De blauwe licht, gefotografeerd met New Horizons Ralph/Multispectral Visible Imaging Camera (MVIC).
Wie had ooit gedacht dat de lucht op Pluto blauw zou zijn? En toch is dat hetgeen de New Horizons heeft aangetroffen tijdens z’n scheervlucht langs Pluto op 14 juli j.l., de inmiddels beroemde #PlutoFlyBy. De nieuwste foto’s zijn afgelopen week verzonden door de Amerikaanse sonde en vandaag zijn ze door de NASA gepubliceerd. “Who would have expected a blue sky in the Kuiper Belt? It
De spectaculaire beelden van Pluto gemaakt met de Ralph/Multispectral Visual Imaging Camera (MVIC) van de New Horizons sonde tijdens de #PlutoFlyby op 14 juli kennen we al, maar de video die ervan gemaakt is nog niet. Kijk en geniet!
Bron is deze tweet:
This flyover video shows Pluto in enhanced color from the Ralph/MVIC. Enjoy! https://t.co/JCJxiOsbZX #NewHorizons #PlutoFlyby #Pluto #NASA
— NH PROCESSED IMAGES (@NewHorizonsIMG) October 7, 2015
Over
Op 6 oktober 1995 werd de allereerste exoplaneet ontdekt [1]De teller van het aantal ontdekte en bevestigde exoplaneten twintig jaar later, op 6 oktober 2015: 1969 stuks., een planeet bij een andere ster dan de zon, gisteren dus precies twintig jaar geleden. Die exoplaneet was 51 Pegasi b (bijnaam: Bellerophon) en hij werd ontdekt door het duo by Michel Mayor en Didier Queloz. Die publiceerden op 6 oktober 1995 het artikel ‘A Jupiter-mass companion to a solar-type star‘ en dat artikel markeert het moment van de ontdekking van de eerste exoplaneet. 51 Pegasi b draait om de ster 51 Pegasi in het sterrenbeeld Pegasus, 50 lichtjaar van ons vandaan, hij is half zo groot als Jupiter en hij draait in slechts vier dagen om z’n moederster, een korte periode die al aangeeft dat ‘ie er zeer dichtbij staat. 51 Pegasi b wordt niet voor niets een ‘hete Jupiter’ genoemd, een type dat in de beginperiode van de ontdekkingen van de exoplaneten domineerde. De planeet is vanaf de aarde niet te zien in telescopen, maar Mayor en Queloz vonden ‘m doordat ‘ie door z’n massa trok aan moederster 51 Pegasi en die daardoor wiebelde, hetgeen in het spectrum te zien was door verschuivende lijnen. Voordat ik een infografiek over de allereerste exoplaneet laat zien eerst twee ‘maaren’.
Voorstelling van planeten bij de pulsar PSR 1257
Eerste maar: 51 Pegasi b is de allereerste exoplaneet ontdekt bij een ster zoals de zon, maar het was niet de eerste echte exoplaneet. Drie jaar eerder namelijk, in 1992, ontdekte Alexander Wolszczan namelijk twee
References
| ↑1 | De teller van het aantal ontdekte en bevestigde exoplaneten twintig jaar later, op 6 oktober 2015: 1969 stuks. |
|---|
Afbeeldingen gemaakt met de VLT en Hubble van de schijf rond AU Microscopii. Credit: ESO, NASA & ESA
Astronomen hebben nog nooit eerder waargenomen structuren ontdekt in een stofschijf rond een nabije ster. Ze gebruikten daarvoor opnamen met de Very Large Telescope van ESO en de Hubble Space Telescope van NASA/ESA. De snel bewegende, golfachtige structuren in de schijf rond de ster AU Microscopii lijken in niets op wat ooit is gezien of voorspeld. De resultaten worden op 8 oktober gepubliceerd in het het tijdschrift Nature.
AU Microscopii, of AU Mic, is een jonge, nabije ster omgeven door een grote stofschijf [1]AU Microscopii bevindt zich op slechts 32 lichtjaar van de aarde. De stofschijf bestaat hoofdzakelijk uit planetoïden die zo hard met elkaar gebotst zijn dat ze tot stof zijn vermalen.. Onderzoek aan zulke stofschijven geeft inzicht in hoe planeten, die uit dit soort schijven ontstaan, worden gevormd.Sterrenkundigen onderzoeken de schijf van AU Mic al langer, maar in 2014 zochten de astronomen voor het eerst met het nieuwe SPHERE-instrument van de Very Large Telescope. Ze ontdekten iets bijzonder vreemds.
De ster AU Mic in het sterrenbeeld Microscoop. Credit: ESO, IAU and Sky & Telescope.
“Onze waarnemingen lieten wat onverwachts zien” zegt Anthony Boccaletti van het Observatoire de Paris (Frankrijk), eerste auteur van de publicatie. “De afbeeldingen die we met SPHERE maakten, tonen een reeks onverklaarbare, boogachtige of golfachtige structuren die niet lijken op wat iemand ooit heeft gezien.” In de nieuwe afbeeldingen zijn vijf golfachtige bogen te zien op verschillende afstanden van de ster. Ze doen denken aan rimpelingen in water. Toen de onderzoekers deze vreemde structuren zagen op de nieuwe SPHERE-foto’s besloten ze oude opnamen erbij te pakken die de Hubble Space Telescope in 2010 en 2011 had gemaakt [2]De gegevens zijn verzameld door Hubble’s Space Telescope Imaging Spectrograph (STIS).. Ook op die foto’s bleken de vreemde structuren te staan. De sterrenkundigen legden de foto’s op een rij en konden nu zien dat de structuren in de loop der tijd waren veranderd. Het bleek dat de rimpelingen bewogen. En snel ook.
Brede blik op de hemel rond de nabije ster AU Microscopii. Credit: ESO/Digitized Sky Survey 2.
“We konden met behulp van de gegevens van Hubble de beweging van deze vreemde structuren gedurende vier jaar laten zien,” aldus onderzoeker Christian Thalmann (ETH Zürich, Switzerland). “We ontdekten dat de bogen van de ster af bewegen met een snelheid van meer dan 40.000 kilometer per uur!</em” De structuren verder weg van de ster lijken nog sneller te bewegen dan die dicht bij de ster. Minstens drie structuren bewegen zo snel dat ze aan de aantrekkende zwaartekracht van de ster kunnen ontsnappen. Zulke hoge snelheden sluiten uit dat het normale structuren zijn die ontstaan als objecten (zoals planeten) de stofschijf verstoren als ze om de ster heen draaien. Er moet iets anders zijn dat ervoor zorgt dat de rimpelingen zo snel bewegen [3]Doordat we tegen de rand van de schijf aan kijken, is het lastig om de driedimensionale structuur te interpreteren.. “Alles aan de ontdekking was behoorlijk verrassend!” zegt co-auteur Carol Grady van Eureka Scientific (Verenigde Staten). “En omdat zoiets nog nooit was waargenomen of voorspeld, kunnen we tot nu toe allen maar gissen naar wat we nou precies zien en hoe het ontstaan is.” Het team kan niet met zekerheid zeggen waardoor de mysterieuze rimpelingen rond de ster zijn ontstaan. Ze hebben in ieder geval een aantal mogelijke verklaringen uitgesloten. Zo zijn de rimpelingen niet te verklaren door de botsing van twee grote, zeldzame planetoïde-achtige objecten die voor enorme hoeveelheden stof zorgen. En het komt ook niet door spiraalvormige golven die zouden kunnen ontstaan door een instabiel zwaartekrachtssysteem.
Andere ideeën lijken veelbelovender. “Een van de verklaringen voor de vreemde structuur heeft te maken met de zonnevlammen van de ster. AU Mic heeft een hoge zonneactiviteit. Er komen vaak enorme uitbarstingen van energie bij het oppervlak van de ster voor,” legt co-auteur Glenn Schneider van Steward Observatory (Verenigde Staten) uit. “Een van die enorme vlammen heeft misschien iets in gang gezet bij een van de planeten. Als er planeten zijn, tenminste. Er kan bijvoorbeeld materiaal van de planeet zijn afgerukt. Dat zou dan nu door de stofschijf vliegen, voortgestuwd door de kracht van de zonnevlam.”
De rimpels waargenomen met de Hubble Space Telescope in 2010 en 2011 en met ESO’s Very Large Telescope in 2014. Top Panel: NASA, ESA, G. Schneider (Steward Observatory), and the HST GO 12228 team;
Bottom Panels: NASA, ESA, ESO, and A. Boccaletti (Paris Observatory)
“Het is erg bevredigend om te zien dat we al in het eerste jaar van SPHERE dit soort stofschijven kunnen onderzoeken,” voegt Jean-Luc Beuzit toe. Hij is coauteur en hij leidde de totstandkoming van het SPHERE-instrument.Het team gaat AU Mic verder onderzoeken met behulp van SPHERE en met andere observatoria zoals ALMA. De onderzoekers willen begrijpen wat er precies gebeurt. Maar voorlopig blijven deze vreemde structuren nog even een onopgelost mysterie. Bron: ESO.
References
| ↑1 | AU Microscopii bevindt zich op slechts 32 lichtjaar van de aarde. De stofschijf bestaat hoofdzakelijk uit planetoïden die zo hard met elkaar gebotst zijn dat ze tot stof zijn vermalen. |
|---|---|
| ↑2 | De gegevens zijn verzameld door Hubble’s Space Telescope Imaging Spectrograph (STIS). |
| ↑3 | Doordat we tegen de rand van de schijf aan kijken, is het lastig om de driedimensionale structuur te interpreteren. |
New Horizons heeft nieuwe foto’s doorgestuurd van de kleine Plutomaantjes Nix en Hydra. Bekijk ze goed, want betere opnames dan deze zullen we voorlopig niet te zien krijgen van de maantjes!
Charon, de grootste maan van Pluto, is massief genoeg om een barycentrum te delen met de dwergplaneet. Dat betekent dat Charon niet rondom Pluto draait, maar dat ze beiden rondom het gemeenschappelijke zwaartepunt draaien. Rondom dat zogenaamde barycentrum draaien nog eens vier kleine maantjes: Styx, Nix, Kerberos en Hydra. Deze meten allemaal minder dan 50 kilometer en hebben een onregelmatige vorm. Van die vier maantjes zijn Nix en Hydra ruimschoots de grootste.
Nix en Hydra zijn vlak voor de lancering van New Horizons ontdekt, nog in de tijd dat Pluto een planeet was. Hun initialen vormen een subtiel eerbetoon aan de ruimtesonde die jaren later de eerste redelijke foto’s van diezelfde maantjes zou gaan maken. Styx en Kerberos zijn pas ontdekt nadat New Horizons onderweg was – vandaar dat we weinig foto’s van deze maantjes zullen krijgen, omdat de primaire waarnemingsdoelen van de ruimtesonde toen al lang vastgesteld waren.
Nix is de grootste van de kleine manen van Pluto en bevond zich bovendien het dichtste bij New Horizons tijdens de historische #PlutoFlyby. Vandaar dat we van Nix ruimschoots de beste foto’s verkregen hebben. Foto’s die vanuit verschillende kijkhoeken gemaakt zijn, hebben een asymmetrische, aardappelachtige vorm onthult. De eerste beelden hebben een ronde vorm laten zien, waarna de betrokken wetenschappers perplex stonden. Later bleek dat we precies tegen de lange as van Nix aangekeken hebben. Latere opnames hebben uitgewezen dat Nix, zoals verwacht, een onregelmatige vorm heeft.
De opvallendste eigenschap van Nix is de enorme krater, die groot genoeg is om het maantje bijna verwoest te hebben. Wellicht heeft Nix dus geluk gehad, maar het zou ook kunnen dat het maantje een restant is van een grotere maan die wel aan stukken is geblazen door een inslag.
Hydra is de op
Credit: NASA
Sterrenkundigen van de Universiteit van Southampton en de Universiteit van Amsterdam hebben een nieuwe methode ontwikkeld om de massa van een pulsar te bepalen. Pulsars zijn de kleine, snel roterende en extreem compacte resten van geëxplodeerde sterren, die regelmatige radio- of röntgenpulsjes afgeven.
Tot nu toe konde massa van een pulsar alleen bepaald worden wanneer hij een baan rond een ander hemellichaam beschreef – uit de waargenomen afstand en omlooptijd valt eenvoudig de massa te berekenen. Van ‘solitaire’ pulsars was de massa dus nooit bekend. De nieuwe methode, gepubliceerd in Science Advances, maakt dat nu wél mogelijk.
De astronomen leiden de massa van een pulsar af uit de kleine ‘glitches’ die sommige van die snel rondtollende sterren af en toe vertonen – plotselinge minieme versnellingen van hun rotatie. Die glitches ontstaan door de energie-overdracht tussen supervloeibaar gas in het inwendige en het waargenomen oppervlak van de pulsar. Op basis van de grootte en de frequentie van zulke glitches kan (met behulp van kernfysische modelberekeningen) een goede schatting van de massa van de pulsar worden verricht, aldus de sterrenkundigen.
Bron: Astronomie.nl.
Een paar berichten uit de categorie ruimtevaarthistorie:
:bron: Bron: Gizmodo.
Source SPACE.com: All about our solar system, outer space and exploration.
Takaaki Kajita en Arthur B. McDonald. Credit: Queen’s University / SNOLAB
De Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen 2015 is door de Zweedse Koninklijke Academie van Wetenschappen toegekend aan de Japanner Takaaki Kajita (1959) en de Canadees Arthur B. McDonald (1943). Die natuurkundigen hebben dankzij hun werkzaamheden met de Super-Kamiokande en SNO experimenten ontdekt dat de drie soorten neutrino’s die er zijn van de ene in de andere soort over kunnen gaan – de zogeheten neutrino-oscillaties – en dat ze een heel klein beetje massa moeten hebben. Neutrino’s zijn de meest voorkomende elementaire deeltjes in het heelal en ze komen in drie soorten voor, de elektron-, muon- en tau-neutrino’s. Ze reageren alleen via de zwakke en gravitationele wisselwerking met andere deeltjes, niet met de sterke en elektromagnetische wisselwerking, en daarom kunnen ze met gemak dwars door de aarde heen vliegen zonder gestoord te worden. Per seconde vliegen er biljoenen van die neutrino’s dwars door je lichaam, zonder dat je er iets van merkt. In de jaren zestig werd opgemerkt dat de hoeveelheid neutrino’s afkomstig van de zon een derde was van de hoeveelheid die voorspeld werd door modellen.
Credit: Super-Kamiokande
Het werk dat Kajita met zijn team met het Super-Kamiokande experiment bij Tokio vanaf 1996 en McDonald met zijn team met de Sudbury Neutrino Observatory (SNO) in Ontario, vanaf 1999 deed gaf de verklaring voor dit ‘zonneneutrino probleem’. McDonald en Kajita ontdekten met hun experimenten dat neutrino’s steeds van gedaante verwisselen en dat impliceert niet alleen dat de hoeveelheid elektron-neutrino’s van de zon met een derde verminderd, maar ook dat ze massa moeten hebben. Voorheen werd altijd gedacht dat neutrino’s massaloos zijn en met de lichtsnelheid reizen. Het is niet bekend hoeveel massa de afzonderlijke soorten neutrino’s hebben, dat is nog altijd moeilijk waar te nemen. Wel is hun gezamenlijke massa bekend: 0,320 ± 0,081 eV/c².
Credit: IceCube Collaboration/NSF
Door verder onderzoek aan neutrino’s met grote detectoren zoals Super-Kamiokande, SNO en op de Zuidpool IceCube (zie afbeelding hierboven) hoopt men de afzonderlijke massa van neutrino’s te kunnen bepalen.Eh… nee, Vera Rubin heeft de Nobelprijs voor de Natuurwetenschappen dus niet gewonnen, zij is volgend jaar aan de beurt. Bron: Symmetry Magazine.
Een week geleden liet ik jullie die foto zien van een vreemde, zeshoekige krater op de dwergplaneet Ceres, gefotografeerd door de Amerikaanse Dawn ruimteverkenner. Vandaag zag ik op de Photojournal site van de NASA een nieuwe foto verschijnen en daarop was die zelfde krater te zien. Met
