Pierre van Baal, op de achtergrond de cover van zijn boek ‘Taming the Forces Between Quarks and Gluons’.
Hoogleraar theoretische fysica Pierre van Baal overleden
1
Maandelijks archief: januari 2014
Astroblogs 2013: het jaar in cijfers
We hebben in 2013 twee verhuizingen meegemaakt met de Astroblogs
M78, hoe ontstaat een astrofoto uit ruwe opnamen?
Onlangs ben ik aan de slag gegaan met opnamen van M78.
M78 (Messier 78; NGC 2068) is een reflectienevel in het sterrenbeeld Orion. Hij werd in 1780 ontdekt door Pierre M
Een jonge maansikkel en een oude Venussikkel
Gisteravond was er een samenstand te zien van de maan en Venus. Woensdag 1 januari om 12.14 uur was het Nieuwe Maan, dus de maan was gisteren slechts een dun sikkeltje, te zien aan de zuidwestelijke hemel. Ook Venus ziet er uit als een sikkel, alleen d
Vanavond nieuwjaarsreceptie én Astroquiz bij Chr. Huygens
Alle missies in 2014 in het zonnestelsel in één overzicht
We kunnen hele lange blogs schrijven over wat ons allemaal te wachten staat in 2014 op het gebied van ruimtevaartmissies in het zonnestelsel, maar we kunnen ook gewoon één schitterende illustratie laten zien van Olaf Frohn, waarin het allemaal keurig netjes is gevisualiseerd – dubbelklikken voor de grote versie:
Credit: Olaf Frohn.
Nou vooruit dan maar, hier enkele highlights dit jaar:
- Op maandag 20 januari om 11.00 uur gaat bij Rosetta de wekker af en stevent ‘ie rechtstreeks af op de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. In augustus komt Rosetta daar in een baan omheen en in november gaat de Philae lander en proberen een zachte landing te maken.
- LADEE zit in een erg lage baan om de maan – om daar de ‘maanatmosfeer’ te meten – en ergens in maart zal ‘ie crashen op de maan.
- In september wordt het nog drukker bij Mars: dan komen zowel de Indiase sonde MOM als de Amerikaanse sonde MAVEN aan bij de Rode Planeet.
- De Japanners zijn bezig met de Hayabusa 2 – opvolger van Hayabusa 1, goed geraden – en die moet in december worden gelanceerd. Doel is de planetoïde 1999 JU3, waar ‘ie in 2018 aan moet komen en dan 18 maanden onderzoek moet doen. In 2020 keert Hayabusa 2 vervolgens weer terug richting aarde om monsters terug te brengen.
Bron: Planetary Society + Armchair Astronautics.
Video: het hele universum zit in een glas wijn
Richard Feynman, de beroemde natuurkundige, gebruikte de poëtische uitdrukking in één van z’n even beroemde colleges in 1964 op de Cornell Universiteit – the universe is in a glass of wine. Ik heb er twee keer eerder over geblogd – hier en daar – maar drie keer schijnt scheepsrecht te zijn en daarom deze prachtige video over de net zo prachtige uitdrukking.
Bron: It’s Okay to be Smart.
Kleine planetoïde verbrand in de aardse dampkring
Hij werd op Nieuwjaarsdag – 1 januari 2014 – om 07.20 uur Nederlandse tijd ontdekt met de 150 cm telescoop van de Mount Lemmon Survey en amper een dag later – vanochtend rond 06.00 uur vond ‘ie een roemloos einde in de aardse dampkring: de mini-planeto
Hubble ziet twee exoplaneten met een dicht wolkendek
Voorstelling van een exoplaneet met een dicht wolkendek bij een andere ster. Credit: NASA, ESA, and G. Bacon (STScI).
Met behulp van de Hubble ruimtetelescoop hebben sterrenkundigen aanwijzingen gevonden dat twee exoplaneten een atmosfeer hebben, waarin een dicht wolkendek voorkomt. Het gaat om de planeten GJ 436b, 36 lichtjaar van ons vandaan in het sterrenbeeld Leeuw, en GJ 1214b, 40 lichtjaar verderop in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus). Tot nu toe was er verwarring over de aard van de atmosfeer van beide planeten: ze hadden een hoge en dichte wolkenlaag, die de atmosfeer ondoorzichtig maakte óf ze hadden een atmosfeer zonder waterstof, maar met grote hoeveelheden zwaardere moleculen, zoals waterdamp, koolmonoxide of -dioxide. Nieuwe waarnemingen met Hubble laten zien dat de atmosfeer van GJ 1214b weinig of geen waterdamp, methaan, stikstof of koolstofdioxide bevat en derhalve vermoedelijk een dicht en hoog wolkendek bevat. Over GJ 436b denkt men daar nu hetzelfde. GJ 436b wordt gezien als een ‘warme Neptunus’, omdat hij qua omvang vergelijkbaar is met Neptunus, maar veel dichterbij zijn ster staat en veel heter is. GJ 1214b is iets kleiner, maar ook warm. Het kan er minstens honderd graden zijn en daarom denkt men dat de wolken er bestaan uit een mist van kaliumchloride of zinksulfide. Hieronder de aarde, GJ 1214b, Neptunus en GJ 436b op een rijtje, ter illustratie van hun afmetingen.
credit: NASA / ESA / A. Feild and G. Bacon, STScI.
Bron: Hubble.
De Astrocorner
Je hebt het wellicht al gelezen in de laatste reacties die heen en weer gingen: de Astroblogs is een nieuw onderdeel rijker, namelijk de Astrocorner. 😀 Een plek waar over van alles en nog wat gekeuveld kan worden, over ruimtevaart en sterrenkunde, maar ook over heel andere dingen. Het verschil met de ‘gewone’ Astroblogs is dat die starten met hetgeen een auteur schrijft en vervolgens wordt er al of niet lustig op los gediscussieerd. Bij de Astrocorner is dat niet de bedoeling, d