De oude vertrouwde 30cm Maksutov en de met tweedehands astrospeelgoed bezaaide achtertuin van sterrenwacht Tivoli.
Ben net terug van die eerder door Arie op Astroblogs aangekondigde astro-kofferbak-verkoop middag gehouden in de achtertuin van Hotel/restaurant/volkssterrenwacht Tivoli te Oudenbosch, gelegen aan het Jezuietenplein pal tegenover
Als je met de komende Sinterklaas je kind een schommelpaard wil geven, dan wil ik je in overweging meegeven om een leuk alternatief te geven en wel een heuse schommelenterprise. De USS Enterprise NCC 1701 als houten schommel, schitterend toch? En dat allemaal ten tijde van het vijftig jarig bestaan van Star Trek. Lezer R.M. kwam trouwens aan met de tip dat de originele ST-series op Netflix staan en ik heb gisteravond zelf van enkele oude episodes mogen genieten, o.a. de allereerste aflevering, The Man Trap. Heerlijk nostalgisch, al die bordkartonnen decors. 🙂 Oh ja nog
Messier 2 in het sterrenbeeld Aquarius
Zoals weergegeven in mijn ode aan Startrek-blogje, welke ik in het holst van gisternacht heb geschreven “omdat ik nie kon slape”, ben ik eerder in diezelfde holst van de gisternacht dus ook nog “effe” op mijn eigen trektocht naar de sterren geweest met de oorspronkelijke bedoeling om de Helixnevel (weer) op de astrofotografische korrel te nemen. Ik heb deze nevel al eens eerder gefotografeerd en wel met het beroemde/beruchte(??) “Elfje” met de belofte dat ik zeker ook eens mijn echte astrofotografische werkpaard, de (veel grotere) 20cm F6 Newton op dit wonderschone object los zou laten.
Helaas stond gisteravond op le moment surpreme astrophotographique een ander, ook mooi, natuurverschijnsel in de vorm van “een kudde bomen” deze Helixnevel-fotografeer-poging (zou dit een geldig scrable woord zijn???) even heftig in de weg. Nu had ik natuurlijk omdat dat zo’n schone zaak schijnt te zijn heel geduldig kunnen wachten totdat de Helixnevel boven deze bomenrij was uitgeklomen, maar ja…geduld en uw nedrig astroblogs-scribent zijn zoiets als uw nedrig astroblogs-scribent en koreaanse auto’s….danwel had ik op dat specifieke moment wellicht even gezellig wild met een kettingzaag de amateur boomchirurg kunnen gaan uithangen. Eh…beide opties absoluut geen optie en aangezien de NGC (New General Catalogue) catalogus zo’n dikke 10 000 objecten bevat is er altijd genoeg andersoortig deep sky fotogeniek spul om naar uit te wijken en in dit geval heb daarvoor de mooie, maar ook nog behoorlijk laag boven de oostelijk horizon staande bolvormige sterrenhoop Messier 2 uitgekozen.
Tja….en dit bolvormig bolleke is weer zo’n onverwachte plezante verrassing….want..eh…als dit deep sky gebakkie, zeg maar op dezelfde hoogte aan de hemel als bijvoorbeeld de glorieuze bolvormige sterrenhoop Messier 13 had gestaan, dan zou diezelfde glorieuze Messier 13 aan Messier 2 een geduchte tegenstander hebben gehad als het gaat om kosmische schoonheid. Maar helaas voor Messier 2 staat ie nu eenmaal in een sterrenbeeld, waterman/Aquarius, met weinig tot geen in het oog springende heldere sterren..en dit sterrenbeeld komt in onze noordelijke streken ook nog eens niet echt hoog boven de zuidelijke horizon. Nu was het gisternacht dus echt kraak en kraakhelder, maar dan nog doet de Randstadse giga lichtvervuiling, zelfs op mijn relatief nog knappe biesbosse waarneemplek, weinig goeds als het gaat om de zichtbaarheid van dit illustere sterrenbeeld.
Omdat ik gisteravond even geen zin en tijd wilde vrijmaken voor het (lastige) met de hand opzoeken van dit object, heb ik maar weer eens ge(mis)bruik gemaakt van de (op moment van aanschaf nog optionele) latertoegevoegde GOTO functie van mijn oude zwarte EQ6-montering….Een volgend keer, als ik weer eens met de 40cm Dobson op pad ben, ga ik dit object, ondanks zijn positie in een moeilijk navigeerbaar hemelgebied, zeker eens proberen ouderwets met sterrenkaart en zoeker “uit de lucht te plukken”.
Maar goed…na het succesvol lokaliseren van M2 was het op de gevoelige plaat leggen op zich eigenlijk best wel “een eitje” met die kantekening dat het fotograferen van objecten in zogenaamde ster-arme gebieden aan de hemel, als het gaat om het vinden van een nog enigszins bruikbare (= helder genoeg zijnde!!) volgster, altijd..eh…een pittige uitdaging is…en dus ook nu weer…..De helderste volgster die ik nu uiteindelijk toch te pakken wist te krijgen was echt op het randje van waarneembaarheid. Gelukkig is dat bij een opnameduur van een subje van slechts 3 minuten nog te behappen als het gaat om het in de hand houden van volgfouten….(diep inademen om toch vooral zoveel mogelijk zuurstof in je naar je ogen te krijgen voor net effe iets meer volg-efficiency)…maarre….met zo’n zwak volgsterretje als bij deze keer zou ik echt niet graag een subje van bijvoorbeeld 6 minuten willen doen….veels te uitputtend!!
Uiteindelijk 6 subjes van 3 minuten gescoord en dat is voor zo’n helder object als M2 helemaal prima….bovendien zorg je met een kort subje ook nog eens dat je nog wat “losse” sterren overhoud in het heel makkelijk overbelicht rakende hypersterrenrijke centrum van zo’n bolhoop. Want..eh…hypersterrenrijk is zo’n bolhoopje echt wel…..150 000 sterren samengepakt in een gebied van zo’n kleine 175 lichtjaar zorgt voor een hele drukke bedoening aldaar in dit op zo’n 37 000 lichtjaar gelegen fraaie object.
Je zou toch wonen op een planeetje ergens rondzwiepend rond een ster in het centrum van zo’n bolhoop als Messier 2…..heel je hemel volgepakt met sterren zo helder als de volle maan….echt spectaculair…maar aan de andere kant ook weer waardeloos, want vanwege die giga veelheid aan heldere sterren zie je van de rest van onze fraaie universum dan weer geen ene ree….eh…bips. Dan toch maar liever deep sky fotografie bedrijven vanaf een klein blauw bolleke die braaf zijn rondjes draait om zomaar een huis, tuin en keuken sterretje in een zomaar een huis, tuin en keuken kosmische omgeving.
Als je op een planeet zou wonen in zo’n met heldere sterren volgepakte omgeving als in het centrum van een bolvormige sterrenhoop, dan is zoiets als een Starship Enterprise echt helemaal pure noodzaak wil je net effe iets meer van het Universum te weten komen!!! In de onze omgeving is een 20cm telescoop en wat digitale hocus pocus gelukkig al voldoende….Het is goed alhier op Moeder Aard!!!
Credit: NASA
Precies op het geplande tijdstip van 01.05 uur Nederlandse tijd vannacht is vanaf Cape Canaveral Air Force Station in Florida NASA’s ruimtesonde OSIRIS-REx gelanceerd met een United Launch Alliance (ULA) Atlas V raket. OSIRIS-REx – de afkorting zijnde van de ‘Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security – Regolith Explorer’ – is nu onderweg naar 101955 Bennu, een koolstofrijke planetoïde, die als een soort van tijdscapsule uit de oerperiode van het zonnestelsel wordt gezien, mogelijk organische verbindingen bevattend, die inzicht kunnen geven in het ontstaan van het zonnestelsel en het leven op aarde. Bennu is 500 meter in diameter, hij draait in een baan om de zon die vergelijkbaar is met die van de aarde en z’n massa is 60 miljoen ton. Van die zestig miljoen ton gaat de sonde middels een soort van stofzuiger ruim twee kilo gruis afschrapen en dat vervolgens weer terug naar de aarde brengen – terugkeer in 2023, vandaar ’t retourtje. De missie kost ongeveer 800 miljoen dollar, zeg 4 ton per meegebrachte gram. Hieronder beelden van de lancering vannacht – let op de Star Trek verwijzing van de NASA-commentator. 😀
Bron: NASA.’,
leuk kenteken als je een Startrek-fan bent!!
Het is twee uur des nachts en ik ben net terug van mijn tweede (dit keer een astrofotografische..zie een volgend blogje) trek naar de sterren van deze week…..effe uitpuffen op de bank, de buit op het schermpje van de Canon 1000D nader bewonderen danwel bejanken…eh…in dit geval was het gelukkig bewonderen…en tot slot voor het slapen gaan nog effe kijke of er op Astroblogs “nog iets gaande is”……Zie ik al die heerlijke Startrek-ontboezemingen voorbij warpen, vanwege het 50 jarig bestaan van deze geweldige serie…aarrggghhhh, ik wil ook “meespelen”….want..eh…ik ben er dus ook zo’n eentje….een echte doorwrochte Trekkie van het eerste uur.
Zondagmiddag ergens eind jaren 60…kleine Jantje en zijn vriendjes gezeten achter een zwart-wit TV….net zolang klieren en kloten met zo’n hopeloze dubbelsprietige binnen antenne….en dan eindelijk die beroemde begintonen van die evenzo beroemde tune…..nog steeds, 50 jaar later, rillingen als ik die originele Startrektune hoor spelen…..en ik heb ze allemaal gezien….en net zoals collega Trekkie Lisa..heb ik er echt totaal geen problemen mee om ze allemaal van TOS (the original series) tot en met de laatste bioscoopfilm “Beyond” nog eens en nog eens en nog eens te zien. Ja…ik was/ben ook een groot fan van Mister Spock (heb een Spock T-shirtje!!), maar “Jean lucske” vond/vind ik ook een hele toffe meneer en van Captain Janeway heb ik nog steeds hele…eh…bla bla bla-dromen..zucht.
Ik ben zelfs een paar keer naar van die Startrek-conventie’s geweest…..die in Rotterdam waar een rijke collectie aan Startrek-props werd tentoongesteld was het hoogtepunt, die in Dusseldorf waar een kluppie veels te dikke duitsers in heel eng strak spandex op een, van bordkarton nagebouwde, brug van de Enterprise D…in het duits “Startrekje aan het spelen waren” ….Rotes alarm, Schutzschilden auf… jawohl, herr Scotty, strahlen sie mich auf…..was een glorieus dieptepunt…dat leek echt totaal NIET op Startrek, maar meer op de battlebridge van het slagschip de Bismarck….aarrggh…had een hele dag gepland….stond na een uur, heftig pillen slikkend, alweer buiten.
Nou ja…..het hoort er allemaal ook bij…… zo en nu de slaap mij toch in de kladden begint te vatten nog een laatste “Trekfeitje” en wel het feitje dat ik me eigenlijk nog best wel laat in mijn ” Startrek-carriere” (een jaartje of 10 geleden) opeens realiseerde dat één van mijn beide plezante 2cv’tjes al heel zijn woestwerkende leventje heeft rondgereden en nog steeds rondrijd (ben er tenslotte vannacht nog mee naar de Biesbos gesjeesd) met een kenteken waar me dunkt menig ferfent Trekkie toch behoorlijk “gruizig” van zou kunnen worden…want…eh…hmmmmm, die cijfercombinatie “17-01”, waar heb ik die nou ook alweer nog meer gezien..en dan gaat mijn oude Trekkie-hart met “17-01-(j)D”…het kenteken van mijn meest favoriete Enterprise-versie en tevens het kenteken van mijn brave grijsgroene (vert cactee) 1969 18Pk’tje….al helemaal in warpdrive kloppen!!
Ofwel ter linkerzijde op de bijgevoegde foto mijn nedrig voituurke compleet met “Startrek-kenteken” en ter rechterzijde een gedeelte van een heuse Startrekposter die al jaren boven mijn bed hangt, naast nog twee andere startrekposters waarmee alweer vele jaren mijn “Starttrek-slaaphol” is “behangen”!! Afijn, tot zover mijn, toegegeven redelijk fanatieke (want ” het zit diep” ), bijdrage aan dit spetterende astroblogs Startrekfeestje….
Live long and prosper
Credit: NASA
Volgens de planning zal vannacht om 01.05 uur Nederlandse tijd de OSIRIS-REx [1]de afkorting staat voor de Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security-Regolith Explorer. sonde met een Atlas V raket worden gelanceerd vanaf Cape Canaveral Air Force Station in Florida – Exact vijftig jaar nadat de serie Star Trek werd gelanceerd, toeval – en afreizen naar 101955 Bennu, een koolstofrijke planetoïde, die als een soort van tijdscapsule uit de oerperiode van het zonnestelsel wordt gezien, mogelijk organische verbindingen bevattend, die inzicht kunnen geven in het ontstaan van het zonnestelsel en het leven op aarde. Bennu is 500 meter in diameter en z’n massa is 60 miljoen ton. Hieronder zie je ‘m in een vergelijking met enkele bekende aardse bouwwerken.
Credit: NASA
De bedoeling is dat deze missie maximaal ruim twee kilogram materiaal op Bennu zal verzamelen en dat terug zal brengen naar de aarde, waar het zeven jaar na de lancering onderzocht wordt. De sonde zal na de aankomst bij Bennu in augustus 2018 als eerste kijken naar gebieden op de oude steenklomp waar zich mogelijk bouwstenen voor leven bevinden. Welk gebied dat is weet men nog niet, maar onderzoek ter plaatse vanuit de ruimte met behulp van de OVIRS (OSIRIS-REx Visible and Infrared Spectrometer) moet duidelijk maken welk gebied de beste mogelijkheden biedt. De lancering is live te volgen op de Astroblogs! Hieronder een video over de komende missie.
Bron: NASA.
References
| ↑1 | de afkorting staat voor de Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security-Regolith Explorer. |
|---|
Credit afbeelding: Startrek.com
Star Trek is vandaag jarig! Precies vijftig jaar geleden – 8 september 1966, ’t was als de dag van gisteren – verscheen de allereerste aflevering van Star Trek op de Amerikaanse televisie, een aflevering waarin we Captain Kirk, Mr. Spock en de anderen ons zo welbekenden tegenkomen. Hieronder een kort fragment uit die eerste historische aflevering – The Man Trap genaamd – waarin dr. McCoy
De KNVWS afdeling West Brabant en Volkssterrenwacht Tivoli Oudenbosch organiseren op zaterdag 10 september de grootste Astro Kofferbak Verkoopdag van de lage landen in Oudenbosch. Elke amateur die spullen zoekt, spullen nodig heeft, of spullen wil ruilen op het gebied van astronomie en sterrenkunde mag deze dag niet missen. Bij slechtweer kunnen we uitwijken naar de kapel van het klooster. Op deze dag ook een gratis rondleiding door de oudste Volkssterrenwacht van Nederland en een aangepaste menu kaart bij Brasserie Tivoli.
De kosten voor deelname als verkoper bedragen 10 euro. De kosten voor een ge
Twee röntgenopnamen van de slome magnetar 1E161348-5055. Links is de ster in rust. Rechts is de uitbarsting van 22 juni 2016. (c) NASA Swift-satellite/N. Rea.
Een team Nederlandse en Italiaanse sterrenkundigen onder leiding van Nanda Rea (Universiteit van Amsterdam) snapt eindelijk waarom de traagst draaiende magnetische neutronenster ooit, zo sloom is. Ze hebben meer dan zeventien jaar aan gegevens op een rij gezet en publiceren hun bevindingen binnenkort in het tijdschrift Astrophysical Journal Letters. De doorbraak in het onderzoek kwam op 22 juni 2016. Toen detecteerde de ‘burst alert’-telescoop van de Swift-satelliet een flits uit de richting van de bijzondere neutronenster 1E161348-5055. Meteen daarop richtten de wetenschappers de Swift-satelliet, de Chandra-satelliet en de NuSTAR-satelliet op de ster. Chandra had al sinds 1999 met tussenpozen naar de neutronenster gekeken en Swift nam de ster al geregeld waar sinds 2012. Met de nieuwe gegevens erbij konden de onderzoekers de ster nu eindelijk in detail bestuderen.De trage neutronenster is nu definitief bestempeld als een magnetar. De trage magnetar 1E161348-5055 bevindt zich in het centrum van de supernovarest RCW103 in het sterrenbeeld Winkelhaak dat te zien is vanaf het zuidelijk halfrond. De neutronenster is ongeveer 2000 jaar jong en staat op zo’n 10.000 lichtjaar van de aarde.Jarenlang braken astronomen zich het hoofd over het feit dat de slome neutronenster ‘maar liefst’ 6 uur en 40 minuten over een rondje om zijn as deed. De meeste neutronensterren tollen namelijk in milliseconden of hooguit seconden rond. Magnetars behoren tot de langzaamste draaiers, maar zelfs de tot nu gevonden magnetars draaiden sneller dan in twaalf seconden rond hun as.
Impressie van een magnetar. Credit:
ESO/L. Calçada
De theorieën over de slome ster liepen uiteen. Sommige astronomen opperden dat de trage neutronenster aan het eind van zijn leven was en nu nog rustig uitdraaide. Maar dat strookt niet met de uitbarstingen van de ster, met zijn leeftijd en met computersimulaties. Andere astronomen dachten dat de ster misschien een beschermde ring van materiaal om zich heen had. Maar de ster vertoont regelmatig uitbarstingen waardoor de ring al lang vernietigd moet zijn. Dan waren er nog sterrenkundigen die voorstelden dat de neutronenster zich samen met een partnerster in een soort houdgreep bevond. Dat lijkt stug omdat een neutronenster ontstaat na een uitbarsting en daarbij zou een eventuele partnerster weggeslingerd worden. De meest aannemelijke verklaring, zo denken de Amsterdamse astronomen nu, is een serie van gebeurtenissen. Eerst explodeerde een grote ster tijdens een zogeheten supernova. Daarbij bleef een magnetar achter en werd een grote hoeveelheid materiaal de ruimte in geslingerd. Het materiaal viel daarna terug in de richting van de magnetar, stortte vervolgens niet op het oppervlak, maar verzamelde zich op het magnetisch veld rond de magnetar. Daardoor werd de magnetar afgeremd en kon de sloomste neutronenster ontstaan.Het onderzoek werd geleid door Nanda Rea van het Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde van de Universiteit van Amsterdam. Ook de Amsterdamse postdoc Paolo Esposito en de PhD-studenten Alice Borghese en Francesco Coti Zelati uit de groep van Rea werkten aan het onderzoek mee. Bron: Astronomie.nl.’
De vreemde ‘bolvormige’ sterrenhoop Terzan 5
Met behulp van onder meer ESO
