100 miljoen planeten met complex leven?

Voorstelling van een exoplaneet bij een dubbelster. Credit: NASA / JPL-Caltech / T. Pyle.

Hoeveel leefbare planeten zijn er in de Melkweg? Een interessant vraagstuk, die niet gemakkelijk te beantwoorden is. Toch hebben een aantal wetenschappers een graadmeter ontwikkelt, de Biological Compatibility Index, om te bepalen hoe groot de kans is dat op een bepaalde planeet complex (meercellig) leven zou kunnen ontstaan. Deze index is gebaseerd op variabelen die detecteerbaar kunnen zijn met de huidige staat van techniek. Volgens deze, hoogst suggestieve, index zou ongeveer 11 procent van de bekende exoplaneten een levensindex hebben dat hoger is dan die van de Jupitermaan Europa (waarop het bestaan van leven wordt vermoed). Dat lijkt niet veel, maar na extrapolatie zijn dat nog altijd zo’n 100 miljoen planeten – alleen al binnen de Melkweg. De conclusie luidt dat het ontstaan van complex leven in principe zeldzaam is, maar in absolute aantallen behoorlijk algemeen moet zijn.

Bron: Multidisciplinary Digital Publishing Institute

13 lanceringen van de Saturnus V simultaan in één video

Credit: NASA

Tussen 1967 en 1973 zijn welgeteld dertien Saturnus V raketten gelanceerd, de meesten in het kader van de Apollo missies, eentje die had te maken met Skylab.

  • Apollo 4 en 6 waren onbemande testvluchten.
  • Apollo 9 was een vlucht om de aarde om de Lunar Module te testen.
  • Apollo 8 en 10 waren vluchten om de maan (zonder landing).
  • Apollo 13 was bedoeld als vlucht met maanlanding, maar zoals we weten liep dat door een ongeluk iets anders.
  • Apollos 11, 12, 14, 15, 16 en 17 waren succesvolle vluchten met een maanlanding.
  • De lancering van Skylab (SL-1) verliep zonder bemanning.
  • Je mist de Apollo 7  in de video: in plaats van de Saturnus V raket werd daarvoor de Saturnus IB gebruikt.

Spacecraft Films heeft alle dertien lanceringen gecombineerd in één video, waarin de Saturnus V raketten simultaan omhoog gaan. Werkelijk prachtig om te zien.

All Saturn V Launches At Once from Spacecraft Films on Vimeo.

De video is overigens niet uniek, want er is nog zo’n video met simultaan alle dertien lanceringen van de Saturnus V, hieronder te bezichtigen – de audio is van de Apollo 4.

Toevallig ook nog geïnteresseerd in een video met alle 135 lanceringen van de Space Shuttle? Dan moet je bij deze Astroblog uit 2012 wezen. Bron: Universe Today.

NASA’s nieuwste zonnesonde IRIS ziet z’n eerste zonneuitbarsting

Credit: NASA/Goddard Space Flight Center

Op 9 mei j.l. stootte de zon een enorme hoeveelheid heet plasma de ruimte in, een Coronal Mass Ejection (CME). Die uitstoot was de eerste uitbarsting die waargenomen werd door de in juni 2013 gelanceerde Interface Region Imaging Spectrograph (IRIS) van de NASA. Met IRIS kan men met een betere resolutie dan ooit in de diepste lagen van de atmosfeer van de zon kijken. Probleem is dat IRIS al een dag van tevoren op een bepaald gedeelte van het oppervlak moet worden gericht en dat je dan maar moet afwachten – of héél goed inschatten – of er dáár een zonneuitbarsting plaatsvind. Op 9 mei 2014 was het dan eindelijk zo ver, toen met een snelheid van 2,4 miljoen km per uur geladen deeltjes de ruimte in werden geslingerd. Het beeld hierboven meet 5 bij 7,5 aarddiameters, dus dan heb je een indruk van de grote van zo’n CME. Op de video hieronder zie je beelden van de uitbarsting, gefilmd zowel door IRIS als door de SDO, het Solar Daynamics Observatory, ook van de NASA.

Bron: Science Daily.

Het zonnestelsel voorbij Neptunus

Credit: ESA

Voorbij Neptunus, de verste planeet in het zonnestelsel, bevindt zich een uitgestrekt gebied met ijzige kometen en dwergplaneten, met Pluto als bekendste lid. Maar weinig mensen beseffen echter, hoe ontzettend uitgestrekt het gebied voorbij Neptunus eigenlijk is. Wat nog opmerkelijker is, is het feit dat we 20 jaar geleden nog nauwelijks iets wisten over dit gebied. Pas sinds de ontdekking van 1992 QB1 weten we dat Pluto niet alleen is. Sindsdien zijn vele duizenden Trans-Neptuniaanse objecten ontdekt, varierend in grootte van een paar kilometer tot duizenden kilometers (oftewel, werelden op zich). Ik ben nu een aantal animaties tegengekomen, waarin een duidelijk beeld wordt geschetst van de Kuipergordel, Verstoorde Schijf en alle andere gebieden voorbij Neptunus. Enjoy!

{embed]https://www.youtube.com/watch?v=ONUSP23cmAE[/embed]

Spooky primeur: Nederlandse onderzoekers teletransporteren data

Credit: TU Delft.

Wetenschappers van de TU Delft zijn er als eersten in geslaagd om informatie te teleporteren. De onderzoekers verplaatsten data over een afstand van drie meter, zonder dat de informatie door de tussenliggende ruimte reisde. De computers waartussen de informatie werd verzonden, waren dus niet met elkaar verbonden; niet met een kabel en ook niet draadloos. De onderzoekers publiceerden hierover in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Om de informatie te transporteren maakten de wetenschappers gebruik van het fenomeen ‘verstrengeling’. Daarbij smelten de identiteiten van twee deeltjes samen. De verstrengelde deeltjes gedragen zich als één, ook als ze ver van elkaar verwijderd zijn. Volgens onderzoeker Ronald Hanson is verstrengeling “misschien wel het vreemdste en het meest intrigerende gevolg van de wetten van de quantummechanica”. De informatie werd opgesloten in quantumbits van diamant. Die kunnen als bouwstenen dienen voor een toekomstige quantumcomputer en zelfs voor een quantum-internet. Het grote voordeel van zo’n quantumnetwerk is dat de informatie volledig veilig verstuurd kan worden. Onopgemerkt afluisteren is niet mogelijk.

De Delftse onderzoekers. Credit: TU Delft.

De onderzoekers willen het experiment deze zomer herhalen. Dan willen ze de informatie over een afstand van 1300 meter versturen. Als dat lukt, levert dat het ultieme bewijs van Albert Einsteins ongelijk over verstrengeling. De natuurkundige en uitvinder geloofde er niet in, hij noemde het ‘spooky science’. Het teleporteren van mensen, zoals in de science-fictionfilm Star Trek, blijft echter fantasie. Dat is volgens de natuurwetten niet mogelijk. Tip voor deze blog kwam van lezer Rob, waarvoor dank! Bron: NOS.

.

Chandra verklaart waarom sommige elliptische stelsels rood en dood zijn

Credit: X-ray: NASA/CXC/Stanford Univ/N.Werner et al.

Met de Chandra röntgensatelliet van de NASA hebben ze acht grote elliptische sterrenstelsels bestudeerd om er achter te komen waarom in deze stelsels de stervorming soms erg laag is. Elliptische stelsels bestaan vooral uit oude, rood gekleurde sterren met weinig massa en vanwege de lage stervorming worden ze ook wel ‘rood en dood’ genoemd. In eerste instantie dacht men dat de stelsels te weinig koud gas bevatten, dé voorwaarde om stervorming op gang te brengen. Maar dat klopt niet, want met de Europese Herschel infraroodsatelliet zijn grote hoeveelheden koud gas aangetroffen in elliptische stelsels. Zes van de acht door Chandra bestudeerde elliptische stelsels bevatten veel koud gas, dus feitelijk zouden ze een grote stervorming te zien moeten geven. Hierboven zie je vier van die zes stelsels. Chandra zag heet gas – röntgenstraling uitzendend, het blauwe in de afbeelding – afkoelen, maar op het moment dat het gas koud genoeg is om te condenseren tot sterren stopt de afkoeling. Wat veroorzaakt dat stoppen van de afkoeling? Dat blijkt het superzware zwarte gat te zijn, dat in de kern van de elliptische stelsels verblijft. Dat zwarte gat maakt soms uitbarstingen mee, gevoed door invallend materiaal, waardoor het gas verhinderd wordt om af te koelen en dat zorgt voor de lage stervorming. Meer info over de rood-en-dood-stelsels in dit wetenschappelijke artikel. Bron: Chandra.

Panchromatic SETI zoekt buitenaards leven bij Kepler’s exoplaneten

De green bank telescope in West-Virginia. Credit: Green Bank/Berkeley.

De speurtocht naar het bestaan van buitenaards intelligent leven krijgt een vervolg: de al tientallen jaren bestaande SETI (Search for ExtraTerrestrial Intelligence) heeft nu een opvolger, de zogenaamde ‘Panchromatic SETI’. Dit is een samenwerking tussen zes observatoria, waaronder de radiosterrenwachten van Green Bank Telescope, de Low Frequency Array (LOFAR), de grote Areciboschotel op Puerto Rico en de Keck telescopen op Hawaï. Bij Panchromatic SETI kijkt men met de instrumenten naar signalen afkomstig van een select aantal exoplaneten, de planeten die ontdekt zijn met de Kepler ruimtetelescoop. Met de Robert C. Byrd Green Bank Telescope in West Virginia heeft men in 2012 al ter voorbereiding 36 uur gekeken naar een met Kepler ontdekt multiplanetair systeem – zonder resultaat overigens – maar komende zomer moet het allemaal echt van start gaan. Men wil dan beginnen met het in de gaten houden van 30 door Kepler ontdekte exoplaneten, die zich allemaal binnen een straal van 13 lichtjaren van de aarde bevinden. Die planeten worden niet alleen in het radiogedeelte van het elektromagnetisch spectrum in de gaten gehouden, maar ook visueel en infrarood. Ook wordt alleen gekeken als de planeten in lijn staan met de aarde, d.w.z. als de planeet precies tussen de ster en de aarde in staat. Bron: UC Berkeley.

Nieuwe ruimtetaxi Dragon V2 van SpaceX is onthuld

© SpaceX

Vannacht om 04.00 uur Nederlandse tijd heeft Elon Musk, baas van het commerciële ruimtevaartbedrijf SpaceX in het Californische Hawthorne de Dragon V2 capsule onthuld, de capsule waarmee astronauten mee vervoerd kunnen worden. Met de herbruikbare Dragon V2 is het mogelijk om maximaal zeven astronauten de ruimte in te brengen en weer terug naar de aarde te brengen. Volgens Musk is het de ruimtetaxi van de 21e eeuw en hiermee moet de NASA onafhankelijk van de Russen worden om astronauten naar het internationale ruimtestation ISS te brengen. Hieronder een animatie van een vlucht met de Dragon V2.

Het interieur van de Dragon V2 ziet er zo uit:

Interieur van de Dragon V2.  © SpaceX

De Dragon V2 is een verbeterde versie van de bestaande Dragon capsule, waarmee al drie succesvolle vluchten naar het ISS zijn  geweest. Daarbij is telkens nuttige lading naar het ISS gebracht en ook weer teruggebracht naar aarde, waarbij de capsule met een parachute in de grote oceaan landt. De Dragon V2 zou ook op land moeten kunnen landen. De Dragon capsule is daartoe voorzien van de nieuwste SuperDraco motoren, die onlangs nog succesvol zijn getest (zie video).

Of de Dragon V2 ook daadwerkelijk ingezet gaat worden voor vervoer van NASA-astronauten is nog niet zeker. In het kader van het commercial crew program heeft de NASA naast SpaceX ook concurrenten Boeing (CST-100) en Sierra Nevada (Dream Chaser) gevraagd een capsule voor bemande ruimtevluchten te ontwikkelen en ergens in juli of augustus wordt bekendgemaakt wie de opdracht krijgt om vanaf 2017 daadwerkelijk bemande vluchten te gaan uitvoeren. Hieronder een video over de onthulling van de Dragon V2 capsule door Musk.

Bron: Space.com.