Virgin Galactic’s SpaceShipTwo neergestort tijdens testvlucht

Een vanuit een helikopter gemaakte foto van de neergestorte Spaceship Two. Credit: Virgin Galactic.

Het commerciële ruimtevliegtuig SpaceShipTwo van Virgin Galactic is vandaag tijdens een testvlucht boven de Mojave-woestijn in Californië neergestort. Een van de twee piloten is omgekomen.  Dat stellen de autoriteiten van Californië. De andere piloot heeft ernstige verwondingen. Virgin Galactic sprak aanvankelijk van een “ernstige afwijking tijdens de vlucht”, maar stelt nu SpaceShipTwo te zijn verloren. Hieronder de tweet waarmee Virgin Galactic die ‘ernstige afwijking’ meldde.

De lokale politie spreekt volgens de BBC van een crash nabij Cantil. De Britse omroep toont ook een foto van vermeende wrakstukken. Het was de eerste aangedreven testvlucht sinds januari. Virgin Galactic is de ruimtevaarttak van het bedrijf Virgin Group van Richard Branson. De Britse miljardair wil commerciële vluchten naar de ruimte aanbieden. Voor dergelijke vluchten is interesse: tientallen mensen hebben zich al ingetekend voor een ruimtevlucht, ondanks het prijskaartje: meer dan 200 duizend dollar. SpaceShipTwo, bedoeld voor ruimtetoeristen, is achttien meter lang en biedt ruimte aan twee bemanningsleden en zes passagiers. Het ruimtevliegtuig wordt eerst door een ander vliegtuig – de WhiteKnightTwo (WK2) – naar grote hoogte gebracht. Daarna ontsteekt het toestel zijn raketmotoren om te stijgen naar een hoogte van 110 kilometer. Het is de bedoeling dat reizigers daardoor enkele minuten gewichtloos zijn en de kromming van de aarde kunnen zien. De WK2 is na de testvlucht wel veilig geland. Bron: NU.nl + Universe Today.

Supernova verschenen in balkspiraalstelsel M61

Credit: Ernesto Guido, Martino Nicolini en Nick Howes van het Remanzacco Observatorium

Er is een supernova verschenen in het balkspiraalstelsel M61 (NGC 4303), 55 miljoen lichtjaar van ons vandaan gelegen in het sterrenbeeld Maagd (Virgo). De supernova werd op woensdag 29 oktober j.l. ontdekt door Koichi Itagaki uit Japan, die ‘m met een CCD camera en 50 cm reflector vond. De supernova was op het moment van ontdekken van magnitude +13,9, de volgende dag was ‘ie gestegen tot +13,2m, vandaag (31 okt.) is de supernova +13,0m. Itagaki heeft in hetzelfde stelsel eerder ook al een supernova ontdekt, eentje die in december 2008 te zien was. Kort na de ontdekking was er nog twijfel of het wel om een supernova ging, maar inmiddels is duidelijk dat het om een type Ia-pec supernova gaat, voorlopige aanduiding PSN J12215757+0428185 – de definitieve benaming wordt bekendgemaakt door CBAT. De coördinaten van de supernova zijn: R.A. = 12 21 57.61, Decl.= +04 28 17.8. De foto van de supernova hierboven is gemaakt door Ernesto Guido, Martino Nicolini en Nick Howes van het Remanzacco Observatorium. Hieronder een spectrum van de supernova, gemaakt met The Asiago Transient Classification Program met de Asiago 1,82 m Copernico Telescoop.

Credit: The Asiago Transient Classification Program

M61 stond al te boek als mega-producent van supernovae, want eerder had men daar al zes supernova [1]deze om precies te zijn: SN 2008in,, 2006ov, 1999gn, 1964F, 1961I, 1926A . waargenomen. M61 staat daarmee samen met M83 in de top-drie van supernova-producenten, M83 met zes stuks, M61 inmiddels met zevens stuks. Alleen NGC 4946 steekt hen naar de kroon, want daar heeft men maar liefst negen supernovae waargenomen. De nu gevonden supernova is het resultaat van een geëxplodeerde zware Wolf-Rayet ster, die z’n buitenlagen van waterstof en helium eerder verloor. Daardoor zit er in het spectrum van zo’n supernova geen waterstof en helium en dat doet ‘m in eerste instantie lijken op een klassieke Ia supernova, die door een witte dwerg ontstaat. Hieronder een animatie van M61 met een foto zonder de supernova en eentje met de supernova.

Credit: Ernesto Guido, Martino Nicolini en Nick Howes van het Remanzacco Observatorium

Bron: Remanzacco.

References[+]

References
1 deze om precies te zijn: SN 2008in,, 2006ov, 1999gn, 1964F, 1961I, 1926A .

Hubble ziet licht van dode sterrenstelsels

Abell 2744. Credits: NASAESA, M. Montes (IAC), and J. Lotz, M. Mountain, A. Koekemoer, and the HFF Team (STScI)

De Hubble-ruimtetelescoop heeft het zwakke, spookachtige licht opgevangen van sterren die zijn uitgestoten door sterrenstelsels die miljarden jaren geleden uiteen zijn gereten. Feitelijk zien we dus de “geesten” van dode sterrenstelsels!

Aan de hand van de waarnemingen hebben astronomen berekend dat ongeveer zes grote sterrenstelsels in de loop van zes miljard jaar zijn vernietigd door de extreme getijdenkrachten van de kern van Pandoracluster, een cluster van sterrenstelsels die ook bekend staat als Abell 2744. De sterren in die sterrenstelsels zijn zelf niet vernietigd, maar bevolken nu de ruimte tussen de sterrenstelsels in. Het gezamenlijk licht van deze extragalactische wezen is extreem zwak, maar dankzij de supergevoelige infraroodsensoren van Hubble is deze “intracluster-gloed” nu voor het eerst waargenomen.

Astronomen vermoeden dat het licht van zo’n 200 miljard zwerfsterren verantwoordelijk is voor zo’n tien procent van de totale helderheid van de cluster. De sterren zelf blijken rijk te zijn aan “metalen”, oftewel elementen zwaarder dan helium. Dat betekent dat de sterren van de tweede of derde generatie moeten zijn. Hun herkomst moet dus gezocht worden in sterrenstelsels die voor langere tijd sterren blijven maken, zoals spiraalstelsels.

Bron: Hubble

Sterrenstelsels kwamen vroeger tot rust dan verwacht

Credit: NASA, ESA, J. Kartaltepe (NOAO), C. Lintott (Oxford), H. Ferguson (STScI), S. Faber

Astronomen hebben ontdekt dat sterrenstelsels veel eerder hun huidige vorm bereikt hebben dan verwacht. Dat blijkt uit onderzoek dat verricht is door honderdduizenden vrijwilligers van het Galaxy Zoo-project, die de vorm bepaald hebben van talloze stelsels op een afstand van 10 miljard lichtjaar. Op dat moment had het heelal dus ongeveer een kwart van de huidige leeftijd. Tot ieder verbazing blijkt dat de meeste sterrenstelsels uit het onderzoek een “moderne” vorm hebben, dus compleet met schijven, centrale balken en spiraalarmen. Theoretici hadden voorspel dat dit twee miljard jaar later pas het geval zou moeten zijn. Schijnbaar is de kosmos dus eerder “tot rust gekomen” dan verwacht!

Bron: Royal Astronomical Society

Planeet houdt zich niet aan dienstregeling

Credit: Michael S. Helfenbein

Astronomen hebben een planeet gevonden die zich weinig aantrekt van een dienstregeling. De omloopbaan van de planeet, die PH3c wordt genoemd, is namelijk hoogst veranderlijk. Sterker nog, de duur van de omloopbaan kan wel 10,5 uur afwijken van het gemiddelde!Het is dan ook niet verwonderlijk dat de planeet nu pas gevonden is – de geautomatiseerde computeralgoritmes die gebruikt worden om exoplaneten te vinden, gaan er vanuit dat de omloopbaan van een planeet onveranderlijk en voorspelbaar is. Het is dankzij de “menselijke” hand van vrijwilligers van het Planet Hunters-project dat het bestaan van de planeet is aangetoond in de gegevens. Overigens zijn naast de vreemde gasplaneet nog twee planeten ontdekt bij dezelfde ster. De buitenste planeet, PH3c, is vergelijkbaar met Saturnus terwijl de binnenste planeet, PH3b, vermoedelijk een rotsachtige samenstelling heeft. Nu hebben de drie planeten ook een merkwaardige samenhang in hun omloopbanen. De omloopbaan van de buitenste planeet is namelijk precies 1,91 keer langer dan die van de middelste planeet, en de omloopbaan van de middelste planeet is precies 1,91 keer langer dan die van de binnenste planeet.Bron: Yale University

Aarde werd nat geboren

Schematische weergave van het jonge zonnestelsel. (Jack Cook, Woods Hole Oceanographic Institution).

Vanwege haar omvangrijke oceanen wordt onze aarde ook wel de blauwe planeet genoemd. Maar waar komt al dat water vandaan? Nieuw onderzoek laat zien dat verreweg het meeste water verstopt zat in de rotsachtige brokstukken waaruit onze planeet is opgebouwd. Om de oorsprong van het water op een planeet te kunnen bepalen, meten wetenschappers de verhouding tussen twee stabiele isotopen (varianten) van waterstof: gewone waterstof en het zwaardere deuterium. De verschillende delen van het zonnestelsel laten sterk uiteenlopende verhoudingen tussen deze isotopen zien. Bij het nieuwe onderzoek hebben wetenschappers een unieke klasse van meteorieten onderzocht die waarschijnlijk afkomstig zijn van de grote planetoïde Vesta. Daarbij is voor het eerst de isotopenverhouding van het waterstof in deze zogeheten eucrieten bepaald. Vesta is in hetzelfde deel van het zonnestelsel ontstaan als de aarde en heeft een oppervlak van gestolde lava. Aangenomen wordt dat brokstukken van dit oppervlak die bij inslagen de ruimte in zijn geblazen – eucrieten dus – sterke overeenkomsten vertonen met het materiaal waaruit de jonge aarde werd opgebouwd. De uitkomst van het onderzoek is dat de samenstelling van het water in de eucrieten veel lijkt op die van koolstofrijke chondrieten. Omdat ook de isotopenverhoudingen van koolstof en stikstof in deze eucrieten op die van de aarde lijken, komen de wetenschappers tot de conclusie dat zowel Vesta als de aarde door chondrieten van water zijn voorzien.Volgens de wetenschappers betekent dit dat de hemellichamen in het binnenste deel van het zonnestelsel al in een heel vroeg stadium – ongeveer tien miljoen jaar na de vorming van de eerste vaste stoffen – over een rijke bron van water beschikten. Dat sluit overigens niet uit dat kometen en planetoïden later nog meer water naar onze planeet hebben gebracht. Bron: Astronomie.nl.

De Planck 2013 resultaten zijn gepubliceerd

De Planck satelliet, die naar de CMB kijkt. Credit: Credit: ESA and the Planck Collaboration – D. Ducros

Het Europese vaktijdschrift Astronomy & Astrophysics heeft in een speciale uitgave [1]Een deel van de gepubliceerde artikelen is gratis te downloaden. alle 31 artikelen gepubliceerd met de resultaten van 15 maanden onderzoek door de in mei 2009 gelanceerde Planck sonde aan de kosmische microgolf-achtergrondstraling. Met Planck werd in maar liefst negen frequenties naar die straling gekeken, welke een restant is van de hete oerknal, waarmee 13,8 miljard jaar geleden het heelal ontstond. De straling is het alleroudste licht dat we in het heelal kunnen zien, het dateert van 380.000 jaar na de oerknal, toen door de expansie van het heelal de temperatuur zo ver was gedaald dat de fotonen zich los konden koppelen van de materie, voornamelijk protonen, neutronen en elektronen. Echt nieuw zijn de nu gepubliceerde artikelen niet, want in maart 2013 schreef ik er al vrolijk over. En we zijn er nog niet, want er volgt nog de publicatie van een nieuwe dataset van Planck met de resultaten van de gemeten polarisatie, welke van groot belang is om te kijken of de claims van BICEP2 en POLARBEAR over B-mode polarisatie in de kosmische straling juist zijn. Die dataset wordt zeer binnenkort verwacht. Bron: Eurekalert.

References[+]

References
1 Een deel van de gepubliceerde artikelen is gratis te downloaden.

Paus Franciscus: Oerknal en evolutie niet in tegenspraak met God

Credit: Annett Klingner/Pixabay.

De oerknal spreekt het bestaan van een goddelijke schepper niet tegen, stelde paus Franciscus zondag in een toespraak voor de Pauselijke Academie voor de Wetenschappen. Sterker nog: de oerknal kan niet zonder die schepper. De wereld is geen product van ‘chaos’, maar is voortgebracht door het ‘allerhoogste’ en ‘een schepsel van liefde’. Ook evolutie en geloof bijten elkaar niet. God heeft de natuur volledig de vrije hand gegeven, maar is daar ook voortdurend in aanwezig. “Evolutie botst niet met de notie van schepping, want het veronderstelt de schepping van wezens die evolueren.” God schiep mensen “en laat hen ontwikkelen aan de hand van interne wetten, zodat ze hun vervolmaking bereiken”. Als we in Genesis over de Schepping lezen, meende de paus, “lopen we het risico om ons God voor te stellen als een tovenaar met een toverstokje, iemand die alles kan doen – dat beeld klopt niet”. Binnen 24 uur gingen zijn uitspraken de wereld over. “Paus Franciscus schoolt creationisten”, kopte het veelgelezen webmagazine Salon. The Daily Beast was verbaasd. “Zelfs de paus is geen hardcore creationist”, noteerde de nieuwssite. Bij het Vlaamse dagblad De Morgen heerste een vergelijkbaar sentiment: “Paus Franciscus accepteert evolutietheorie”. Hieronder een video over de toespraak van paus Franciscus.

‘Kennelijk staat de kerk te boek als anti-evolutie’
Godsdienstwetenschappers en katholieke theologen krabten zich ondertussen achter de oren. Vanwaar al dat rumoer? “Franciscus zegt hiermee echt niets nieuws”, vat hoogleraar kerkgeschiedenis Paul van Geest van de Tilburg Universiteit hun verwondering samen. “Kennelijk wordt het Vaticaan gezien als creationistisch, als een instituut dat ervan uitgaat dat de wereld in zes dagen geschapen is. Totaal onterecht. Paus Pius XII besloot al in 1950 dat evolutie en de katholieke doctrine elkaar niet bijten. In 1996 bevestigde Johannes Paulus II dat nog eens. De scepsis over evolutie komt vooral voor bij orthodoxe protestanten.”  Rome is op dit gebied al jaren koersvast. Franciscus’ voorganger Benedictus en de prominente kardinaal Schönborn leken evolutie in 2005 te betwijfelen. Al snel bleek dat ze alleen evolutionisme en neo-darwinisme hadden afgekeurd, de overtuiging dat de evolutietheorie alles verklaart. Bron: Trouw, 29 oktober 2014.

Planeetvormende navelstreng ontdekt in dubbelstersysteem

Geplaatst in favoriet, Nieuws, puin- en stofschijven, video | Getagged ALMA, ESO, GG Tauri A, planeetvorming, stofschijf | Geef een reactie

Antares raket met ISS voorraden geëxplodeerd

Een onbemande Antares raket, met aan boord een Cygnus vrachtschip vol voorraden voor het internationale ruimtestation ISS en een aantal mini satellieten, is dinsdagavond Nederlandse tijd geëxplodeerd op het lanceerplatform van NASA’s Wallops-lanceerbasis in Virginia, enkele seconden na de lancering.
Bij de explosie is veel materiële schade aangericht, maar er zijn volgens NASA geen doden of gewonden gevallen. Het ging om de derde lancering van een Cygnus vrachtschip door het commerciële ruimtevaartbedrijf Orbital Sciences Corp., tevens bouwer van de Antares-raket. De oorzaak van de explosie is nog onbekend. De ISS bemanning loopt overigens geen gevaar; er zijn voldoende voorraden aan boord.

Volgens de NASA had Cygnus geen noodzakelijke levensmiddelen voor de bemanning van het ISS aan boord. “De bemanning is niet in gevaar”, zei NASA-topmanager William Gerstenmaier op een persconferentie ruim drie uur na het ongeval. In het ISS zitten momenteel drie Russen, twee Amerikanen en een Duitser. Binnenkort staat er een Russische bevoorradingsmissie op het programma, in december een van een ander Amerikaans privaat ruimtevaartuig, Dragon.

Nieuwsblad
Astronieuws