Grand Champ: M46 met planetaire nevel

Hier in Grand Champ hebben we nu twee bewolkte nachten gehad. En hoewel we na 4 heldere nachten achtereen behoorlijk verzadigd waren, hopen we vanmiddag en vanavond/vannacht nog op wat heldere uurtjes.Elk nadeel heeft zijn voordeel: het mindere weer heeft me de energie en tijd gegeven om te beginnen met nabewerken van de opnamen.Ik ben met een soort fotografische Messier-marathon begonnen. Mijn doel is om van alle objecten op de lijst van ‘niet-met-komeet-te-verwarren-nevels’ van Charles Messier een plaatje te schieten. Deze week stonden vooral veel melkwegstelsels uit de Coma-cluster op het programma. Maar als eerste had ik een paar open sterrenhopen in het vizier. De eerste daarvan is M46 in het sterrenbeeld Achtersteven. Dat is gelijk één van de leukste open sterrenhopen aan de hemel, omdat er een kleine planetaire nevel in zit.

Open sterrenhoop M46. In de inzet is het deel met de planetaire nevel uitvergroot.

M46 is door Messier zelf ontdekt in het jaar 1771. De sterrenhoop heeft zo’n 150 vrij heldere sterren, maar het totale aantal is meer dan 500. De cluster is met een totale magnitude van 6.0 op de grens van zichtbaarheid met het blote oog in zeer donkere streken.  De afstand is zo’n 5400 lichtjaar en M46 is ongeveer 300 miljoen jaar jong.De planetaire nevel (NGC2438) die de sterrenhoop zo leuk maakt hoort zeer waarschijnlijk niet bij M46.  De twee objecten staan toevallig vanaf de Aarde gezien in dezelfde richting aan de hemel. Met een geschatte afstand van 2900 lichtjaar is de planetaire nevel een voorgrondobject.Technische gegevens van de foto voor de astronerds: Telescoop: Televue Genesis SDF F/5.6 op Gemini41 montering Camera: Gemodificeerde Canon 1000D op 400 ISO Belichtingstijd: een (tegenwoordig luttele) 6×5 minuten. Gevolgd met PHD en volgkijker voorzien van DMK21AU04 Astrocamera M.b.v. Pix-Insight: gekalibreerd met dark-frames en flatfields. Gestacked, kleurcorrectie, gestretched en ruisonderdrukking. Finishing touch en inzetje gemaakt met Photoshop.

OGLE-2014-BLG-0124L, de verst waargenomen exoplaneet in onze Melkweg

Credit: NASA/JPL-Caltech/R. Hurt (IPAC)


Z’n naam moet maar snel veranderen, maar voorlopig gaat ‘ie door het leven als de exoplaneet die van alle bekende exoplaneten het verst weg staat in het Melkwegstelsel: OGLE-2014-BLG-0124L. Hij staat op een afstand van maar liefst 13.000 lichtjaar, in de richting van de kern van de Melkweg. Die kern staat pakweg 27.000 lichtjaar ver weg, dus OGLE-2014-BLG-0124L staat zo ongeveer halverwege. De exoplaneet is ontdekt met behulp van de techniek van ‘microlensing’, waarbij gezien vanaf de aarde één ster voor een andere andere schuift en de voorste ster door z’n zwaartekracht als een zwaartekrachtslens werkt en het licht van de achterste ster versterkt. Als op dat moment een exoplaneet voor de voorste ster langs schuift veroorzaakt die weer een klein dipje in de versterking van het licht. Omdat de sterdichtheid richting Melkwegcentrum het grootst is, is de kans het grootste om daar zo’n microlens-effect te zien en daarom wordt al een poosje naar die richting gekeken door de Amerikaanse infrarood-satelliet Spitzer en het Poolse Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE).  Op de infografiek hieronder zie je dat weergegeven.

Credit: NASA/JPL-Caltech/Warsaw University University

Doordat Spitzer op een andere plek in het zonnestelsel staat dan de aarde kon men met behulp van de parallax-methode de afstand tot  OGLE-2014-BLG-0124L nauwkeurig bepalen en dat leverde de verst verwijderde exoplaneet op, die tot nu toe bekend is. De meeste exoplaneten die waargenomen en bevestigd zijn staan niet in de richting van het centrum van de Melkweg, maar een een richting haaks erop, richting de sterrenbeelden Lier en Zwaan – op de bovenste afbeelding met oranje aangegeven. De Kepler ruimtetelescoop, waarmee meer dan 1000 exoplaneten zijn ontdekt, keek met een andere waarneemtechniek – de transitiemethode geheten – die kant uit. Bron: Spitzer.

De nieuwste trailer van Star Wars Episode VII “The Force Awakens”

De nieuwste trailer is verschenen van Star Wars Episode VII “The Force Awakens”, de sf-film van regisseur J.J. Abrams die ergens in december dit jaar in premiére gaat en die oude bekenden zal laten zien, zoals Mark Hamill (Luke Skywalker), Harrison Ford (Han Solo) en Carrie Fisher (Prinses Leia Solo-Organa).

New Horizon’s eerste kleurenfoto van Pluto en Charon

Credit: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute

De sonde New Horizons heeft z’n eerste kleurenfoto gemaakt van de dwergplaneet Pluto en z’n maan Charon. Op 9 april j.l. werd met de Ralph Multispectral Visible Imaging Camera (MVIC) aan boord van new Horizons bovenstaande foto gemaakt. De afstand tussen sonde en de twee hemellichamen bedroeg toen 115 miljoen km, pakweg de afstand Zon-Venus. Op de foto’s is nog weinig te zien, maar dat zal komende tijd snel verbeteren. Op 14 juli a.s. zal New Horizons op korte afstand langs Pluto en z’n manen scheren. Bron: NASA.