23 juni 2024

Met Hubble gemaakte video toont kop-staartbotsing in jet van zwart gat in 3C 264

Credit: NASA, ESA, and E. Meyer (STScI)


Met de Hubble ruimtetelescoop is meer dan twintig jaar gekeken naar het elliptische sterrenstelsel  3C 264 (alias NGC 3862), gelegen in de cluster van sterrenstelsels genaamd Abell 1367, pakweg 260 miljoen lichtjaar van ons vandaan in het sterrenbeeld Leeuw. In 1992 ontdekte Hubble in zichtbaar licht dat er vanuit het centrum van 3C 264 een zeer krachtige jet naar buiten stroomt, een straalstroom van zeer energierijk materiaal, die naar één richting gaat. In de jet zijn enkele heldere plekken te zien, die als een soort parelsnoer aaneengeregen zijn en elkaar volgen. Bron van de jet is een supermassief zwart gat in het centrum van 3C 264, dat materiaal aantrekt, dat vervolgens via de magnetische polen van het zwarte gat het sterrenstelsel uit wordt geslingerd – á la de allesvernietigende laserstraal van de Death Star uit de Star Wars films.

Interessant nu is dat men van alle foto’s van de afgelopen 23 jaar die met Hubble van deze jet zijn gemaakt een video heeft gemaakt – hierboven te bewonderen. En nóg interessanter is weer dat er in deze korte video iets boeiends te zien is, namelijk een soort van kop-staartbotsing tussen twee van de ‘parels’ in de jet. Eén van de ‘knopen’, zoals de sterrenkundigen die heldere plekken in de jet ook wel noemen, is namelijk veel sneller dan een voorganger en knalt daar achterop, hetgeen weer een nieuwe schokgolf oplevert. Metingen geven aan dat deze knoop maar liefst zeven keer sneller gaat dan het licht! Nou ja, zeven keer sneller LIJKT te gaan dan het licht. We hebben het over een superluminale snelheid, die de indruk op de waarnemer geeft dat het object sneller dan het licht gaat, hetgeen niet zo is. Toch knap dat Hubble iets kan zien bewegen op zo’n korte tijdschaal bij zo’n ver verwijderd object. Bron: Hubble.

Share

Speak Your Mind

*