten aan gas- en stofdeeltjes boven het maanoppervlak. Bron: NASA.

References[+]

References
↑1 Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer

Eé van de vreemdste plekken op de maan: Ina

Geplaatst op door Arie Nouwen
7

Credit: NASA/GSFC/ASU

Eén van de meest vreemde plekken op de maan is vast en zeker een twee kilometer groot gebied, gelegen in de Lacus Felicitatis (Meer van Geluk), luisterend naar de naam ‘Ina’. Hierboven zie je ’t, het D-vormige gebied met die rare blaren op de bodem. En da’s ook meteen het vreemde van Ina, want wat is het precies, een inslagkrater, een vulkaan, iets anders? De Apollo-astronauten schijnen Ina al opgemerkt te hebben en in de afgelopen decennia is ‘ie vaak gefotografeerd, o.a. met de Clementine maanverkenner en de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). De foto hierboven is van de LRO en de detailfoto hieronder eveneens.

Credit: NASA/GSFC/ASU

Uitkomst van al het onderzoek is dat men denkt dat Ina een jonge caldera is, de krater van een schildvulkaan. Hij zou zelfs zo jong zijn dat wellicht vandaag de dag nog gassen vrijkomen. Soms worden op de maan onverwachte lichtverschijnselen waargenomen en die houden wellicht verband met geologische gebeurtenissen die bij gebieden zoals Ina kunnen voorkomen. Bron: Planetary Society.