De totale zonsverduistering in de VS – Reisverslag en resultaten…

Inmiddels is het alweer zo’n 5 weken geleden dat er in de VS de totale eclips plaatsvond waar miljoenen mensen in spanning naar uitkeken. Nu ben ik inmiddels zo ver dat ik de meeste opnamen van de verduistering heb verwerkt en wil ik graag hier wat resultaten delen van wat we daar zoal gezien hebben.

De totale verduistering van 1999

We hadden zo’n 1,5 jaar geleden besloten om te proberen de zonsverduistering in de VS met ons gezin mee te maken. Zelf had ik de totale verduistering in 1999 in Frankrijk meegemaakt en ik wilde graag mijn vrouw en kinderen ook dit een keer mee laten maken. Ik kan me nog goed herinneren dat de verduistering in 1999 voor ons net zichtbaar was tussen de bewolking door en dat dat toen al een onvergetelijke ervaring was.

Zodoende gingen we op zoek naar een mooie locatie om de verduistering mee te maken en kwamen terecht bij het Grand Teton National Park dat midden in de eclips-zone lag. Zo’n 1,5 jaar geleden zag ik op Facebook een campsite die aangaf dat zij al plekken beschikbaar hadden en zodoende heb ik toen een plek gereserveerd.

Kaart van het gebied rond het Grand Teton NP met onze locatie.

Voordat we naar de eclips toegingen hebben we zo’n 3 weken rondgetoerd door de VS en vele parken bezocht. De twee dagen voor de verduistering waren we in Yellowstone NP, net ten noorden van onze waarneemlocatie, en daar was toen al goed te merken dat het drukker was dan gewoonlijk. De parkeerplaatsen waren goed gevuld en overal zag je wel aankondigingen over de naderende verduistering.

Op de de dag voor de verduistering vertrokken we in het begin van de middag naar het Grand Teton NP en reden eigenlijk zonder enige drukte naar de campsite. Daar hadden we een mooie plek met, zoals bleek, volledig vrij zicht op de zon tijdens de verduistering. Die dag heb ik alle apparatuur nog eens opgesteld voor een laatste proef en alles bleek goed te functioneren. Verder ontmoette ik daar ook Tom O’Donoghue, een astrofotograaf uit Ierland die ik via Facebook ken en die op dezelfde locatie de eclips zou meemaken.

Ik had besloten dat ik vooral visueel van de verduistering wilde genieten met mijn gezin zonder bezig te zijn met de fotografie, maar ik wilde wel graag foto’s maken. Daarom had ik besloten om te gaan werken met Solar Eclipse Maestro. Deze software automatiseert het maken van de opnamen volledig en berekent zelfs de belichtingstijden die nodig zijn voor alle afzonderlijke fasen van de verduistering. Uiteindelijk besloot ik om met twee camera’s tegelijk te gaan fotograferen en die iets vertraagd tov elkaar opnamen te laten maken zodat ik geen stukjes van de verduistering in de opnamen zou missen. De tijd van de software werd gesynchroniseerd mbv GPS zodat de exacte tijd van de verduistering goed zou worden vastgelegd.

Ondergetekende op de waarneemlocatie met de verschillende camera’s klaar voor de eclips.

Zodoende was ik vroeg opgestaan om de apparatuur op te gaan stellen en alles gereed te maken. Toen bleek dat de fotografische filters die ik had aangeschaft voor de verduistering zo veel licht doorlieten dat scherpstellen op de camera eigenlijk vrijwel onmogelijk was. Zodoende moest ik tien minuten voor de verduistering de filters uit elkaar schroeven en kon ik gelukkig de filters nog vervangen door andere filters die Tom nog bij zich had. Hierdoor mistte ik net de start van de verduistering, maar daarna was het verder genieten en konden de camera’s volledig zelfstandig hun werk doen.

Tijdens het eerste deel van de verduistering was de afname van het licht nog nauwelijks te merken, maar al vrij snel was te zien hoe de zon bedekt werd door een steeds groter wordende maan. Langzaam was te merken dat het licht in de omgeving begon te veranderen. Onder andere waren sikkelvormige lichtvlekken te zien onder de bladeren van de bomen.

Sikkelvormige schaduwen 5 minuten voor de totaliteit.

Sikkelvormige schaduwen 5 minuten na de totaliteit.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verder leek het alsof het langzaam schemerig werd, maar op de een of andere manier leken de kleuren niet te kloppen. Zo’n 5 minuten voor de totaliteit werd o.a. Venus aan de hemel zichtbaar. Het gaf een heel surrealistisch beeld, terwijl ook te zien was hoe de zon steeds verder verdween.

In de laatste minuut voor de totaliteit leek alles in een soort van stroomversnelling terecht te komen, zoals mooi te zien is in het filmpje hieronder dat door Tom werd opgenomen. Het was alsof iemand het licht snel dimde en overal op de camping was het gejuich te horen van de mensen die naar de verduistering keken. De diamanten ring werd zichtbaar en vlak daarna waren de parels van Bailey heel mooi te zien. Daarna was het moment van de totaliteit aangebroken en was de corona in zijn volle glorie te zien. Dit was een schitterend gezicht, terwijl door de corona heen ook de ster Regulus te zien was.

Mijn vrouw en kinderen genoten ook van het uitzicht en waren diep onder de indruk. De verduistering was in dat opzicht ook heel fysiek en het voelde alsof de verduistering door alle vezels van je lichaam doordrong.

Ook de kinderen genoten volop van de zonsverduistering

Na 1 minuut en 8 seconden klonk vanuit de computer al de stem die vermeldde dat de maximale eclips bereikt was, en ik besefte me dat we al halverwege waren. Ondertussen klonk achter mij het driftig geklik van de twee camera’s die in de 2:16 minuten zo’n 150 opnamen maakten.

Een minuut later kwamen de parels weer tevoorschijn en even later scheen de zon weer langs de maan en was een schitterende diamanten ring te zien. Daarna werd er een feestje gevierd op de campsite en werd de verduistering met een glas champagne bezegeld.

Al met al was het een heel indrukwekkende ervaring die onvergetelijk is. Ik hoop echt dat er in de toekomst meer gelegenheden zullen zijn om een verduistering mee te maken, want dit wel een heel uniek verschijnsel dat eigenlijk pas te begrijpen is als je het een keer zelf hebt meegemaakt.


Natuurlijk kan dit verslag niet volledig zijn zonder wat beelden te laten zien die ik gemaakt heb tijdens de verduistering.

De eerste opname toont een overzicht van de verduistering van zo’n 3 minuten voor de totaliteit tot 3 minuten na de totaliteit. Hierop is duidelijk de diamanten ring te zien als de zon op het punt staat achter de maan te verdwijnen.

Overzicht van de totaliteit van 3 minuten voor tot 3 minuten na de totale verduistering.

Vlak voor en na de totaliteit zijn heel mooi de parels van Baily zichtbaar die ontstaan doordat de zon nog net door de valleien op de rand van de maan heen schijnt.

Parels van Baily

De parels van Baily zijn het laatste licht van de zon dat nog net tussen de wanden van de kraters doorschijnt. Nu is het mooie dat je met behulp van deze opnamen dan ook de rand van de maan ‘in beeld’ kunt brengen. In de onderstaande opname heb ik de verschillende opnamen uit de foto hierboven tegen elkaar aangelegd waardoor er een soort van hoogtekaart van het maanoppervlak aan de rand van de maan ontstaat. In het midden is een hoogtekaart te zien zoals die gegenereerd is door de Solar Eclipse Maestro software waar je het profiel mee kunt vergelijken. Daarnaast heb ik links en rechts ook twee opnamen van net voor het 2e contact en net na het 3e contact laten zien, samen met een simulatie van de maanrand die is gegenereerd door de Occult software van de International Occultation Timing Association die zich bezighoudt met het waarnemen van o.a. sterbedekkingen door de maan. Het is mooi om te zien hoe goed de voorspellingen met de werkelijkheid overeenkomen.

Hoogteprofiel van de maanrand samen met de opnamen van de parels van Baily die veroorzaakt worden door het laatste zonlicht dat tussen de kraters op de maan doorschijnt.

Verder had ik tijdens de totaliteit nog heel veel opnamen gemaakt van de zonnecorona om te kijken hoever ik die in beeld kon krijgen. Ik had met mijn lenzen een beeldveld van zo’n 2 graden en ik hoopte dat ik de corona toch wel bijna beeldvullend vast zou kunnen leggen. Het was mooi om te zien dat op deze opnamen ook nog zo’n 30 sterren tot magnitude +9.5 vastgelegd waren en dat de corona tot op een afstand van zo’n 4,5 miljoen km van de zon nog waar te nemen was.

Zonnecorona gedurende de totaliteit met het omliggende sterveld dat zo’n 30 sterren tot magnitude +9.5 bevat.

Rapper B.o.B., als de aarde plat zou zijn dan zouden we allemaal al lang dood zijn

Credit: Geek.com

Deze week bereikte ons allen het nieuwsbericht dat de Amerikaanse rapper B.o.B. – z’n echte naam is Bobby Ray Simmons Jr. en hij komt uit Atlanta – een actie via crowdfunding doet om een miljoen dollar bij elkaar te sprokkelen en daarmee een satelliet en/of ballon te lanceren. Rapper B.o.B. is een bekende flat-earth aanhanger, die met z’n eigen ogen ziet dat de aarde zo plat als een dubbeltje is en die niet gelooft dat de aarde rond is. Rapper B.o.B. wil dat bewijzen en daarom wil ‘ie een satelliet (of ballon?) lanceren, waarmee hij de platte aarde kan fotograferen. Al die duizenden satellieten die al in de ruimte hangen zijn deel van een groot complot, dus de miljoenen daarmee gemaakte foto’s die laten zien dat de aarde rond is tellen niet. De geldinzamelingsactie Show BoB the curve heeft al $ 4.791 opgebracht, bijna een half procent van het benodigde bedrag. Loopt kennelijk niet storm van de mensen die B.o.B. willen steunen, soort water naar de zee dragen denken veel mensen. Als Rapper B.o.B. een succesvol artiest zou zijn, dan zou ‘ie vast een miljoentje op de bank hebben staan, maar dat is kennelijk niet het geval en moet hij het nu via Gofundme doen.

Wat ook zou kunnen is dat rapper B.o.B. die hele actie gewoon afblaast en de feiten onder ogen ziet, feiten die verder reiken dan de niet gebogen horizon. Hier op de Astroblogs is al met enige regelmaat aandacht geschonken aan de platte aarde theorie en aan alle argumenten die het als flauwekul bestempelen. Onlangs kwam is een interessant artikel tegen, dat nog een argument aandraagt, dat volgens mij niet eerder is genoemd. In dat artikel (zie de bron) komen talrijke wetenschappers aan het woord en de conclusie is eenvoudig: als de aarde echt plat zou zijn, dan zouden we allemaal morsdood zijn. Dat komt omdat een platte aarde een heel andere zwaartekracht heeft dan een bolvormige aarde, een zwaartekracht die volgens de wetten van Newton werkt en die desastreus voor de aarde uit zou pakken. Het zou betekenen dat de atmosfeer namelijk in korte tijd de ruimte in zou verdwijnen en dat we dus niet meer kunnnen ademen. Mocht op de een of andere niet-Netoniaanse manier de atmosfeer toch blijven hangen, dan is er nog een probleem: er zouden geen seizoenen zijn. Daarnaast zou een platte aarde het bestaan van platentektoniek uitsluiten, want daarvoor zijn convectiecellen in de mantel van de aarde nodig van minstens 1000 km groot en zo dik is de aarde niet. Zonder die platentektoniek zouden de hittebronnen veel dichter onder het aardoppervlak moeten liggen, waardoor de oceanen in korte tijd zouden worden weggekookt.

Credit: SpaceX

Kortom, het zou beter zijn als rapper B.o.B. de actie afblaast en een voorbeeld stelt door de vele door de wetenschap aangedragen feiten te accepteren en aan te nemen dat de aarde net als de zeven andere planeten in ons zonnestelsel en de miljarden exoplaneten in ons Melkwegstelsel rond is. Misschien moet hij als eerste een vlucht maken met Elon Musk z’n Big Fucking Rocket (zie afbeelding hierboven) en dan tijdens de suborbitale vlucht met eigen ogen zien dat de horizon wel degelijk gekromd is – tikkeltje goedkoper dan de miljoen dollar die hij op wil halen. Bron: Gizmodo.

Kijk nou, een nieuwe ‘laatste’ foto van Rosetta voordat ‘ie op komeet 67P knalde

De allerlaatste foto die Rosetta maakte voor z’n crash op 67P. Credit: ESA/Rosetta/MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/SSO/INTA/UPM/DASP/IDA

Op 30 september 2016 sloeg de Europese ruimteverkenner Rosetta na een succesvolle missie die twaalf jaar duurde te pletter tegen 67P/Churyumov-Gerasimenko, de komeet waar die twee jaar lang van dichtbij onderzoek aan had gedaan. Tot nu toe ging men er van uit dat dit de laatste foto was die Rosetta met z’n OSIRIS camera van dichtbij wist te maken van het oppervlak van de komeet, een foto die gemaakt was op 24,7±1,5 m meter hoogte. Maar nu blijkt dat er in de servers van de ESA nog een foto zat die van nog dichterbij gemaakt is, vanaf een hoogte van zo’n 19,5±1,5 meter. Dat die foto nooit eerder opgemerkt is komt omdat automatische verwerkingssoftware de foto niet als complete foto (h-)erkende.

Foto waarop op schaal Rosetta en de omgeving van komeet 67P waarop ‘ie neerstortte te zien zijn. De lengte van de omgeving is 55 meter, Rosetta was 32 meter lang door z’n zonnepanelen, de breedte was 2 m. Rosetta sloeg bij het kruis te pletter. Credit: ESA/Rosetta/MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/SSO/INTA/UPM/DASP/IDA

De foto’s die Osiris maakte waren allen 23.048 bytes groot en die kwamen bij de ESA binnen in de vorm van zes opgesplitste pakketjes. Van die allerlaatste foto kwamen echter geen zes pakketjes binnen, maar slechts drie, samen 12.228 bytes, 53% van de grootte van een foto. De software was streng en accepteerde de data daarom niet als volwaardige foto. Maar medewerkers van de ESA kwamen onlangs de telemetrie tegen en wisten op basis van de data toch een echte laatste foto te maken, die weliswaar vaag is, maar toch duidelijk een met kleine stenen bezaaid gebied toont, 1 bij 1 meter groot. Hieronder een foto waarop je in rood de laatste foto ziet, in geel de een-na laatste foto (dubbelklikken om te verrosettariseren),

Credit: ESA/Rosetta/MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/SSO/INTA/UPM/DASP/IDA

De kleinste details op de nieuwe laatste foto van Rosetta zijn slechts 2 mm groot. De vorige laatste foto van Rosetta was ook vaag. Dat had te maken met feit dat de camera niet gemaakt was om objecten van zo dichtbij te fotograferen. Bron: ESA.

Elon Musk’s Big Fucking Rocket niet alleen voor Marsreizen, maar ook voor gebruik op aarde

De Big Fucking Rocket in vergelijking met de Falcon 1, 9 en Heavy van SpaceX. Rechts een vergelijking van het laadvermogen van deze raketten. Credit: SpaceX

Vandaag hield SpaceX’ topman Elon Musk een presentatie op het 68e International Astronautical Congress (IAC) in Adelaide, Australië, en daarin heeft hij in een soort van update van zijn ‘historische’ presentatie uit 2016 details gegeven over het Interplanetary Transport System (ITS), dat gebruikt moet worden om Mars te kolonialiseren. Voor die Marsreizen wil hij een nog te ontwikkelen raket gebruiken, die in de wandelgangen de Big Fucking Rocket (BFR) wordt genoemd, een raket van 106 meter lengte en 9 meter diameter, die 31 raptor-motoren zal bevatten (in plaats van 42 zoals hij in 2016 zei) en die een laadvermogen van 150 ton hebben. Met die afgeslankte versie van de BFR, waarvan Musk denkt dat de bouw ervan over zes tot negen maanden kan beginnen, moet het ook mogelijk zijn om stedentrips op aarde te maken. Zo moet het volgens Musk mogelijk zijn dat je met een BFR in ruim een half uur met een maximum snelheid van 27.000 km/uur van New York naar Shanghai reist, waar de raket vertikaal op een drijvend platform zal landen, net zoals al gebeurt met de eerste trap van de Falcon 9 raket van SpaceX.  Dat zou er dan ongeveer zo uit gaan zien:

Een vlucht van Londen naar New York gaat volgens Musk een half uurtje duren en in vijftig minuten vlieg je van Sydney naar Zürich. In één BFR moeten honderd passagiers kunnen. Over zijn Mars-plannen zei Musk dat de eerste, onbemande vlucht gepland staat voor 2022. Die vlucht is onder meer bedoeld voor onderzoek naar water.

BFR’s op een Marsbasis. Credit: SpaceX

“Vijf jaar is nog een hele poos”, zei Musk. “Ik heb er vol vertrouwen in dat we er dan klaar voor zijn.” Twee jaar later, in 2024, zou de eerste bemande vlucht naar Mars moeten worden uitgevoerd. In 2022 wil hij twee BFR’s hebben, in 2024 vier, waarvan twee voor de bemande vluchten. Naast intercontinentale vluchten en vluchten naar Mars wil Musk ook een basis creeëren op de maan. In de video hieronder zie je de speech van Musk.

Bron: NOS.

3 november eerste internationale Overview Symposium in Kerkrade

Credit: Columbus earth center Kerkrade

Op vrijdag 3 november vindt in het Columbus earth center Kerkrade het eerste Internationale Overview Symposium plaats. Een internationaal team van onderzoekers, psychologen, filosofen, kunstenaars en wetenschappers buigt zich dan over de vraag hoe het zogenaamde Overview Effect het best met een zo groot mogelijk publiek gedeeld kan worden. De term is bedacht door de Amerikaanse ruimtefilosoof Frank White. Hij beschrijft in zijn gelijknamige boek hoe astronauten die de aarde voor het eerst vanuit de ruimte zien, melden dat deze blik hun perspectief op de wereld voorgoed verandert. Ze ervaren de kwetsbaarheid van de aarde dermate indringend, dat velen van hen vervolgens hun leven wijden aan het verduurzamen van het leven op aarde. Het overbrengen van dit effect op een breder publiek kan in potentie het verschil maken in de manier waarop wij met onze aarde omgaan. Eén van de sprekers zal Daniela de Paulis zijn, één van de auteurs van de Astroblogs.

Meer over het symposium, de sprekers en de inschrijving vind je op https://www.overviewsymposium.com/.

Hieronder tenslotte een video, waarin meer wordt verteld over het Overview effect.

Bron: Overview.

‘In het kielzog van Cassini’ een schets van de Italiaanse ruimtevaart

 

In het kielzog van Cassini, laatstgenoemde orbiter is helaas alweer twee weken ter ziele maar hier meer over Italiaanse ruimtevaart(historie) en  een overzichtje van de grondleggers ervan. Hierin kort verwerkt hoe het Italiaanse aandeel in Cassini tot stand is gekomen.

Lees verder

“From Russia with lov….ah…lens”

Testopname Andromeda-nevel met “made in Russia” 500F8 Maksutov telelens

Laat ik het maar meteen bekennen….ik heb stiekumpjes wel “iets” met dingen die uit het land van “Oom Vladimir” komen…..Ik heb ooit twee jaar op de lokale volksuniversiteit russische taalles genoten, voor de lol,  uit nieuwsgierigheid naar “de geheimen achter die vreemde lettertekens en om te kunnen checken of de russische  opschriften die je soms welleens tegenkomt bij de verschillende James Bond films en (yep…ontzettend fout!!) bij de A-team wel echt iets zinnigs betekenen!! Tevens…. heb ik dus ook best wel een grote bewondering voor de robuste no nonsense manier waarop de russen met techniek omgaan…Ik bedoel maar, hoe je het ook wendt of keert, na 50 jaar is het den “ouderwetschen” good old  Soyuz die nog still going strong in dagelijkse dienst is, terwijl met alle respect de high tech Yankee Gemini’s,  Apollo’s en de prachtige Space shuttle’s (die laatstgenoemde echt helaas) al lang en breed museumstukken zijn geworden….enne….dan mijn oude ZENIT B camera…..die ooit eens na een val van twee meter hoog op een betonnen vloer na een paar hengsten met een hamer weer/nog jarenlang braaf dienst heeft gedaan…Lekker dromen over zo’n geinige Lada Niva als aanvulling op mijn kudde Lelijke Eendjes..   oh ja, en hoewel ik, tot groot verdriet van wederhelft en schoonfamilie, fanatieke koorzangers,  in principe eigenlijk helemaal niets heb met koormuziek, heb ik toch ooit eens lang geleden een oude obscure dubbel-CD van het Sovjet Army Choir aangeschaft want..eh….kolere, zeg op de één of andere manier is er, mijns inziens,  werkelijk  geen plezantere manier om eens lekker een avondje ontspannen depri te geraken dan door te luisteren naar deze meesters in het overbrengen drama,  tragiek en diepgewortelde emotie…..Ofwel, “rare jongens die Russen” maar toch doen ze blijkbaar wel een paar dingetjes erg goed!!!

Dat is ‘m, mijn Maksutov.

Waar ik echter vooral  ” heel erg iets mee heb” dat is  russische optiek! Yep…..iedereen weet zolangzamerhand wel dat ik een echte fanatieke “Newtonm(J)an” ben, echter  als je hebt over een “true astronomical guilty pleasure” (ja…ja…dat klinkt echt vet russisch, maar niet heus…hihi!!)….oei..eh dan ….krijg ik altijd heel rap intens weke benen als bij het aanschouwen van zoiets moois als een MAKSUTOV-telescoop.

Misschien komt dat wel omdat mijn eerste ervaring met een heuse echte sterrenkijker er eentje was, toen ik als jong snotaap-ventje  naar de planeet Saturnus heb mogen kijken door die  beroemde zwarte 30cm Maksutov telescoop bij de toenmalige volkssterrenwacht Simon Stevin te Hoeven…. Dat ding had en heeft voor mij nog steeds echt iets magisch en is nu gelukkig weer in ere hersteld te bewonderen bij volkssterrenwacht Tivoli aan het Jezuietenplein te Oudenbosch,  welke ooit de  oerlocatie van de oervolkssterrenwacht Simon Stevin was.

Sindsdien heb ik naast een veelheid aan Newton kijkers ook een paar van die hele kekke “made in home land Russia” Maksutovjes (groot en klein) gehad….Oh enne…mocht dat wellicht nog niet duidelijk zijn,  ene russische meneer DimitrI Maksutov is dus de naamgever van dit type telescoop waarbij er aan de voorzijde van de kijkerbuis zich een zogenaamde holle meniscus (correctie) lens bevind en aan de “achterzijde” de hoofdspiegel. Dit geeft  dan een ultracompacte opgevouwen telescoop waarbij je een kijker hebt met een hele lange brandpuntafstand in een heel prettig kort kijkerbuisje!

Nu zijn al die kekke Maksutovjes gekomen en ook weer gegaan…behalve eentje….een 500F8 ZENIT MTO MC-3M-CA Maksutov telelens-gevalletje die ik bijna 30 jaar geleden “voor weinag” (80 ouderwetschen guldens!!) op de kop heb getikt op de beroemde (beruchte??) Zwarte Markt te Beverwijk. Met dit specifieke Maksutovje heb ik dus al die jaren helemaal niets gedaan omdat ik in de zo nu blijkt ozo foute veronderstelling verkeerde “dat het maar niets was”….Gekker nog,  ik heb zelfs ooit eens in een vlaag van bijna waanzin op het punt gestaan om het gebakkie uit mekaar te schroeven en als cola-glas te gaan gebruiken. Ofwel….deze kleine optische telg uit de grote Maksutov-familie had een zeer dubieus en onbetekenend leventje achter de rug…totdat ik onlangs bij toeval op het internet…artikelen begon tegen te komen waar minimaal luidruchtig zo niet harder de loftrompet werd geschald als het ging om de optische kwaliteiten van…dat suffe onbetekenende russische beverwijk-miskoopje die bij mij al zo’n dikke dertig jaar op de plank doelloos stof lag te verzamelen…Oeps!!!!

Tja…tja…tja……dat was nog eens een vette “eye-opener”, zeg…..en dus toch maar eens een vuig plannetje gesmeed om te onderzoeken of al die loftrompetverhalen aangaande dit kleine zwarte  optische monstertje uit het land van Oom Vladimir inderdaad zo’n optisch wondertje was. Via internet een verloopring van m42 draad naar Canon bajonetaansluiting op de kop getikt en vervolgens  het kleine Maksutov gevalletje op de EQ 6 montering samengebracht met mijn 76mm volgnewton en gemodificeerde Canon 1000D.

Afgelopen vrijdag was het dan zover…..kraakheldere hemel..en voor het eerst in drie maanden weer eens serieus op astrofotografie-expeditie….leuk…leuk…leuk…Nou ja…behalve dan dat ik wel weer even vergeten was dat dit soort telescopen, met zo’n groot stuk glas aan de voorkant, onder een heldere hemel in het vochtige hollandse polderlandschap ECHT NIET zonder een dauwkap kunnen…grote astro-dombo die ik ben, Ofwel…na drie subjes van 5 minuten was het Maksutovje al royaal beslagen, maar goed….dit was tenslotte maar een “testsessie” en “er stond wat op”…en dus hop naar huis om daar achter de computer één en ander verder uit te werken.

Afijn,  die twee niet beslagen subjes even rap door “deep sky stacker” gerost….en…..WOW!!!…..zie ik tot mijn grote verbazing  en bewondering bovenstaand plaatje van de Andromeda-nevel op het beeldscherm voor mijn neus verschijnen!! Eh….slechts twee subjes van vijf minuutjes met een optisch speeltje ter grote van een cola of was het nou een Wodka glas en dan krijg je dit!!!!!!…..Ik heb de Andromeda nevel heus  wel eens vaker op de korrel genomen en met veel groter geschut en met veel langere belichtingstijden enne die plaatjes zijn echt niet veel beter dan wat “die kekke kleine Rus” hierboven heeft uitgespuugd,  jemig de pemig….I am love!!! Het moge duidelijk zijn dat deze verloren optische russische zoon de komende tijd vaker sterren zal gaan zien!!

Dasvidaniya!!

 

De eerste detectie van zwaartekrachtsgolven door de combinatie van VIRGO en LIGO

credit: LIGO/Virgo/Caltech/MIT/Leo Singer.

Voor het eerst zijn zwaartekrachtsgolven ontdekt door de gecombineerde detectoren van VIRGO bij Pisa in Italië en LIGO bij Livingston en Hanford in de VS. De drie grote L-vormige detectoren werken sinds 1 augustus samen en korte tijd later, op 14 augustus om 12:30:43 uur Nederlandse tijd, registreerden de lasers een korte rimpeling, duidend op passerende zwaartekrachtsgolven. Bron van deze rimpeling: een botsing van twee zwarte gaten op 1,8 miljard lichtjaar (540 Mpc) afstand, de ene 30,5 zonsmassa zwaar, de andere 25,3 zonsmassa – nee, geen twee neutronensterren zoals we eerder dachten. Toen ze samensmolten ontstond één nieuw zwart gat van 53,2 zonsmassa, waarbij in minder dan één seconde maar liefst 2,6 zonsmassa in de vorm van zwaartekrachtsgolven werd uitgestraald. Die golven werden opgepikt door de VIRGO en LIGO detectoren. Dankzij de drie detectoren – samenwerkend in de O2 waarneemcampagne, die tot 25 augustus j.l. duurde – kon de positie van de bron aan de hemel beter worden bepaald dan bij de drie eerdere gedetecteerde zwaartekrachtsgolven (GW150914, GW151226 en GW170104), die alleen door de twee LIGO detectoren werden gemeten. Die betere lokalisatie van de bron is goed te zien aan de volgende afbeelding, waarin je de stroken ziet waarin de bron moet liggen, GW170814 is de door VIRGO en LIGO gedetecteerde bron.

De bron blijkt te liggen in een gebiedje van 60 vierkante graad groot, ergens in het sterrenbeeld Eridanus. Naderhand is nog gekeken telescopen ook een uitbarsting van licht of andere straling in dat gebied hebben gezien, maar dat blijkt niet het geval te zijn geweest. Over de ontdekking is het artikel genaamd ‘GW170814 : A three-detector observation of gravitational waves from a binary black hole coalescence‘ goedgekeurd voor publicatie in het vakblad Physical Review Letters. Hieronder een animatie van de samensmelting van de twee zwarte gaten.

David Shoemaker, woordvoerder van de LIGO detectoren, zei dat de toekomst van LIGO en VIRGO er bij de volgende waarneemcampagne erg rooskleurig uitziet: “This is just the beginning of observations with the network enabled by Virgo and LIGO working together. With the next observing run planned for Fall 2018, we can expect such detections weekly or even more often.” Bron: LIGO.

19e symposium Waddenacademie over ‘Feel the Night’ in het waddengebied

Credit: Rijke Waddenzee, Stichting Feel the Night, Night Light en de Waddenacademie

Het Programma naar een Rijke Waddenzee, Stichting Feel the Night, Night Light en de Waddenacademie organiseren op 19 en 20 oktober het 19e symposium van de Waddenacademie over het belang van stilte en duisternis in het waddengebied.

Wanneer: Donderdag 19 oktober en vrijdag 20 oktober 2017
Locatie: Kollumeroord: Slikweg 2, 9293 MJ Kollumerpomp
Aantal deelnemers: 150

Feel the Night

Op 26 juni 2015 werd de Boschplaat op Terschelling door de International Dark Sky Association (IDA) officieel uitgeroepen tot het eerste Dark Sky Park van Nederland. Een Dark Sky Park is een gebied waar het donker is, waar de duisternis behouden blijft en waar bezoekers ‘s nachts welkom zijn om die duisternis te beleven en de sterrenhemel te zien. Het Nationaal Park Lauwersmeer was op 7 oktober 2016 de tweede die deze status kreeg toegewezen. Met het Dark Sky-label wil het Nationaal Park Lauwersmeer zich richten op een nieuwe groep bezoekers, mensen die de echte stilte en duisternis willen beleven en een heldere sterrenhemel willen zien. Een passend decor voor een symposium waarin het belang van stilte en duisternis centraal staan.

Duisternis en stilte worden steeds meer erkend als landschappelijke kwaliteiten. En hoewel Nederland een van de landen is met de meeste lichtvervuiling ter wereld, zijn in het Waddengebied duisternis en stilte nog volop te vinden. Zo zijn op een heldere nacht er in het Waddengebied nog zo’n 3500 sterren te zien.  En van de circa 650 duizend hectare die in Nederland officieel is aangewezen als stiltegebied ligt de meerderheid in de Waddenzee.

Hoe zorgen we er voor dat het donker blijft of juist nog wat donkerder wordt in en rond het Waddengebied? Hoe handhaven we ook in de toekomst de zo kostbare stilte in het waddengebied? Wat voor soort culturele evenementen passen bij een bezoeker die komt voor duisternis en stilte? Hoe staat het met het uitvoeringsprogramma Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied? En zijn duisternis en stilte te vermarkten of is dat vloeken in de kerk?

Deze en vele andere vragen komen aan de orde in het symposium ‘Feel the Night’. En uiteraard wordt er ook in stilte van de duisternis genoten…

Bekijk het programmalocatie en routeovernachtingsmogelijkheden en schrijf direct in. Bron: Waddenacademie.

De vreemde structuren van de Saturnusnevel

MUSE-opname van de Saturnusnevel. Credit:ESO/J. Walsh

De spectaculaire planetaire nevel NGC 7009, oftewel de Saturnusnevel, doemt op uit de duisternis als een verzameling vreemd gevormde bellen in magnifieke tinten roze en blauw. Deze kleurrijke opname is vastgelegd met het krachtige MUSE-instrument van ESO’s Very Large Telescope (VLT). Dat gebeurde in het kader van een onderzoek waarbij voor het eerst het stof binnen een planetaire nevel in kaart is gebracht. Deze kaart – die een overvloed aan complexe structuren in het stof openbaart, waaronder schillen, een halo en een merkwaardige golfachtige structuur – leert astronomen begrijpen hoe planetaire nevels aan hun vreemde vormen en symmetrieën komen.

De Saturnusnevel bevindt zich op een afstand van ongeveer 5000 lichtjaar in het sterrenbeeld Aquarius (Waterman). Zijn benaming heeft hij te danken aan zijn vreemde vorm, die overeenkomsten vertoont met de bekende planeet met de ringen.

Driedimensionaal MUSE-beeld van de Saturnusnevel. Credit:ESO/J. Walsh

In werkelijkheid hebben planetaire nevels niets met planeten te maken. De Saturnusnevel was oorspronkelijk een lichte ster die aan het einde van zijn bestaan uitdijde tot een rode reus en zijn buitenlagen begon af te stoten. Dit materiaal is weggeblazen door krachtige sterrenwinden, en door de ultraviolette straling van de achtergebleven hete sterkern tot lichten gebracht. Het resultaat is een circumstellaire nevel van stof en kleurrijk heet gas. In het hart van de Saturnusnevel staat een ten dode opgeschreven ster (ook te zien op deze foto), die bezig is om in een witte dwerg te veranderen [1]Planetaire nevels bestaan doorgaans maar kort. Over slechts enkele tienduizenden jaren zal de Saturnusnevel zodanig zijn uitgedijd en afgekoeld dat hij onzichtbaar is geworden. De centrale ster zal … Continue reading.

Om beter te kunnen begrijpen hoe planetaire nevels aan zulke vreemde vormen komen, heeft een internationaal team onder leiding van Jeremy Walsh van ESO de stofsluiers van de Saturnusnevel onder de loep genomen met de Multi Unit Spectroscopic Explorer (MUSE), een instrument dat aan een van de vier Unit Telescopes van de Very Large Telescope van de ESO-sterrenwacht op de Paranal (Chili) is gekoppeld. Dit veelzijdige instrument maakt niet alleen een opname, maar verzamelt voor elk punt van de opname ook informatie over het spectrum – de samenstellende kleuren – van het licht van het object.

De structuren van de Saturnusnevel (met tekst). Credit:ESO/J. Walsh

Het team heeft MUSE ingezet om de eerste detailrijke optische kaarten te maken van het gas en stof in deze planetaire nevel [2]De Hubble-ruimtetelescoop van NASA en ESA heeft eerder al een spectaculaire opname van de Saturnusnevel gemaakt, maar – anders dan MUSE – heeft hij daarbij niet het spectrum voor elk punt van … Continue reading. De resulterende opname van de Saturnusnevel toont tal van complexe structuren, waaronder een ellipsvormige binnenschil, een buitenschil en een halo. Ook laat hij twee al eerder vastgelegde straalstromen zien die zich over de volle lengte langs de lengteas van de nevel uitstrekken. Deze stromen eindigen in heldere ansae (Latijn voor ‘handvaten’).

Het team ontdekte ook een golfachtige structuur in het stof, die nog niet volledig begrepen wordt. Verspreid over de hele nevel is stof te zien, maar aan de rand van de binnenschil vertoont de hoeveelheid stof een significante afname. Het lijkt erop dat het stof daar wordt vernietigd, wat op verschillende manieren kan gebeuren. De binnenschil is in werkelijkheid een uitdijende schokgolf die de stofdeeltjes wel eens zou kunnen vergruizen. Een andere mogelijkheid is dat de schokgolf met zoveel warmteontwikkeling gepaard gaat dat het stof verdampt.

Het in kaart brengen van de gas- en stofstructuren binnen planetaire nevels geeft meer inzicht in de evolutie en dood van lichte sterren, en leert astronomen begrijpen hoe deze nevels aan hun vreemde, complexe vormen komen.

De mogelijkheden van MUSE beperken zich overigens niet tot het onderzoek van planetaire nevels. Dit gevoelige instrument kan ook de vorming van sterren en sterrenstelsels in het vroege heelal onderzoeken en de verdeling van de donkere materie in nabije clusters van sterrenstelsels in kaart brengen. Ook heeft MUSE de eerste driedimensionale kaart gemaakt van de Zuilen der schepping in de Adelaarnevel (eso1518) en een spectaculaire kosmische botsing in een nabij sterrenstelsel in kaart gebracht (eso1437). Bron: ESO.

References[+]

References
1 Planetaire nevels bestaan doorgaans maar kort. Over slechts enkele tienduizenden jaren zal de Saturnusnevel zodanig zijn uitgedijd en afgekoeld dat hij onzichtbaar is geworden. De centrale ster zal in een hete witte dwerg veranderen en geleidelijk uitdoven.
2 De Hubble-ruimtetelescoop van NASA en ESA heeft eerder al een spectaculaire opname van de Saturnusnevel gemaakt, maar – anders dan MUSE – heeft hij daarbij niet het spectrum voor elk punt van de nevel vastgelegd.