Op de website van Kaggle – Home of Data Science – is een wedstrijd verschenen waaraan iedereen mee kan doen en dat erop gericht is een programma te schrijven dat het beste de gegevens kan analyseren die verzameld zijn met de Large Hadron Collider (LHC), ’s werelds grootste deeltjesversneller bij Gen
Credit: NRAO.
Vandaag is bekend geworden dat de Russische miljardair en Internetondernemer Yuri Milner, oprichter van de Breakthrough Prize Foundation en van de Milner Global Foundation, maar liefst $ 100 miljoen (€ 92 miljoen) steekt in SETI (search for extraterrestrial intelligence), intelligent buitenaards leven. Komende tien jaar gaan ze met diverse radiotelescopen en optische telescopen ‘luisteren’ naar sterren in onze eigen Melkweg – schattingen zeggen dat er meer dan 100 miljard planeten in de Melkweg zijn – maar ook naar andere sterrenstelsels, de honderd meest nabije om precies te zijn. Tot de radiotelescopen behoren de bekende 100-meter Robert C. Byrd Green Bank Telescope in West Virginia (afbeelding hierboven) en de 64-meter Parkes Telescope in New South Wales, Australië, tot de optische telescopen behoort de Automated Planet Finder van het Lick Observatorium bij San Jose.
De investering werd vandaag gedaan door Milner op een bijeenkomst van de Britse Royal Society in Londen, in aanwezigheid van wetenschappelijke kopstukken als natuurkundige Stephen Hawking, UC Berkeley astronomy professor Geoff Marcy, Astronomer Royal Sir Martin Rees en de Amerikaanse SETI-pionier Frank Drake. Het Breakthrough Listen project, zoals de uitgebreide SETI-speurtocht gaat heten, zal vijftig maal gevoeliger zijn dan eerdere SETI-projecten. Met die 100 miljoen dollar wordt waarneemtijd ingekocht, zo’n 20 tot 25% van de totaal beschikbare tijd. Ook gaat men nieuwe technieken gebruiken of ontwikkelen om de vergaarde data te kunnen analyseren. Eén van de exoplaneten waar men zeker naar gaat luisteren tijdens het Breakthrough Listen project is Kepler 186f, waarvan je hieronder een voorstelling ziet. Het is één van de exoplaneten die hoge ogen gooit om wellicht intelligent buitenaards leven te herbergen.
Credit: NASA
Milner steekt jaarlijks veel geld in wetenschappelijk onderzoek, wat hij via een andere stichting doet, de Fundamental Physics Prize Foundation. In 2012 kreeg Stephen Hawking bijvoorbeeld € 3 miljoen voor onderzoek. Hieronder een video met de bekendmaking van het Breakthrough Listen Project door o.a. Milner, Hawking en Drake.
Bron: Universiteit van Berkeley.
Credit: NASA/JHUAPL/SWRI
Bijna een week geleden vloog de Amerikaanse New Horizons sonde na een tocht van 9,5 jaar vlak langs Pluto en z’n vijf manen, een flyby die we de dagen erna in alle glorie met detailfoto’s hebben kunnen bewonderen. New Horizons’ negen dagen durende ‘close-approach phase’ eindigde donderdag 16 juli en in die periode werd maar liefst 50 gigabyte aan data vergaard, waarvan we door de trage verbindingssnelheid van 1 kb/s nog maar 2% binnen hebben zien druppelen. Die verbinding gaat binnenkort omhoog naar 2 kb/s, maar dan nog gaat het maanden duren voordat alles binnen is. Als dat gebeurd is dan is de Pluto-missie van de New Horizons over en begint ‘ie aan z’n volgende fase, de KBO-missie, de missie waarbij een Kuiperbelt Object zal worden bestudeerd, een uit steen en ijs bestaand object in de Kuipergordel, voorbij de baan van de achtste planeet van ons zonnestelsel, Neptunus. Ze worden ook wel Transneptunische objecten (TNO’s) genoemd.
New Horizons tijdspad. Helemaal links de missie naar een KBO. Credit: NASA/JHUAPL/SwRI
Er waren in eerste instantie drie potentiële doelen daarvoor, alle drie ontdekt met de Hubble ruimtetelescoop, maar van die drie is er eentje afgevallen (KBO 2014 OS393, oftwel PT2), de twee resterende objecten zijn:
- KBO 2014 MU69, door Hubble 1110113Y genoemd en door New Horizons 11 of PT1 (‘Potential Target 1’)
- KBO 2014 PN70, door Hubble g12000JZ genoemd en door New Horizons G1 en PT3
KBO 2014 MU69 oftewel PT1, gefotografeerd door Hubble. Credit: NASA/JHUAPL/SwRI
Beiden liggen ongeveer 1,6 miljard km voorbij de baan van Pluto en de verwachting is dat de new Horizons daar ergens in 2019 zal arriveren, januari 2019 in het geval van PT1 en juni 2019 in het geval van PT3. PT1 is tussen 25 en 45 km in doorsnede, PT3 is ergens tussen de 30 en 120 km in doorsnede, beiden dus een stuk kleiner dan Pluto, waarvan de New Horizons kon meten dat die 2370 km in doorsnede is. Ergens komende herfst zal de NASA een besluit moeten nemen welk van de twee objecten het precies gaat worden, want er zal dan koers moeten worden gezet naar het nieuwe doel en dat betekent een baanmanoeuvre. Dat kost niet alleen brandstof voor de New Horizons, maar ook geld voor de verdere missie en ook daar zal de NASA nog een besluit over moeten nemen. Als dat groen licht krijgt kan begin 2017 de New Horizons Extended Mission starten, als alles rondom Pluto is afgesloten. Op dit moment heeft PT1 de beste papieren in huis om gekozen te worden. Laten we kijken of ‘ie het ook echt gaat worden. Bron: Space.com.
Credit: ESA
De Europese sonde Rosetta maakt zich klaar voor het perihelium van 67P/Churyumov-Gerasimenko, de komeet waar ‘ie op 6 augustus 2014 na een reis van meer dan tien jaar arriveerde en daar in een baan omheen kwam. Komeet 67P, zoals we ‘m voor het gemak maar even noemen, is een periodieke komeet, die eens per 6,6 jaar één omloop om de zon maakt. Op 13 augustus a.s. maakt ‘ie zijn perihelium mee, dat is het punt in de baan dat het dichtst bij de zon is gelegen – ‘peri’ is het Griekse woord voor dichtbij en ‘helium’ voor zon. Op dat moment staat de komeet 186 miljoen km van de zon vandaan en dan is de uit stof en ijs bestaande komeet 67P het meest actief vanwege de opwarming door de zon. Toen Rosetta bij de komeet arriveerde bedroeg de afstand nog 540 miljoen km en was de activiteit erg laag, inmiddels is die flink toegenomen, zoals je aan onderstaande foto kunt zien.
Komeet 67P op 25 juni, gefotografeerd met de NavCam van Rosetta. Credit: ESA/Rosetta/NAVCAM – CC BY-SA IGO 3.0
Met een snelheid van 120.000 km per uur vliegt de komeet door de ruimte, gevolgd door Rosetta die ‘m met tal van instrumenten in de gaten houdt. Op de komeet zelf staat Philae, die daar op 12 november vorig jaar landde en die na een sluimerperiode van zeven maanden op 13 juni weer iets van zich liet horen. Sindsdien is de communicatie tussen Rosetta en Philae niet erg stabiel te noemen, maar uit de laatste video update van technisch projectmanager Koen Geurts blijkt dat ze een software-aanpassing naar Philae willen sturen, zodat ‘ie (hopelijk) beter kan communiceren met Rosetta en daarmee met de aarde.
What’s going on with #Philae? @Philae2014 technical project manager Koen Geurts tells us in this #VideoUpdate pic.twitter.com/1CkUVf2jNR
— DLR – English (@DLR_en) 16 juli 2015
Als dit lukt betekent het dat zowel Rosetta in z’n omloopbaan om komeet 67P als Philae óp de komeet waarnemingen tijdens het perihelium kunnen doen, een unieke prestatie. Kunnen we dat perihelium ook vanaf de aarde zien? Jazeker! De komeet staat dan in het sterrenbeeld Tweelingen en hij is dan ongeveer van magnitude +11. Je hebt dus wel een redelijk grote telescoop nodig om ‘m te kunnen zien – hier enkele zoekkaartjes en een lichtcurve. Bron: ESA.
Credit: C.Yozin
Onderzoek door Australische sterrenkundigen laat zien dat sterrenstelsels in het centrum van de Comacluster op 300 miljoen lichtjaar afstand van de aarde wel meer dan honderd keer zoveel donkere materie als gewone materie bevatten. In de rest van het heelal vormt donkere materie ongeveer 84% van alle materie, maar in de Comacluster is dat volgens het team van de International Centre for Radio Astronomy Research (ICRAR) en dat onder leiding staat van PhD student Cameron Yozin kennelijk anders. Het gaat om ‘mislukte sterrenstelsels’, die ongeveer zeven miljard jaar geleden nog druk bezig waren met stervorming vanuit hun voorraad van waterstofgas, maar die toen door de aantrekkingskracht van de enorme Comacluster naar het centrum daarvan werden getrokken. Onderweg naar dat centrum kwamen de sterrenstelsels in botsing met heet gas dat zich tussen de andere sterrenstelsels van de Comacluster bevindt en daardoor werd het eigen gas uit de op drift geraakte sterrenstelsels verdreven. De stervorming stopte daardoor, een proces dat ‘blussen’ (Engels: quenching) wordt genoemd.
De Comacluster. Het lijken allemaal sterren, maar bijna alle puntjes zijn sterrenstelsel van deze cluster, zo’n 650 in totaal. Credit: Justin Ng.
Wat je dan overhoudt is een sterrenstelsel van louter sterren en dat zou normaal gesproken uit elkaar worden getrokken door de enorme zwaartekracht in de cluster. Maar de computersimulaties van Yozin’s groep laten zien dat de mislukte sterrenstelsels, die door de gestopte stervorming niet meer blauw zijn maar rood, het overleven dankzij een enorme hoeveelheid donkere materie, die wel honderd keer groter is dan hun gewone hoeveelheid materie en die hun structuur in stand houdt. Niet bekend is waarom er zoveel donkere materie is. Het vakartikel over deze ontdekking verschijnt vandaag in de Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Bron: ICRAR.
Overzichtsfoto van Tombaugh regio (Credit: NASA/JHUAPL/SWRI/ Marco Di Lorenzo/Ken Kremer/kenkremer.com).
Sinds de scheervlucht afgelopen dinsdag van de New Horizons sonde langs Pluto en z’n manen zijn we iedere dag verblijd met nieuwe foto’s, die ons veel informatie hebben gegeven over deze koude, maar oh zo opwindende buitenpost van ons zonnestelsel. Vandaag kwam ik weer iets nieuws tegen, een overzichtsfoto van de Tombaugh regio, het lichte hart van Pluto, dat genoemd is naar de ontdekker van de dwergplaneet, Clyde Tombaugh. In dat hart liggen twee opvallende gebieden, die je op de foto aangegeven ziet, Norgay Montes met z’n ijzige bergen en Sputnik Planum met z’n ijzige vlaktes – dubbelklikken om te vertombaugheriseren. Alle foto’s zijn dinsdag 14 juli gemaakt met de Long Range Reconnaissance Imager (LORRI) aan boord van de New Horizons en de foto’s zijn vervolgens bewerkt door Marco Di Lorenzo en Ken Kremer tot een mozaïek. De foto’s zijn anderhalf uur voor de dichtste nadering gemaakt, toen de afstand 77.000 km bedroeg. Tijdens de flyby bedroeg de dichtste nadering 12.5000 km – díe foto’s moeten we nog te zien krijgen. Alle foto’s laten zien dat Pluto een jong oppervlak heeft, dat hooguit 100 miljoen jaar oud is. Er zijn in het gefotografeerde gebied geen inslagkraters te zien, hetgeen wijst op een actieve geologische structuur, waardoor jonge kraters snel onder het ijs bedolven raken. Bron: Universe Today.
Dear Astroblogs
In February this year I had the chance to meet with Astroblogs people Arie Nouwen, Jan Brandt and Daniela de Paulis to talk about Rosetta. Arie asked me if I would be interested in writing something for Astroblogs. I said yes, but asked that he remind me, as things are rather hectic this year. Arie kindly did remind me in May and did again this week! His persistence paid off and I have managed to get in front of my laptop to write something, I hope its worth while !
Since last speaking to Arie, a lot of things have gone on with Rosetta. Early this year we had moved from a “gravitationally bound” or circular orbit at around 30 km, to more extended fly by legs, including a number of close fly bys. We carried out a close fly by on 14th February that was specifically designed to investigate zero phase with respect to the comet, such that the spacecraft would fly with the sun directly behind it, to investigate the interaction of solar radiation and illumination on the surface features from that view point. We managed to capture some very good data, including OSIRIS images of the shadow of the spacecraft itself! In fact, there was an issue with data handling (memory) on OSIRIS such that just after the zero phase, we didn’t get any more images. As with all things on spacecraft, you are sometimes lucky. If that glitch had occurred 8 minutes earlier we wouldn’t have got the zero phase data (and the great image of the shadow of Rosetta on the surface of the comet). The 14th Feburary flyby was the closest we have gotten to C67P so far in the mission, around 6 kilometres from the surface, flying above the “belly” of the duck, know as the Imhotep region using the naming convention we have (as indicated in the Science paper by Thomas et al., 2015) which was recently further described in the nice A&A paper by El-Maary et al. and featured in an ESA Rosetta Blog (blogs.esa.int/rosetta/2015/07/15/getting-to-know-rosettas-comet-boundary-conditions/). I know some of you will very much like that blog , as it has a number of OSIRIS images in it!. Talking of images, you can look at many of the cool NAVCAM images,included those taken from closest distances – http://blogs.esa.int/rosetta/2015/04/29/major-release-of-navcam-images-800-to-30-km/.
Close ups van 67P (Credits: ESA/Rosetta/NAVCAM – CC BY-SA IGO 3.0).
Back to the fly by in February. During the fly by, we had encountered some issues with the star trackers (STRs), which we need to accurately point the spacecraft. These navigation devices are located on the -X face of the spacecraft (where Philae used to be). For reference, a majority of the instruments are on the +z side of the spacecraft. The STRs were finding it difficult to distinguish stars from the dust around the spacecraft in the cometary coma. To try to avoid this issue, in the next fly by, the ESOC team took the STRs out of the loop, to allow the spacecraft to drift without using the STRs. The logic was that we would avoid the region where the STRs were getting confused and only use them outside that window. However, what happened in March was that the region we expected the STRs to be “blinded” was actually much bigger. In the end the STRs could not successfully lock onto stars for nearly a day and as such the required accurate pointing was not possible and we started to lose pointing , which meant beginning to lose contact of the High gain antenna with the Earth! Luckily this did not happen (it would have put the spacecraft in a mode we wish to avoid – survival mode!). Part of the issues during this fly by put us in a safe mode and we ended up moving away from the comet. Since that time we have had to change the way we operate the spacecraft, reacting every few days to the comet environment. We began flying triangular legs on the dayside of the comet (similar to the way we approached the comet last year in September-October using pyramid arcs) and then moved into the terminator plane. We found that the terminator plane allows us to get the closest to the comet, which was around 150 km a few weeks ago. We are now moving further way, due to increased dust in the environment. Ultimately however, we are flying trajectories with the high level science goals of getting as close as possible as soon as possible. So we “ride” the edge of what is possible with the spacecraft WITHOUT putting the spacecraft at risk.
Philae wakes up from hibernation on june 13th.
On 13 June I was watching Defiance” on Netflix. I got a whatsapp message from Armelle at ESOC – “Its Back!” “What is back ?” I replied. “Its got 3 legs!!! Sylvain has texted you!!!” she messaged back. I checked another web page and my work phone. The lander had made contact!!!. This was very exciting. We had expected it, but I had expected it more in July.http://blogs.esa.int/rosetta/2015/06/14/rosettas-lander-philae-wakes-up-from-hibernation/Since that first contact, we have had a number of other contacts, but have not been able to secure a stable link with the lander. All data we are getting is house keeping data, no science. We need a stable link to command science. We are currently in the process of looking to try how we can command the science instruments with only small communication windows. The lander looks in reasonable good shape, but the lack of stability of link, coupled with lack of predictability of secure link mean that the lander team are examining all possibilities on the lander to try to improve the situation. Since June, the revival of the lander has meant that the orbiter has kept in a certain location with respect to the comet (in the northern hemisphere). This has reduced the amount of science we have been doing, in particular looking at the southern part of the comet which has only recently (since May) come into sunlight. In the next weeks, we are looking to swing past southern latitudes, possibly being at those latitudes during perihelion. A blog update on the lander situation should be out in the next days (probably already out by the time you read this text!).
The adventure continues: ESA today confirmed that its Rosetta mission will be extended until the end of September 2016, at which point the spacecraft will most likely be landed on the surface of Comet 67P/Churyumov-Gerasimenko.
In June we also found out that our proposal to extend the mission (which I was working on in Jan-February) was accepted.http://blogs.esa.int/rosetta/2015/06/23/rosetta-mission-extended/We will now continue the mission until September 2016 , with the end of mission seeing us slowly spiral Rosetta closer towards the comet, until we “touchdown” although I think this should really be considered a crash-landing. We will get some excellent high resolution measurements during that spiral, in particular allowing us to investigate the near comet coma, the characteristics of the dust and gas.By August you should have heard more about the first lander results. Already we had an early publication from a collection of lander results, which was two “firsts” the first lander results AND the first combined Lander – Orbiter science. This was a paper examining the magnetic field of the comet and its surroundings using the lander ROMAP instrument and the RPC MAG on the orbtiter. This is the stuff I like, as I am a plama physicist. Arie and Jan and Daniela were amazed that I wasn’t as interested in the OSIRIS images, but that’s as I am interested in the invisible stuff, the electric and magnetic fields, the electrons and ions. J. This ROMAP and RPC results demonstrated that that comet did not appear to have an intrinsic magnetic field (at least to the scale of > 1 metre) . This result was only possible BECAUSE of the multiple landings we had with Philae, we got a nice multipoint measure of the surface of the comet. This result is important when considering the environment of the early solar system and how important magnetic fields were in aiding aggregation of planetessimals (and cometessimals).
Comet 67P/C-G on 22 May taken with the VLT/FORS2 instrument. It is a combination of 2 x 30s R-band exposures, aligned on the comet. The comet moved against the background stars between the two images, leading to double stars in this combination. Credits: Colin Snodgrass / Alan Fitzsimmons / ESO.
The comet is now beginning to be observable from the ground, and we have begun to see spectacular images (I believe we can also now start to get an idea of the gas in the coma from the ground as well!).http://blogs.esa.int/rosetta/2015/06/12/cometwatch-from-earth-22-may/To close, please keep an eye on the Rosetta blog, the blog is where the best, most up to date information is. We have a number of papers being accepted and reported (many form part of the A&A special issue that should come out later this year, but we are repoting the results as soon as they are accepted). We are looking to update everyone on the latest news on perihelion day – http://blogs.esa.int/rosetta/2015/07/13/preparing-for-perihelion/ so stay tuned.Of course, you should also follow the Rosetta twitter feed, maybe even follow me, but its not as scientifically interesting (especially my interactions with @iamcomet67p)CheersMattPS just to note – the Rosetta communications team won an award!!! I think they deserve it as they have helped spread the story of Rosetta far and wide! http://blogs.esa.int/rosetta/2015/07/17/rosettaphilae-outreach-team-win-sir-arthur-clarke-award/
The Sir Arthur Clarke Award for Space Achievement – Education and Outreach, 2015.
Wikimedia Commons/Alain R
Ik ben zojuist dit leuk filmpje tegengekomen op het Internet. De vraag luidt: Wat zou er gebeuren als er een zwart gat ter grootte van een munt in uw broekzak zat?
Kort antwoord: jij sterft.Lang antwoord: jij sterft. (maar op 2 mogelijke manieren)
Er zijn 2 mogelijke gevallen van een zwart gat waarin de vraag kan worden geïnterpreteerd. Ofwel neem je een zwart gat met een gewicht van een munt, zodat deze munt nog kleiner wordt dan een atoom. Ofwel neem je een zwart gat zo groot als munt, zodat deze munt extreem zwaar wordt. In het geval van de extreem zware munt, wordt uw lichaam en uw lichaamscellen in stukken uit elkaar getrokken terwijl ze in het zwarte gat in uw broekzak vallen. Daarna valt het zwarte gat door het aardoppervlak en begint het de aarde van binnenuit op te eten totdat de rest op elkaar klapt en een ring rond het zwarte gat vormt. Goed maar dat wist ik reeds dat in de buurt van een zwart gat vertoeven niet bepaald gezond is, maar wat in het geval van een zwart gat met een gewicht van een munt? Ik dacht altijd dat deze door uw broekzak zou zakken, maar daarvoor heeft het zwarte gat zelfs de tijd nog niet voor. Het zwarte gat straalt zoveel Hawking-straling uit dat deze in 10-23 seconden verdampt. In deze korte tijd stoot dit zwart gat 3 maal de energie uit van de kernbommen van Hiroshima en Nagasaki gecombineerd, en is het ook afgelopen met jou.
Een beetje voortlezen op dit onderwerp leert ons wat de tijd bedraagt om een zwart gat te verdampen door de Hawking-straling:
In de formule staat een 3de macht van de massa, dus een zwart gat dat 10 maal zwaarder is duurt 1000 maal langer om de verdampen. Voor een zwart gat van de massa van de zon krijgen we een verdampingstijd van 2,098x 1067 jaar, veel langer dat de leeftijd van het universum, maar voor een zwart gat van 1011 kg kan deze tijd passeren in 2,667 miljard jaar: dit is de reden waarom sommige astronomen op zoek zijn naar tekens van exploderende primordiale zwarte gaten.Een zwart gat dat nog 1 seconde tijd heeft om te verdampen heeft een temperatuur van 5,6 x 1017K, weegt 2,28 x 105 kg (ongeveer het gewicht van een blauwe walvis) en zal bij exploderen 2,05 x 1022 J aan energie uitstoten oftewel 5 x 106 megaton aan TNT. (Waarom neemt de PhD op Quora een blauwe walvis als voorbeeld? Een beetje teveel de Hitchhiker Guide to the Galaxy gelezen misschien?)Een zwart gat dat verdampt heeft een temperatuur:
Een zwart gat kan enkel massa verliezen als de Hawking-straling groter is dan de CMB-straling (de kosmische achtergrond straling). Huidig bij de CMB-straling van 2,725 Kelvin kan dit enkel als de massa van een zwart gat kleiner is dan die van de maan. De evaporatie van de Hawking-straling verloopt trager dan de verschuiving van het equilibrium temperatuur door de expansie van het universum. Uiteindelijk zullen alle zwarte gaten exploderen door evaporatie als het universum voldoende geëxpandeerd is. Bronnen:Quora: What would the death of a Black Hole look likeWikipedia: Minimum mass of a black hole.
