Goh, dat lijkt wel een grote taart op Mars

credit: NASA/JPL-Caltech/University of Arizona

Met de HiRISE camera aan boord van NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) hebben ze een twee kilometer grote krater gefotografeerd, gelegen in de  “Athabasca” regio, vlakbij de evenaar van Mars. De NASA vermoedt dat de bijzondere formatie een vulkanische oorsprong kent, dat er in dit gebied nog kort geleden actieve lavastromen moeten zijn geweest – geologisch gesproken dan. Die lava zou van onderop in de vorm van grote bellen naar boven kunnen zijn geborreld, op een verhoogde plek waar eerst ijs moet hebben gelegen. Verder roept de foto nog veel vragen op, dus nader onderzoek is nodig. Maar hoe dan ook, het lijkt toch verdraaid veel op een enorme taart. Bron: NASA.

Heel Nederland kijkt komend weekend Vallende Sterren – #HNKVS

De radiant van de Geminiden. Credit: hemel.waarnemen.com.

Ja ja, je merkt het, ik lift nog even mee met het succes van Heel Nederland Kijkt Sterren, waarvan MAX-baas Jan Slagter ons gisteren via Twitter meedeelde dat er volgend jaar een vervolg komt. Komend weekend zijn er namelijk meteoren te zien, in de volksmond vallende sterren genoemd, en héél Nederland kan daar naar kijken – hashtag #HNKVS. 😀 Het gaat om de Geminiden, de zwerm die afkomstig lijkt te komen uit de richting van het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) – hierboven een kaartje met daarop de radiant weergegeven. Het maximum valt eigenlijk op zondag 14 december om 13 uur, maar dan zal je er vermoed ik weinig zien. Je kunt het beste de nacht ervoor (zaterdag > zondag 13/14 december) of erna (zondag > maandag 14/15 december) kijken. Tussen 22.00 en 07.00 uur zijn er vanaf een donkere locatie bij helder weer zo’n dertig tot veertig Geminiden per uur te zien.

Foto van de Geminiden (Credit: Thomas W. Earle)

De Geminidenzwerm is een van de actiefste zwermen die we kennen. Onder ideale omstandigheden zijn er tijdens het maximum zo’n 120 per uur van te zien, maar dat aantal zullen we komend weekend niet halen. In tegenstelling tot de Perseïden, waarvan het maximum qua aantal meteoren vergelijkbaar is, zijn de Geminiden een stuk trager en ook helderder dan hun zomserse tegenhangers. De typische snelheden van Geminiden zijn circa 35 km/s, de Perseïden gaan 59 km/s. De Geminiden zijn bijzonder doordat het moederobject geen komeet is maar de 5,1 km grote planetoïde 3200 Phaethon – mogelijk een uitgedoofde komeet (zie afbeelding hieronder). Een andere bijzonderheid is dat de Geminiden pas in 1862 voor het eerst werden gezien, en sinds die tijd in hevigheid zijn toegenomen. De verwachting is dat het aantal meteoren in de komende eeuw af zal gaan nemen, totdat de zwerm niet meer zichtbaar is.

De planetoïde Phaethon, gefotografeerd in 2012 door NASA’s STEREO satelliet. Credit: Credit: Jewitt, Li, Agarwal /NASA/STEREO

Bron: Sterrengids 2014 + Hemel.waarnemen + Universe Today..

Stukje maan te koop. Wie biedt?

De maanmeteoriet Dar al Gani 400 – 10,7 gr, 112 mm (1998 – Al Jufrah, Libië).

Mensen die dachten alles al te hebben kunnen deze week terecht bij online veilinghuis Catawiki. Daar wordt tijdens een grote meteorietenveiling namelijk een uniek stuk maansteen geveild. Op aarde is slechts 400 kilo maansteen bekend waarvan het meeste is meegenomen door de astronauten van de Apollo-missies. Per gram behoort maansteen tot één van de duurste substanties op aarde. Maansteen is per gram bijna 50x duurder dan bijvoorbeeld goud. Het stukje maansteen in de veiling wordt gezien als één van de mooiste op aarde. De verwachting is dat het stukje maansteen van slechts 10 gram tussen de 7.500 en 10.000 euro gaat opbrengen. Tijdens de meteorieten veiling bij Catawiki komen in totaal 90 bijzondere meteorieten onder de hamer.Volgens veilingmeester Luc Hennion van Catawiki is het vrij uniek dat er een stuk maansteen op de markt komt. ”De meeste maanstenen zijn in het bezit van musea, koningshuizen of voormalig regeringsleiders. Deze hebben ze gekregen van President Nixon die de maanstenen tussen 1969 en 1973 weggaf als relatiegeschenk”. Voor zover bekend zijn de enige maanstenen in Nederland in het bezit van Museum Boerhaave in Leiden. Voormalig koningin Juliana schonk deze aan het museum toen ze deze in 1969 van Nixon had gekregen. ”De maansteen in de veiling is extra bijzonder omdat deze niet is meegenomen van de maan, maar door een meteorietinslag is losgeslagen van de maan en op aarde is neergekomen”, aldus Hennion. Experts hebben vastgesteld dat het hier om een maansteen gaat vanwege de unieke chemische samenstelling van de steen die gelijk is aan de meegenomen maanstenen.

De meteoriet-Seymchan

De veiling kent naast de maansteen nog een ander topstuk. Zo wordt er ook een heuse reuzen-meteorieten geveild. Het gaat om een ijzermeteoriet afkomstig uit Rusland van maar liefst 1200 kilo (zie afbeelding hierboven). Meteorieten van deze omvang zijn zeer zeldzaam omdat van meteorieten die door de dampkring komen vaak maar hele kleine delen overblijven. De inslag van een meteoriet van dit formaat heeft een klap veroorzaakt die naar schatting 25 tot 35 keer zo zwaar was als de atoombom die op Hiroshima viel. Veilingmeester Hennion verwacht dat deze meteoriet tussen de 600.000 euro en 800.000 euro gaat opbrengen. Vooral musea zullen in deze meteoriet geïnteresseerd zijn. De meteorietenveiling duurt nog tot en met zondag 14 december en is te bekijken via www.catawiki.nl/meteorieten.

Een zwevende wolkenkolonie op Venus

De Russen hebben van 1967 tot 1983 een reeks ruimtevaartuigen naar Venus gestuurd, de Venera’s. Al snel werd de helse natuur van Venus bevestigd. De atmosfeer van Venus is zeer dicht en bestaat voor het overgrote deel (96%) uit koolstofdioxide, wat het broeikaseffect, dat door het wolkendek wordt veroorzaakt, verder versterkt. De temperatuur op Venus kan hoog oplopen. De inkomende straling van de zon verwarmt de planeet. Normaal zou Venus deze warmte weer uitstralen in de vorm van infraroodstraling, maar de koolstofdioxide houdt deze warmtestraling tegen. Daardoor ontstaat rond de evenaar een hitte van bijna 500 500° Celsius.

De atmosfeer van Venus is zeer dicht. Toch is juist die dikke, giftige atmosfeer die Venus heeft een aantrekkelijke wereld voor mensen om op te leven. We zouden in theorie de dikke atmosfeer van Venus in ons voordeel kunnen gebruiken en er zwevende steden kunnen maken, volgens Geoffrey Landis, een Amerikaans sciencefictionschrijver en wetenschapper in vastestoffysica.

Volgens Landis is het op 50 km boven het oppervlakte van Venus goed toeven. Op die hoogte is de omgeving net zo aards als hier op onze eigen planeet. Er is genoeg zonlicht voor zonne-energie en de temperatuur is haast vergelijkbaar zoals op aarde. De zwaartekracht is er op 90% van die we nu op aarde voelen. Bovendien zijn de gassen die we nodig hebben om te overleven daar beschikbaar. Koolstofdioxide en stikstof om planten te laten groeien zijn er in overvloed in de atmosfeer van Venus.

Op Venus is lucht om te ademen een opstijgend gas. Het is licht genoeg om op eigen kracht boven de atmosfeer te hangen. Leefruimtes zouden geen apart systeem nodig hebben om te zweven, zoals een heliumballon op de ideale hoogte van 50 km. Het gas in een lichtgewicht woonmodule die de inwoners ook gewoon zouden inademen, zou theoretisch gezien genoeg drijfkracht hebben om te blijven zweven.

Motherboard
Science 2.0
Wikipedia

Atomair waterstofgas gedetecteerd in verre sterrenstelsels

Credit: Sloan Digital Sky Survey.

Twee Australische astronomen zijn erin geslaagd om de zwakke radiostraling te detecteren van atomair waterstofgas in sterrenstelsels op drie miljard lichtjaar van de aarde. Daarmee is het vorige afstandsrecord van 500 miljoen lichtjaar ruimschoots overtroffen.

Atomair waterstof is de grondstof voor de vorming van nieuwe sterren. Bij hun onderzoek, dat gedaan is met de 305 meter grote Arecibo-radiotelescoop op Puerto Rico, hebben de astronomen het waterstofgehalte van bijna veertig sterrenstelsels gemeten. Daarbij is een populatie van relatief nabije sterrenstelsels ontdekt die enorme hoeveelheden atomair waterstofgas bevatten: 20 tot 80 miljard maal de massa van onze zon.

In het verleden, toen het heelal nog jong was, waren zulke gasrijke stelsels talrijk. Maar in het huidige heelal zijn ze schaars. Een sterrenstelsel als onze Melkweg bevat tien keer zo weinig atomair waterstofgas.

Bron: Astronomie.nl