Over de vliegende drol van Apollo 10

drol

De kerstdiners zijn naar binnengewerkt, dus ik mag weer bloggen over vieze onderwerpen. Zoals over drollen die door de ruimte vliegen. Huh, wa’z dat nou weer voor vieze praat. Yep, ook astronauten doen wel eens zo hun behoefte, ook in de ruimte. En met de drie astronauten aan boord van de Apollo 10, die in mei 1969 richting de maan vlogen om de weg te plaveien voor de historische vlucht van de Apollo 11 twee maanden later, ging het op dit vlak eventjes mis. E

The Age of Aquarius

Credit: Urania.be

Gisteren (Tweede Kerstdag) luisterde ik naar de Top 2000 en op nummer 1644 was ‘Aquarius / Let the Sunshine in‘ te horen, van The 5th Dimension, al weer uit 1969. Het komt uit de musical Hair en is een medley van de twee platen Aquarius en Flash Failures. Niemand heeft het genoemd bij de Astro-Top 25 van dit jaar, welke gisteravond is afgesloten, en da’s vreemd, want de achtergrond van dit nummer is eigenlijk astronomisch. Ik vermoed dat de reden is dat het nummer al vanaf het begin ‘gekaapt’ is door de astrologie, net zoals waar het allemaal om draait, namelijk het Watermantijdperk. Zoals iedereen weer wijst de aardas van de aarde in noordelijke richting naar de Poolster, de ster ? Ursae Minoris in het sterrenbeeld Kleine Beer.

Credit: Wikipedia

Nu staat de noordelijke ‘hemelpool’ vlakbij de Poolster, de afstand tussen beiden, pakweg 40,2′, is klein. Maar doordat de aardas een bepaalde schommeling meemaakt, de precessie geheten, wijst de aardas niet altijd naar de Poolster. Omstreeks 2800 v.Chr. was Thuban (alpha Draconis) de poolster, toekomstige noordelijke poolsterren zijn gamma Cephei (4145) en Adleramin (alpha Cephei, 7530), over 25 770 jaar zal de hemelpool weer ongeveer met Polaris samenvallen – de periode van de precessie is 26.000 jaar (zie de afbeelding hierboven).

De zogeheten equinoxen, de momenten waarop de winter overgaat in de lente en omgekeerd de zomer in de herst, als  de dagen en nachten overal even lang zijn, zullen door de precessie ook verschuiven en  dat heet de precessie van de equinoxen. Op dit moment ligt het Lentepunt’ in het sterrenbeeld Vissen, waar het volgens berekeningen door de Belgische sterrenkundige Jean Meeus al in 68 na Christus arriveerde. Je ziet ’t punt liggen in de afbeelding bovenaan, net voorbij ‘2000’. Door de precessie schuift dat punt met de tijd naar rechts op en het volgende sterrenbeeld wat daar ligt is Waterman (Aquarius), ah het sterrenbeeld van dat nummer! En dan komen we automatisch bij dat nummer uit de Top 2000 en bij de astrologische opvatting over de precessie der equinoxen. Die geloven namelijk dat het lentepunt al in het sterrenbeeld Waterman gelegen is of daar binnenkort zal komen – de twaalf sterrenbeelden van de Dierenriem worden in gemiddeld 2160 jaar doorlopen – en dat we dan als mensheid een nieuw tijdperk zullen ingaan, zoals in het nummer zo wordt verwoord:

“This is the dawning of the age of Aquarius Age of Aquarius Aquarius! Aquarius!Harmony and understanding Sympathy and trust abounding No more falsehoods or derisions Golden living dreams of visions Mystic crystal revelation And the mind’s true liberation”

Yeah, peace brothers and sisters, hallelujah. 😀 Eén probleempje voor de astrologen: gebaseerd op de grenzen van de sterrenbeelden, zoals in 1928 gedefinieerd door de Internationale Astronomische Unie (IAU), zal het lentepunt pas in 2597 het sterrenbeeld Waterman bereiken – berekend door Meeus, die we ook kennen van de jaarlijkse Sterrengids. We moeten dus nog 582 jaar wachten voordat het zo ver is. En zoals ik eerder al heb betoogd klopt er van die twaalf sterrenbeelden van de dierenriem ook weinig, want zoals we aan de kaart hieronder eenvoudig kunnen zien passeert de zon aan de hemel niet twaalf, maar dertien sterrenbeelden.

Credit: strdu.com

Je ziet dat de zon ook in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) komt, langere tijd dan z’n passage door het sterrenbeeld Schorpioen. Afijn, het is een leuk nummer, dat Aquarius / Let the Sunshine in, maar het moment dat het lentepunt Waterman binnengaat is nog ver weg. Wat mij betreft wacht de mensheid niet tot dat moment om tot harmonie en sympathie voor elkaar te komen, maar beginnen we daar nu al mee! Ik sluit even af met het nummer, zoals te zien in de film Hair:

Is de kerstman natuurkundig gezien mogelijk?

Het lijkt een onmogelijke taak. Vanaf het vallen van de avond op kerstavond tot het ochtendgloren op eerste kerstdag moet de kerstman met zijn slede en magische rendieren kadootjes bezorgen bij ieder huishouden ter wereld – mits ze in de kerstman geloven. Met een wereldbevolking van zo’n zeven miljard, is dat natuurkundig gezien wel mogelijk?

Laten we eens kijken hoeveel kadootjes de kerstman moet bezorgen:

  • Volgens Wikipedia zijn er wereldwijd zo’n 1,6 miljard huishoudens
  • Aangezien de aarde zo’n 65 miljoen kilometer bewoonbaar gebied bevat, is de gemiddelde afstand tussen twee huishoudens zo’n 0,225 kilometer.
  • De kerstman bezoekt in de Verenigde Staten zo’n 31 procent van alle huishoudens, dus laten we dat percentage voor het gemak wereldwijd toepassen

Dat betekent dat de kerstman in

De LHC zou binnenkort quark-achtige donkere materie kunnen vinden

Credit: CERN

Volgens natuurkundigen zouden we binnenkort het raadsel van donkere materie eindelijk kunnen oplossen. Het mysterieuze deeltje waaruit het leeuwendeel van de massa in het universum is opgebouwd, zou wellicht een quark-achtig deeltje kunnen zijn. In dat geval hebben we de laatste jaren in de verkeerde richting gezocht.

De populairste kandidaat voor donkere materie is een deeltje dat het neutralino wordt genoemd. Dit deeltje behoort tot de theorie van supersymmetrie, waarbij ieder deeltje uit het Standaard Model een superpartner heeft. Het neutralino, de superpartner van de neutrino, is het lichtste deeltje uit de supersymmetrie en zou alleen via de zwaartekracht met andere deeltjes interacteren – precies de eigenschap die het nodig heeft om een verklaring te vormen voor donkere materie. Helaas zou de LHC dit deeltje inmiddels gevonden moeten hebben. Het lijkt er dus op dat we de neutralino kunnen schrappen van de lijst.

Nu hebben natuurkundigen van de Universiteit van Californië een nieuwe kandidaat gevonden – eentje die eigenlijk is bedacht om een heel ander natuurkundig mysterie te doorgronden: het feit dat het proton stabiel lijkt te zijn. De meeste deeltjes uit het Standaard Model kunnen vervallen in andere deeltjes, terwijl anderen dat niet kunnen (vanwege de wet van behoud). Het elektron, bijvoorbeeld, is het lichtste geladen deeltje en kan niet vervallen in iets lichters, zonder die lading te vernietigen.Geen enkele bestaande wet van behoud weerhoud een proton ervan om te vervallen. Toch hebben natuurkundigen dit nooit zien gebeuren: de gemiddelde levensduur moet dan minstens 10^34 jaar zijn (terwijl ons universum slechts 10^10 jaar oud is). De betrokken natuurkundigen hebben zich afgevraagd of een nog onbekende wet van behoud wellicht verantwoordelijk is voor de stabiliteit van het proton. Ze hebben zich daartoe gericht op een eigenschap die baryon-nummer wordt genoemd. Het baryonnummer lijkt altijd behouden te blijven, hoewel we helemaal niet snappen waarom. De behoud van lading is bijvoorbeeld verwant aan de elektromagnetische kracht, dus om het baryonnummer een vergelijkbare status te geven, moet ook die eigenschap verband houden met een nieuwe kracht. Volgens de natuurkundigen bestaat die superkracht alleen bij uiterst grote energie-niveaus, terwijl die kracht bij een lagere energie uiteenvalt in twee andere krachten: het baryonnummer en de sterke kernkracht (die quarks doet binden tot protonen en neutronen).Om die unificatie te laten werken, hebben de natuurkundigen nieuwe deeltjes moeten toevoegen aan het Standaard Model. Die deeltjes blijken daarnaast pefecte kandidaten te zijn voor donkere materie! Het gaat om een soort superpartners van quarks, met een energie die binnen het bereik valt van de LHC. Zou het mysterie binnenkort opgelost kunnen worden? Dat zou nog eens een mooi kerstcadeau zijn! Bron: New Scientist.

Verklaring gevonden voor mislukte zonsuitbarstingen

Deze enorme zonnevlam, die plaatsvond in oktober 2014, werd niet gevolgd door een coronale massa-ejectie. Credit: NASA.

Amerikaanse wetenschappers hebben, met behulp van laboratoriumexperimenten, ontdekt waarom sommige grote uitbarstingen op de zon met een sisser aflopen. De ontdekking kan de voorspelling van komende uitbarstingen betrouwbaarder maken (Nature, 24-31 december).Met enige regelmaat stoot de zon miljoenen tonnen plasma en intense straling uit. De oorzaak van deze ‘coronale massa-ejecties’, die een bedreiging vormen voor onder meer satellieten en astronauten, ligt bij het plotseling vrijkomen van magnetische energie die opgeslagen zit in de corona – de ijle buitenste atmosfeer van de zon. Deze energie zit vaak opgeslagen in zogeheten magnetische fluxbuizen – enorme gebogen structuren die verstrengeld kunnen raken. Die verstrengeling leidt vaak tot een grote uitbarsting, maar soms zakt de fluxbuis simpelweg in elkaar.Bij de laboratoriumexperimenten is nu vastgesteld dat de uitbarsting mislukt wanneer het ‘magnetische gidsveld’ – een kracht die evenwijdig loopt aan de fluxbuis – sterk genoeg is om de verstrengeling tegen te gaan. In dat geval ontstaat er een interactie tussen het gidsveld en de elektrische stromen in fluxbuis, die de uitbarsting voorkomt. Tot nu toe werd aangenomen dat dit gidsveld van ondergeschikt belang was bij het ontstaan van coronale massa-ejecties. Maar dat is dus niet zo. Gidsvelden kunnen een ophanden zijnde coronale massa-ejectie letterlijk maken of breken. Bron: Astronomie.nl

Astronaut belt per ongeluk verkeerde nummer vanuit ISS

De kerstavond van een Britse vrouw werd gisteren wel extra bijzonder. Ze kreeg een telefoontje van de eveneens Britse astronaut Tim Peake. Per ongeluk.

“Hallo, spreek ik met de planeet aarde?”, hoorde ze de ruimtevaarder zeggen. Peake, die verblijft in het ruimtestation ISS, wilde een telefoontje plegen maar had het verkeerde nummer ingetoetst.

Via Twitter biedt hij de vrouw die hij zo

De donkere materie voor Kerst

Credit: LUX

De donkere dagen voor Kerstmis zijn weer aangebroken en da’s een goed moment om hier wat berichten over het onderzoek aan donkere materie te plaatsen, het tot nu toe mysterieuze en onzichtbare spul dat 80% van alle materie in het heelal zou vormen – deels actueel nieuws, deels berichten die hier in de la waren blijven liggen.

  • Als eerste ‘heet’ nieuws van één van de vele detectoren, waarmee natuurkundigen op zoek zijn naar WIMPS [1]Weakly Interactive Massive Particles.,  de deeltjes waaruit donkere materie zou bestaan, in dit geval de LUX detector, een apparaat gevuld met 370 kg vloeibaar xenon (zie afbeelding hierboven), bijna 1,5 km onder de grond in een mijn bij Black Hills in South Dakota in de VS. Daarmee hebben ze de metingen uit 2013 nog eens nader geanalyseerd en wederom NIETS gevonden. Dat klinkt somber, maar natuurkundigen kunnen iets dat ze niet zien ook positief opvatten, namelijk als een nieuwe limiet voor de grenswaarde van de massa van de WIMPS. De detector heeft een bepaalde gevoeligheid en massabereik en als je dan niets ziet dan betekent dat dat WIMPS binnen dat massabereik niet kunnen bestaan. Hieronder de resultaten.

    Credit: LKUX, CDMS, XENON

  • Omdat tot nu toe al die tientallen detectoren over de gehele aarde nul komma niks van donkere materie hebben gevonden denken anderen dat ze het beter elders kunnen zoeken, niet op aarde, maar in de ruimte. Paolo Pani van de Sapienza Universiteit in Rome is er zo eentje. Hij is met het idee gekomen dat je donkere materie wel eens zou kunnen zien door naar pulsar dubbelsterren te kijken, zoals PSR J0737-3039A/B (zie afbeelding hieronder).Van dit soort systemen is bekend dat ze energie lekken doordat de twee pulsars door hun snelle beweging en gravitationele invloed gravitatiegolven uitzenden, rimpels in de ruimtetijd – iets dat voor het eerst ontdekt werd door Joseph Taylor en Russel Hulse, in 1974 al weer. Pani denkt dat donkere materie ook van invloed kan zijn op dergelijke systemen en dat het voor een soort wrijving zorgt, welke meetbaar zou moeten zijn. De systemen zouden volgens hem iets sneller moeten gaan draaien door de donkere materie. Toekomstige telescopen zouden dit moeten kunnen meten, denkt de Italiaan. Bron: New Scientist.
  • Dan kom ik weer terug op die met de Europese röntgensatelliet XMM Newton gedetecteerde emissielijn bij een energie van 3,5 KeV, waarover ik vorig jaar al talloze malen heb geblogd. Toen was het verhaal dat sommigen denken dat die lijn wijst op annihilerende donkere materie en dat anderen dat weer onwaarschijnlijk vinden. Nu een jaar later is het verhaal eigenlijk hetzelfde. Het blijft een verhitte discussie, waarbij het nu vooral draait om de interpretatie van het signaal als afkomstig van steriele neutrino’s, neutrino’s die 7 KeV massa zouden moeten hebben en die niet linkshandig zijn, zoals de drie ‘gewone’ neutrino’s, maar rechtshandig.We blijven de discussie over de 3,5 KeV lijn gewoon volgen en uiteindelijk zal er wel een algemeen oordeel worden geveld over welke kamp nou gelijk heeft. Bron: Quantum Diaries + Francis Naukas.
  • Dan is er nog het bericht dat enkele weken geleden boven kwam drijven, dat Gary Prézeau, een onderzoeker bij NASA’s JPL, met een model is gekomen, waarbij gezegd wordt dat donkere materie in de vorm van dunne lange filamenten, als een soort van haar, rondom de aarde zou kunnen zitten. Prézeau berekende hoe donkere materie zich in de buurt van een (relatief) zwaar lichaam als de aarde zou gedragen en dat leverde als resultaat op dat het er zo uit komt te zien:

    Credit: NASA/JPL-Caltech

    Maar net als met die 3,5 KeV lijn leverde dit ook weer de nodige kritiek op, dat het allemaal van geen kanten klopte wat deze onderzoeker beweert. Dus ook hier: wordt vervolgd. Bron: The Reference Frame.

  • Kan donkere materie kanker veroorzaken? Dat werd een poosje terug beweerd door onderzoekers in dit vakartikel. Het schijnt terug te voeren te zijn op een eerder artikel uit 2012 en daarin beweren Freese en Savage, zo heten de onderzoekers, dat WIMPS, waar ik het hierboven ook al over had, soms kunnen reageren met deeltjes uit het menselijk lichaam en dat dan mogelijk schade kan worden aangericht aan de cellen, waarna kanker kan ontstaan. De natuurkundige Sabine Hosenfelder denkt dat het in principe zou kunnen, alleen dat de kans dat het gebeurt uiterst klein is. Bron: Backreaction.
  • Tenslotte wijs ik jullie nog op een goed overzichtsartikel, waarin wordt uitgelegd hoe het nou zit met donkere materie en welke modellen er allemaal zijn om het te verklaren, WIMPS, steriele neutrino’s, neutralino’s (het staat apart in dat artikel genoemd, eigenlijk zijn neuralino’s gewoon een soort WIMPS), asymmetrische donkere materie, axionen, spiegelwereld donkere materie, extradimensionale donkere materie, SIMPS en tenslotte samengestelde donkere materie. Ja ja, da’s heel wat, vlug kijken bij Symmetry Magazine.

References[+]

References
1 Weakly Interactive Massive Particles.

Da’s lang geleden dat het Volle Maan tijdens Kerstmis was

Vrijdag 25 december – Eerste Kerstdag – om 12.12 uur Nederlandse tijd is het Volle Maan, dan staat de maan recht tegenover de zon. De laatste keer dat dit het geval was dat is al weer een poosje geleden, in 1977 om precies te zijn – het jaar dat er ook een Star Wars premi