13 december 2019

Op expeditie naar de Bloedmaan


Gisteravond was ik met collega-Astroblogger Jan Brandt, z’n schoonvader met vriendin en een clubje fanatieke eendenrijders in de Dordtse Biesbosch om daar de Bloedmaan, die de laatste week veel in het nieuws was, te bewonderen. De totale maansverduistering – de langste van deze eeuw – trok heel vele belangstelling en dat leidde er onder andere toe dat zich in de Kop van het Land in Dordrecht honderden mensen hadden verzameld om aldaar de eclips te aanschouwen. Wij hadden het met z’n zevenen, later kwam daar nog André Kuipers (!)1 bij, een stuk rustiger op dat landweggetje. Afijn, we waren daar om een uur of negen, om half tien zou de maan opkomen, op het moment dat ‘ie al totaal verduisterd was. Maar op het lang verwachte moment, toen de zon in het westen onderging – de zon die afgelopen weken alles en iedereen weg brandde en die een tropische hittegolf had veroorzaakt – was er totaal niets te zien, alleen bewolking aan de horizon. En dat bleef lange tijd zo, ondanks intensief turen met verrekijker en Jan z’n Zeeuws Klein Meisje naar den einder. Om 22.20 uur was er een leuke onderbreking van het turen, want het ISS kwam over, zo’n beetje recht boven ons hoofd. Dat leverde onder andere dit plaatje op met Jan z’n besteleend als aardse decoratie.

Jan was in staat om het ISS met z’n ZKM te volgen en hij kon duidelijk de zonnepanelen van het ruimtestation zien. Maar ondertussen nog geen maan te zien, die rond 22.22 uur het maximum van de totaliteit had, dus dat hadden we al gemist. We wisten dat Mars iets onder de maan zou staan, maar ja als je de maan door de bewolking niet kon zien dan zou je Mars helemaal kunnen vergeten…. toch? Niets was minder waar, want om 22.45 uur zagen we laag aan de horizon een rood puntje oplichten, Mars! Dus de rode planeet zagen we wel, maar de maan er boven niet? Nou ja, op zich was het niet zo verrassend. De maan was per slot van rekening nog steeds verduisterd en zijn licht werd over een groot oppervlak verspreid, Mars z’n licht was een puntbron en dat kwam wel door de sluierbewolking heen. Maar met Mars in het vizier was het wel makkelijk zoeken naar de maan en met mijn Olympus spiegelreflex kreeg ik ze beiden snel te pakken, belichtingstijd 15″.

Bovenaan de rode bloedmaan, onderaan Mars

Op het moment dat ik deze foto nam was de maan visueel nog niet te zien, maar na een minuut of tien kwam ‘ie eindelijk als een vage rode vlek aan de hemel tevoorschijn. Collega-Astroblogger Paul Bakker zat op het zelfde moment vanuit Drenthe naar de bloedmaan te turen en die kon ‘m vanaf de Exloerweg in Valthe als volgt vastleggen, óók samen met Mars.

Jan had z’n Canon 1000D met een 500mm F8 Maksutov zoomlens (Russische makelij!) bij zich en daarmee wist hij deze foto van de maan tijdens de totaliteit gemaakt, bij ISO 1600 en 3,2s belichtingstijd.

Paul mailde mij over zijn belevenissen in het Drenthse Valthe: In ieder geval in het noordoosten van het land waren de omstandigheden uitstekend om de maansverduistering van afgelopen vrijdagavond waar te nemen. Wie meteen om half tien op zoek ging naar de bloedmaan moest wel geduld hebben. We hadden post gevat aan de Exloërweg in Valthe op een plek met vrij uitzicht naar het zuid-oosten. Steeds meer buurtgenoten kwamen nieuwsgierig kijken. Gewapend met een flinke verrekijker en een kleine telescoop met camera speurden we de horizon af. De verduisterde maan was in de schemering niet meteen zichtbaar. Zo rond kwart over tien was een flauw schijnsel te zien. Dat leek teleurstellend. Maar naarmate het donkerder werd, werd het schouwspel steeds mooier. Mars was als een heldere rode ster ook mooi te zien, rechtsonder de maan. Bloedrood was de maan niet, eerder mooi oranje getint. Vooral het beeld door de verrekijker was prachtig! Iedereen ging tevreden naar huis en de maan kreeg zijn normale gedaante langzamerhand weer terug. Zijn foto van de maan in de fase van totaliteit was deze:

Om 23.13 uur kwam de maan voor het eerst uit de kernschaduw van de aarde en was de totaliteit te einde. Aan de linkerzijde van de maan kwam het gereflecteerde zonlicht weer tevoorschijn. Het werd echter snel bewolkter en van de maan was op een gegeven moment niets meer te zien. Jan kon dit plaatje van de maan ná de totaliteit tevoorschijn toveren:

Afijn, de avond leek in eerste instantie uit te gaan als een bloedrode nachtkaars, maar toen Mars en de maan eenmaal zichtbaar waren werd het toch nog een leuk astronomisch feestje. [Update 14.45 uur] Lezer Tom heeft mij per mail nog een serie foto’s gestuurd, die hij gisteravond gemaakt heeft van het astronomische schouwspel. Ik heb er twee uitgehaald en in een compositie gezet, eentje tijdens de totaliteit en eentje erna, toen de maan links weer begon op te lichten. Beide zijn 1/250s belicht. Tom, bedankt en een mooie serie hoor!

 

  1. Jawel. Er zijn meer mensen die zo heten. 😀 []

Comments

  1. Co van Driel zegt

    Zo dan, was André Kuipers er ook bij? Die had ik ook weleens willen ontmoeten en een hand willen geven. Inderdaad eerst verscheen heel duidelijk Mars en pas een halfuur later een zwaar verduisterde Maan. Pas na 23:13 uur toen de Maan langzaam uit de schaduw van de Aarde kroop, werd het fenomeen beter te zien. Ik heb er tot 00:30 uur naar gekeken. Toen de poes binnen geroepen. Die had gisteravond, ter ere van de maansverduistering, een muis gevangen. Ik weet, dat ze al vaker een muis heeft gevangen, maar gisteravond heb ik het voor het eerste met mijn eigen ogen gezien. Mieuwke op muizenjacht.

    • Opportunity zegt

      “Zo dan, was André Kuipers er ook bij?”

      Het was een naamgenoot . Staat onderaan het blog bij noten.

  2. Opportunity zegt

    “Om 22.20 uur was er een leuke onderbreking van het turen, want het ISS kwam over”

    In welke richting vloog het ISS over? Ik dacht dat ik het ISS ook gezien had.

  3. jan brandt zegt

    Arieeee….retegoed blogje!!!

  4. Co van Driel zegt

    Oh, ik dacht dat het dé André Kuipers was. Maar in elk geval iemand, die ook geïnteresseerd is in het Heelal.

  5. Mooi..!
    Ik heb ook wat plaatjes kunnen schieten, hier in het Zuiden.
    De ISS zag ik ook toevallig, ik kon nog net de sluitertijd op 1/50 instellen…

  6. Angele van Oosterom zegt

    Prachtige reportage en foto’s!!

  7. Leuk stukje en het wachten was toch nog beloond.
    Ik heb m, M en M (molen, Maan en Mars) samen kunnen fotograferen en de ISS ook voorbij zien komen.

  8. Andre Kuipers zegt

    Leuk stuk! Groet van de enige echte Andre Kuipers.
    Zeker ook geïnteresseerd in het heelal!

  9. Tom, ik heb twee van je foto’s bij de blog gezet. En Andre, welkom bij de Astroblogs! 😀

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: