Maandelijks archief: januari 2015
Wat is de witte vlek op Ceres?
Er bevindt zich een heldere witte vlek op de dwergplaneet Ceres en we weten niet wat het is. Deze vlek is voor het eerst in 2003 waargenomen door de Hubble-ruimtetelescoop en ook de Dawn-ruimtesonde, die op weg is naar Ceres, heeft deze structuur duidelijk in beeld gebracht. Maar wat is het eigenlijk? Het zou natuurlijk ijs kunnen zijn, maar ook cryovulkanisme en/of geisers kunnen niet uitgesloten worden.
Astronomen weten al langer dat Ceres ijs bevat – volgens sommige schattingen is de dwergplaneet zelfs voor 25 procent opgebouwd uit water! Aanvankelijk was men van mening dat het water een bevroren mantel rondom een rotsachtige kern zou vormen, maar vorig jaar heeft men pluimen van waterdamp rondom Ceres ontdekt. Dat betekent dat Ceres actief zou kunnen zijn en mogelijk zelfs een vloeibare oceaan kunnen bevatten!
Dat is opmerkelijk, omdat Ceres eigenlijk te klein is om actief te zijn en ook geen enorme planeet in z’n nabijheid heeft [1]getijdenkrachten van een planeet kunnen een normaal gesproken ‘dood’ hemellichaam ’tot leven wekken’, zoals bv. bij Europa en Enceladus aan de hand is. Het is een raadsel waar Ceres zijn inwendige hitte dan vandaan haalt, maar niet getreurd: over zes weken zal Dawn arriveren en zal de dwergplaneet zijn geheimen gaan prijsgeven – inclusief de ware identiteit van z’n mysterieuze witte vlek.
References
| ↑1 | getijdenkrachten van een planeet kunnen een normaal gesproken ‘dood’ hemellichaam ’tot leven wekken’, zoals bv. bij Europa en Enceladus aan de hand is |
|---|
Juweelachtige meteoriet toont dat planetesimalen zonnestelsel lange tijd magnetisch waren
Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben met behulp van de Esquel meteoriet, waarvan je hierboven een fragment ziet, vastgesteld dat het moederlichaam, waarvan de meteoriet ooit deel heeft uitgemaakt, honderden miljoenen jaren lang magnetisch moet zijn geweest. De Esquel is genoemd naar een dorpje in Argentini
Voor het eerst quasar waargenomen die snel afneemt in lichtsterkte
Sterrenkundigen van de Yale Universiteit zijn er in geslaagd om voor het eerst een quasar waar te nemen, die in slechts enkele jaren tijd sterk in lichtsterkte is gedaald. Quasars zijn zeer ver verwijderde sterrenstelsels, die in hun kern een zeer actief superzwaar zwart gat hebben, wiens omringende accretieschijf gevoed door de aanvoer van gas en stof van buiten begint te stralen en hoogenergetische straling gaat uitzenden. Tot nu toe waren er geen quasars bekend met een afnemende lichtsterkte, maar quasar J0159+0033, gevonden in strook 82X van de Sloan Digital Sky Survey (SDSS), lijkt nu de enige uitzondering te zijn. C. Megan Urry en haar team ontdekten deze quasar en zagen dat deze in enkele jaren tijd zes tot zeven keer minder helder werd. De quasar is dus duidelijk aan het ‘verduisteren’, wellicht door minder toevoer van materiaal. Hierboven een voorstelling van de quasar, voor en na de helderheidsafname. Doordat er ook veranderingen zijn waargenomen in het emissiespectrum van J0159+0033 is uitgesloten dat de verandering komt door een andere rotatie van de stralingsbundel van de quasar ten opzichte van de aarde of doordat er iets is voor geschoven – in dat laatste geval zou het spectrum gelijk moeten blijven.
Gisteravond was Hanny van Arkel bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens – het verslag daarvan volgt nog – en ook dat ging in feite over een uitgedoofde quasar. Het door haar ontdekte Hanny’s Voorwerp staat ten zuiden van het sterrenstelsel IC 2497 en daarin bevindt zich in de kern een geheel uitgedoofde quasar, wiens lichtecho de grote intergalactische gaswolk van Hanny’s Voorwerp nog doet oplichten (zie afbeelding hierboven). Het zou best kunnen dat quasars zoals J0159+0033 en van IC 2497 in de toekomst weer toenemen in helderheid c.q. wakker worden en actief worden. Hier het vakartikel over de ontdekking van de helderheidsafname van J0159+0033. Bron: Yale Universiteit.
Wat als de aarde de ringen van Saturnus zou hebben?
Ik kwam op reddit een prachtige animatie tegen, waarin de aarde wordt vergezeld van een machtig ringenstelsel, zoals die van Saturnus. Het resultaat mag gerust adembenemend genoemd worden! Alle credits gaan naar John Brady van Astronomy Central, die ons vriendelijk toestemming heeft gegeven om z’n werk te publiceren. Ik kwam ook nog een filmpje tegen met een geringde aarde als onderwerp, die ook de moeite waard is, hoewel de ringen in het filmpje niet van hetzelfde kaliber zijn als die van Saturnus 😉
Bouw een weersatelliet in Minecraft
Rosetta vindt organische verbindingen op komeet 67P
De Rosetta-ruimtesonde, die momenteel rondom de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko draait, heeft inderdaad aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van organische verbindingen [1]let wel: organisch betekent “op koolstof gebaseerd” en niét persé “afkomstig van organismen”!. Dat betekent dat kometen inderdaad de bouwstenen voor het leven naar de aarde kunnen hebben gebracht! Tot deze verbindingen behoren o.a. carbonzuren, die onder juiste omstandigheden aminozuren kunnen produceren. Aminozuren zijn op hun beurt dan weer bouwstenen van eiwitten en dus essentieel voor het leven zoals wij dat kennen. Ook zaken als RNA en DNA zijn opgebouwd uit ketens van aminozuren!
Dit is trouwens niet de enige ontdekking die afgelopen week is gepubliceerd. Ook blijkt de komeet een veel poreuzere kern te hebben dan werd gedacht. Op het oppervlak ligt bovendien veel minder ijs dan verwacht en het lijkt erop dat de ruimtesneeuwbal in het nauwe deel dat de twee bolvormige uiteinden verbindt, de ‘nek’ van de komeet, water verliest.
Bron: AFP
.
References
| ↑1 | let wel: organisch betekent “op koolstof gebaseerd” en niét persé “afkomstig van organismen”! |
|---|
Drie bijzondere objecten ontdekt in nabij sterrenstelsel
Een internationaal team van wetenschappers heeft drie bijzondere objecten ontdekt in een van de buurstelsels van onze Melkweg. In dat sterrenstelsel, de 170.000 lichtjaar verre Grote Magelhaense Wolk, zijn een superbubbel, een pulsarwindnevel en de restanten van een supernova opgespoord (Science, 23 januari).
De superbubbel is nog wel de grootste verrassing van de drie ontdekkingen. Het is een enorm gebied waar veel sterren ontstaan en exploderen. Sterwinden en explosies blazen het aanwezige gas weg. Daardoor ontstaat een ijl gebied: een bubbel.
Géén wereldwijde vuurzee bij inslag dinokiller
This is the fire propagation apparatus recreating the impact induced thermal pulse at the Cretaceous-Palaeogene (K-Pg) boundary. Halogen lamps are delivering the thermal radiation.
Nieuw onderzoek heeft uitgewezen dat bij de inslag van de doemkomeet, waarbij 65 miljoen jaar geleden de niet-vliegende dinosauri
Is onze Melkweg een stabiel en navigeerbaar wormgat?
We zijn nog maar net bekomen van de indruk die de science fictionfilm Interstellar op ons heeft gemaakt, of een groepje sterrenkundigen komt met de best wel gewaagde stelling dat ons eigen Melkwegstelsel op wiskundige gronden een wormgat kán bevaten – één van de spectaculaire (tijd)reismethodes uit die film – of dat het zelfs in z’n geheel een wormgat is! De sterrenkundigen zijn van de International School for Advanced Studies (SISSA) in Italië en wat ze hebben gedaan is kijken welke invloed donkere materie op zo’n wormgat zou hebben. Voor de liefhebbers: hier is hun vakartikel erover, in november vorig jaar verschenen in Annals of Physics. De eerste die met de hypothese van wormgaten aankwam was Albert Einstein, die samen met Nathan Rosen in 1935 een theorie bedacht waarmee ze het bestaan van zwarte gaten wilden ontkrachten. Hun idee was dat zwarte gaten niet kunnen ontstaan omdat in een massief ineenstortend object, dat een zwart gat dreigt te worden, de ruimtetijd zo sterk verbogen wordt dat de ruimte over zichzelf kromt en er tunnels in de ruimtetijd ontstaan.
Die tunnels of wormgaten zouden volgens Einstein en Rosen instabiel zijn, omdat voor de instandhouding ervan enorme hoeveelheden negatieve energie nodig zouden zijn. Het SISSA-team denkt dat donkere materie die voeding kan leveren en dat wormgaten stabiel kunnen zijn. In het centrum van de Melkweg zijn de omstandigheden daarvoor het meest gunstig, maar volgens Paulo Salucci – één van de teamleden – zou de tunnel zo groot als de gehele Melkweg kunnen zijn. Hij denkt dat donkere materie iets te maken heeft met andere dimensies en dat ze ons in staat stellen werkelijk door de ruimtetijd te reizen. Het wormgat zou namelijk niet alleen stabiel zijn, maar ook navigeerbaar.OK mensen, het is een mathematische excercitie van het SISSA-team, dus het laat alleen maar zien dat het in principe en op wiskundige gronden mogelijk is dat de Melkweg een wormgat bevat of zelfs in z’n geheel is. Het zegt niets over een eventueel echt bestaan van die objecten. De teamleden denken wel dat door studie van donkere materie in andere sterrenstelsels en de vergelijking daarvan met ons eigen Melkwegstelsel te ontdekken valt of wij er echt eentje in huis hebben. Hieronder nog een video over galactische wormgaten.
Bron: Universe Today.

