Zal Planet IX problemen opleveren voor het zonnestelsel? Hint: misschien

Credit: University of Warwick.

Het zou slecht kunnen aflopen met het zonnestelsel als de hypothetische Planet IX echt zou bestaan, zo blijkt uit computermodellen. Als de zon over zeven miljard jaar zal sterven, zal hierbij de helft van de massa afgestoten worden en blijft een zwakke witte dwergster achter. Door deze gigantische ejectie van materiaal zal de zwaartekracht van de zon gaan afnemen. Hierdoor zullen de vier reuzenplaneten (Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus) een veel wijdere omloopbaan gaan aannemen. De vier binnenplaneten zullen tegen die tijd verschroeid zijn en wellicht zijn opgeslokt door de stervende ster. Maar de aanwezigheid van Planet IX zou wel eens funest kunnen zijn voor de veiligheid op lange termijn van de reuzenplaneten. Het blijkt namelijk dat Planet IX wellicht heel anders zal reageren op de veranderingen van de zon, en juist een minder wijde omloopbaan zal gaan aannemen. Hierbij zou een soort dans des doods kunnen ontstaan met de vier bekende reuzenplaneten, waarbij vooral Uranus en Neptunus het risico lopen om het zonnestelsel uit geknikkerd te worden. Niet dat het veel uitmaakt, want van het zwakke restant van de zon bereikt sowieso nauwelijks licht en warmte deze planeten. Deze ontdekking kan wél van belang zijn voor de studie van exoplanetenstelsels. Zo heeft men bijvoorbeeld witte dwergen aangetroffen die “vervuild” lijken te zijn met planetair gesteente. Wellicht dat een exovariant van Planet IX hiervoor verantwoordelijk is. Bron: University of Warwick.

Onbemande raket van SpaceX explodeert op lanceerplatform

Credit: Mike Wagner / US Launch Report

Vandaag is op de lanceerbasis Cape Canaveral in Florida tijdens een test een onbemande Falcon 9 raket van SpaceX geëxplodeerd. De daadwerkelijke lancering van de raket stond gepland voor komende zaterdag. De raket zou een Amos 6-communicatiesatelliet van het Israëlische Spacecom in een baan om de aarde brengen. Het ongeluk gebeurde vermoedelijk tijdens een static fire test, schrijft De Volkskrant. De static fire test is een test waarbij technici checken of alle systemen van een raket werken door de motoren vast een keer aan te zetten. Dit doet SpaceX voor elke ‘echte’ lancering, om te kijken of alle systemen goed werken. Volgens SpaceX zijn er geen gewonden gevallen bij de ontploffing. De raket en aan boord aanwezige satelliet zou wel als verloren moeten worden beschouwd. De explosie vond plaats op het Cape Canaveral Air Force Station in de Amerikaanse staat Florida. Hieronder videobeelden van de test en de plotselinge explosie.

Bron: Tweakers.net.

Hyperactief sterrenstelsel zal snel zijn uitgeraasd

Het sterrenstelsel M82 wordt soms het Sigaarstelsel genoemd. In werkelijkheid is het vermoedelijk een klein spiraalstelsel die precies vanaf opzij bekeken wordt. Het rode spul is gas dat door sterrenwinden en supernovae uit het stelsel wordt geslingerd. Credit: NAOJ.

Een uitbundig sterrenstelsel zou wel eens snel kunnen zijn uitgefeest, zo blijkt uit onderzoek. Het gaat om het sterrenstelsel Messier 82, een zogenaamde “starburst galaxy“. Dit soort stelsels produceren in een bizar hoog tempo nieuwe sterren. Hoewel M82, die zich op een afstand van 12 miljoen lichtjaar bevindt, veel kleiner is dan de Melkweg, worden per jaar veel meer nieuwe sterren geboren. Maar hoe lang kan M82 dat volhouden? Niet lang, zo blijkt. De betrokken onderzoekers hebben gekeken naar de gasbalans in het sterrenstelsel. Per jaar wordt zo’n 13 zonnemassa’s aan moleculair waterstofgas omgezet in nieuwe sterren. Nog eens 17 zonnemassa’s wordt weggeblazen door sterrenwinden en supernovae. Helaas neemt M82 per jaar slechts 3,5 zonnemassa aan vers moleculair gas in zich op. Dat betekent dat over 8 miljoen jaar het gas op is – vanaf dat moment kunnen gaan nieuwe sterren meer gemaakt worden. Nu lijkt 8 miljoen jaar heel wat, maar op kosmische tijdschaal is dat overmorgen! Gelukkig is er nog hoop: M82 bevat nog heel veel atomair waterstofgas. Daar kun je helaas geen sterren van maken, maar als M82 een manier vindt om het atomaire waterstof te converteren in “stervriendelijk” moleculaire waterstof, dan zal ook na acht miljoen jaar nog ruimte zijn voor nieuwe sterren. Ons melkwegstelsel heeft overigens een vergelijkbaar probleem, hoewel minder drastisch dan bij M82. Astronomen schatten dat over zo’n 2 miljard jaar de Melkweg door haar stervormende gas heen raakt. Maar we hebben geluk: de Magelhaanse Wolken doneren dusdanig veel gas aan de halo van de Melkweg, dat hier nog miljarden jaren lang nieuwe sterren van gemaakt kunnen worden. Bron: New Scientist.

Astronomen ontdekken cluster van sterrenstelsels op recordafstand

Composietopname van de jonge cluster. In het paars wordt het hete gas weergegeven dat is waargenomen door Chandra en XMM-Newton. Credit: X-ray: NASA/CXC/Université Paris/T.Wang et al; Infrared: ESO/UltraVISTA; Radio: ESO/NAOJ/NRAO/ALMA

Astronomen hebben een cluster van sterrenstelsels aangetroffen op een recordafstand van 11,1 miljard lichtjaar vanaf de aarde. Dat betekent dat het universum op dat moment slechts 2,7 miljard jaar oud was. Bovendien betekent de ontdekking dat de eerste clusters van sterrenstelsels ruim 700 miljoen jaar eerder moeten zijn ontstaan dan gedacht. De kern van de cluster, die als CL J1001 door het leven gaat, bevat elf massieve sterrenstelsels die in een enorm tempo nieuwe sterren aanmaken: ruim 3000 zonnemassa’s per jaar!  Dat is gigantisch veel hoger dan in onze eigen kosmische omgeving. Daarnaast heeft men vastgesteld dat de ruimte tussen de sterrenstelsels gevuld is met superheet gas. Gas van een dergelijke temperatuur zal namelijk röntgenstraling produceren en dat is precies wat met Chandra en XMM-Newton gedetecteerd is. Dit is één van de belangrijke eigenschappen van een cluster van sterrenstelsels en dat betekent dat CL J1001 niet zomaar een protocluster is (een verzameling sterrenstelsels), maar een échte cluster in iedere zin van het woord. Overigens is het aantal sterren binnen de stelsels van CL J1001 veel hoger dan voorspeld wordt door computermodellen van de evolutie van het heelal. Dat kan betekenen dat onze modellen onvolledig zijn, maar het kan ook zijn dat clusters zoals CL J1001 dusdanig zeldzaam zijn, dat ze in de grote kosmologische simulaties simpelweg niet naar boven komen.Bron: Chandra.