Nieuwe kernmodule Tiangong onthuld in Zhuhai

Deze week stond in China de nieuwe kernmodule van het ‘Hemels Paleis’ of Tiangong ruimtestation tentoon op de grootste lucht- en ruimtevaartshow van het land in de zuidelijke stad Zhuhai. Het 17 meter lange gevaarte zal net als het ISS permanent bewoond worden, maar deze door maximaal drie astronauten. Het complete gevaarte zou in 2022 volledig operationeel moeten zijn. Lees verder

Sterrenkundigen verbijsterd over supernova ‘Koe’

Credit: The ATLAS team

Op 16 juni van dit jaar ontdekte de sterrenkundige Stephen Smartt (Queen’s University Belfast, VK) met de ATLAS-HKO telescoop op Hawaï een supernova in het sterrenstelsel CGCG 137-068, gelegen in het sterrenbeeld Melkoe, eh… nee wacht in Hercules. In eerste instantie dacht hij helemaal niet aan een supernova, maar werd aan een lokale gebeurtenis in de Melkweg gedacht, een uitbarsting van een nabije ster. Enkele dagen eerder was er niets te zien en toen Smartt verder ging kijken ontdekte hij dat AT2018cow, zoals de technische naam van de gebeurtenis luidt, buiten de Melkweg gelegen was, in dat stelsel, 200 miljoen lichtjaren van ons vandaan, en dat het dus om een supernova moest gaan, vanwege de enorme toename van de lichtkracht.

De exacte positie in CGCG 137-068 van AT2018cow. Credit: Sloan Digital Sky Survey 

Opvallend was dat de ster in slechts enkele dagen z’n maximum had bereikt, waar normale supernovae daar enkele weken voor nodig hebben. Smartt informeerde direct de gehele astronomische wereld op de bijzondere eigenschap van AT2018cow en vanaf dat moment werd ‘ie in allerlei golflengtes in de gaten gehouden. Het bleek al gauw dat ‘Koe’ – van de laatste drie letters van de catalogusnaam – een bijzonder iets was. Ten eerste was ‘ie heel helder, 10 tot 100 keer de helderheid van een gewone supernova, zo helder zelfs dat ook amateurs ‘m konden waarnemen. Ten tweede werd die piek in de helderheid zeer snel bereikt. Ten derde bleek uit waarnemingen met de ALMA submillimeter telescoop in Chili dat bij de explosie materiaal met zeer hoge snelheid werd uitgeworpen, tot wel 1/10e van de lichtsnelheid. Die kortgolvige straling duurde erg lang, weken zelfs. Dat werd ook opgemerkt in röntgenlicht en wel met NASA’s NuSTAR satelliet. Het expanderende materiaal moest van binnen uit voortdurend worden verhit en dat leverde dan weer röntgenstraling op. In drie artikelen vorige week op de ArXiv geplaatst (deze, deze en deze) komen sterrenkundigen nu tot de conclusie dat Koe ons een inkijk geeft in de vorming van een neutronenster of een zwart gat. Omdat veel van de buitenlagen in de maanden voorafgaande aan de supernova al door de zware ster waren weggeblazen en bij de supernova zelf de rest van de buitenlagen werden weggeslingerd bleef binnen een vrijwel ‘naakte’ snelroterende neutronenster of zwart gat over. Dat biedt de sterrenkundigen nu wellicht de gelegenheid die beter te gaan bestuderen. Bron: Nature.

ESA astronaut Alexander Gerst fotografeerde de glorie vanuit het ISS

Credit: ESA

Je kan een Brockenspook meemaken tijdens een koude vroege hardlooptraining ergens in de Dordtse polders, maar je kunt ‘m ook zien als je astronaut bent aan boord van het internationale ruimtestation ISS en je kijkt naar beneden, naar de aardse atmosfeer. Het overkwam de Duitse ESA astronaut Alexander Gerst, die op 14 september j.l. beneden zich de ‘glorie’ zag verschijnen, zoals dit atmosferische optische verschijnsel ook wel wordt genoemd, een soort van regenboog. Bron is deze tweet:

De Parker Solar Probe heeft z’n eerste passage langs de zon goed doorstaan

Credit: ?NASA/Johns Hopkins APL/Steve Gribben

Op 5 november j.l. bereikte de Parker Solar Probe van de NASA z’n perihelium, het punt in z’n baan dat ‘ie het dichtste bij de zon staat. Op dat moment was z’n afstand tot de zon ruim 24 miljoen km, veel dichterbij dan de vorige recordhouder ‘dichtst bij de zon vliegen’, de Helios B satelliet, die in april 1976 de zon tot op een afstand van bijna 43 miljoen naderde. Uit de signalen die de NASA op 7 november ontving bleek dat de Parker Solar Probe de dichte nadering tot de zon goed heeft doorstaan en dat alle instrumenten goed werken. Op het moment van het perihelium had de sonde een snelheid van maar liefst 343.000 km/u, dat is 95 km/s! Ook dat is een nieuw record voor een ruimtevaartuig in ons zonnestelsel. De Parker Solar Probe zal in z’n baan steeds dichterbij de zon komen. De bedoeling is dat in 2024 het kleinste perihelium wordt bereikt, als de sonde het zonsoppervlak tot slechts 6 miljoen km nadert. Op 5 november was de temperatuur in de buurt van de sonde bijna 440 °C, in 2024 zal dat maar liefst 1370 °C zijn. Als ’t goed is moet het Thermal Protection System van de sonde dat kunnen doorstaan.

De eerste zogeheten ‘solar encounter phase’van de Parker Solar Probe, waarin allerlei wetenschappelijke onderzoeken aan de atmosfeer van de zon plaatsvinden, startte op 31 oktober en die duurt tot 11 november a.s. De resultaten daarvan zullen pas over enkele weken naar de aarde worden geseind. Bron: NASA.

Nog even over ‘Oumuamua…

Deze week was er veel te doen over ‘Oumuamua, het eerste interstellair object dat in oktober 2017 werd ontdekt, en ook bekende astronomen reageerden op de aanstaande publicatie over ‘Oumuamua, al zou het mogelijk een lichtzeil ruimteschip zijn. Het onderwerp werd de afgelopen dagen in kranten, papier en digitaal, wereldwijd besproken, en het ging ‘viral’ om in internet jargon te blijven. Lees verder

OSIRIS-REx filmt omwenteling van planetoïde Bennu [Update]

Credit: NASA/JPL-Caltech

Op 3 december a.s. zal de OSIRIS-REx [1]Dat staat voor Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer. ruimtesonde van de NASA arriveren bij planetoïde 101955 Bennu. Op 2 november nam de sonde met z’n PolyCam camera een reeks foto’s en wel gedurende een periode van 4 uur en 11 minuten, de duur van één omwenteling van Bennu. Bij iedere 10° dat de planetoïde verder was gedraaid werd een foto met een belichtingstijd van 2,5 milliseconde gemaakt. De afstand tussen OSIRIS-REx en Bennu was op dat moment 197 km – jawel, de sonde is al erg dichtbij, z’n snelheid is laag. Wat direct opvalt in de animatie is de dikke bult die op het zuidelijk halfrond te zien is, een grote klomp die tegen Bennu gebotst lijkt te zijn. Verder onderzoek moet maar uitwijzen wat daar precies gebeurd is. Na de aankomst gaat OSIRIS-REx om Bennu heen draaien en dan gedurende twee jaar onderzoek doen, eindigend in het verzamelen van monsters vanaf het oppervlak, die daarna terug naar de aarde worden gebracht. Bron:

[Update 9 november 17.15 uur] In deze tweet zien we een verbeterde versie van de 3D-animatie van de roterende planetoïde Bennu:

References[+]

References
1 Dat staat voor Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer.

COGITO…Dwingeloo…Perfetto!!

Daniela de Paulis in actie in de controleruimte van de 25meter Dwingeloo radiotelescoop tijdens de uitvoering van haar science-art project COGITO

Dit zou zomaar eens een lastig blogje kunnen worden,  want ik heb iets meegemaakt waarvan ik denk dat ik dat maar moeilijk kan verwoorden …enne…dat is voor iemand die over het algemeen wel redelijk raad weet als het gaat om het “aanklooien met taal” best wel een bijzondere en ook een tikkie beangstigende ervaring.

Aangezien ik dan toch ergens mee moet, nee….nee…nee…mee WIL beginnen te schrijven, laat dan toch eerst en vooral even vaststellen dat ik wel iets heel erg LEUKS heb meegemaakt, iets waarvoor ik in eerste instantie, heel eerlijk toegegeven, best wel zo mijn bedenkingen over had…iets wat ik voor mezelf van te voren gevoelsmatig als een “high risk expedition”  had geclassificeerd.

Een “high risk expedition” omdat ik naar iets ben geweest welke in de eerste plaats niet echt naast de deur heeft plaatsgevonden, in de tweede plaats omdat dit “iets” een “evenement” betrof dat best wel een beetje buiten mijn, zoals dat met een mooi engels woord wordt aangeduid, “astro hobby comfort zone” lag en in de derde plaats omdat dit “evenement” heeft plaatsgevonden op een plek waar ik als kind al een onverminderd groot ontzag en bewondering voor heb gehad.

Afijn tot zover dit softe geitenwollensokken intro….en nu de feiten.  Zoals U wellicht weet en zo niet…zie het redaktie-lijstje…. hebben wij alweer een jaartje of zes  ene Daniela de Paulis binnen onze Astroblogs-gelederen rondhollen….enne deze internationaal opererende astro-artist…..(deze term dekt de/haar lading overigens totaal niet want ze doet zoveel meer…maar…volgens goed hollands gebruik moet ook dit multi-universele beessie een “oerholland zuilen-hokje” worden geplaatst)…..en tevens ook een “big shot in het SETI-gebeuren” had afgelopen maandag de vijfde november the grand opening van haar zoveelste major science art-project genaamd “COGITO”.

Deze grand opening van “COGITO”  vond plaats deels in het gebouw van ASTRON, de plek waarvan uit de Westerbork aperture synthesis radiotelescope,  LOFAR (low frequency array) en ook het JIVE/EVN (Joint Institute for Very long baseline Interferometry,  welke het European VLBI Netwerk beheerd) wordt gerund en deels in en rondom de pas gerestaureerde Dwingeloo 25 meter “oer-radiotelescoop”  welke onder het bezielende beheer staat van de stichting CAMRAS.

Nu moet ik heel eerlijk bekennen dat ik kunst dus best wel “moeilijk” vind en dientengevolge omdat ik er derhalve niet zo veel verstand en gevoel meen te denken te moeten hebben, vind ik het goed omschrijven van de diepere inhoud van dit soort van zaken dus een moeilijke bezigheid, maar goed niet geschoten altijd mis….en aan de andere kant heb ik net van Daniela persoonlijk dan weer gehoord dat zij mij, als niet zo kunsterig aangelegd fanatiek recht toe recht aan amateur-astronoom,  voor dit specifieke evenement tot haar meest moeilijke “criticus/toe/aanschouwer/bewonderaar” had gebombardeerd en het feit dat ik een echt ontzettend leuke, leerzame en boeiende dag heb gehad, is voor haar dan weer het knallende bewijs van een zeer geslaagde grand opening van haar “COGITO” projekt.  Het gros van de door Daniela uitgenodigde aanwezigen hadden allemaal meer een link met de wereld van de kunst dan zozeer met de wereld van de astronomische wetenschap danwel de ruimtevaart, maar ook zij waren laaiend enthousiast over het hele verloop van deze gedenkwaardige dag….ofwel typisch gevalletje van voor elk wat wils en iedereen happy!!

De kern van haar “COGITO”-project is een studie van en tevens het beeldend maken van, een beetje kort door de bocht omschreven, van alles wat te maken heeft met het zogenaamde “Overview-effect”.

Het “overview-effect” beschrijft, probeert te beschrijven, het veranderde/veranderende menselijke denken nadat we een jaar of vijftig geleden begonnen zijn met de bemande ruimtevaart en we opeens voor het eerst in feite sinds het ontstaan der mensheid, met onze eigen ogen onze eigen planeet Aarde hebben mogen aanschouwen. Een wereldberoemde foto die daar bijvoorbeeld bijhoort is de overbekende “Earthrise-foto”  genomen door de bemaning van de Apollo 8.

Ene Frank White (Harvard University) heeft dit psychologische effect, het bewust worden van het feit dat wij allen eigenlijk “astronauten” zijn,  meereiziend door ons onmetelijke heelal in/op “het ruimteschip Aarde”, uitgebreid bestudeerd middels lange diepgaande interviews met o.a. de astronauten van het Apollo-project. Deze Frank White, auteur van meerdere wetenschappelijke boekwerken deze materie betreffende,  was dus bijvoorbeeld de eerste gastspreker tijdens deze dag die voor mijn gevoel  meer weg had van een wetenschappelijk symposium, dan van “zomaar een dagje kunsterig zijn”.

Naast Frank White werden we prettig en boeiend getrakteerd op een lezing van Fred Spier (Emeritus hoogleraar Culturele antropologie/Universiteit van Amsterdam) die een geschiedkundige studie heeft gemaakt van hoe dat “ruimteschip Aarde-gevoel” in het algemeen met de voortschreiding van de atronomische en aeronautische wetenschappen en het Apollo-projekt in het bijzonder hier in Nederland werd ervaren.

Het eerste plaatje van zijn lezing was bij mij meteen een schot in de roos want deze toonde een door hemzelf op 11 jarige leeftijd gemaakte en ook nog eens zelf ontwikkelde(!!!) ozo sfeervolle zwart-wit foto uit 1964  van de 25 meter Dwingeloo-radiotelescoop  met aan de voet daarvan geparkeerd….jawel…een allerschattigst 1964 2CV’tje….Hatsjiekiedeeee….wat een lekkere binnenkomer…twee voor de prijs van een(d)!! Het was Daniela achteraf niet ontgaan dat ik bijna ontplofte van moeizaam stilzwijgend enthousiasme. Ik mag de goede man een mailtje sturen voor een kopie’tje van dit schone plaatje voor mijn “Cogito-plakboek” en voor dit nu in de maak zijnde “Cogito-epistel” en voor later in één(d) van de vele 2CV-blaadjes waarvoor ik stukjes schrijf….waarvoor mijn welgemeende dank!! Ik heb het kekke foto’tje van Fred uit 1964 gecombineerd met “een 2018 statiefoto van mijn eigen 1969 2CV’tje” met op de achtergrond the grand old lady of dutch cutting edge radio astronomy!! Overigens wat ik niet wist maar wat door Fred fijntjes uit de doeken werd gedaan is het feit dat, geheel in het teken van aardse verbondenheid, als het aan president Kennedy had gelegen die zogenaamde ” ruimte race met de Russen” helemaal NIET had plaatsgevonden. Hij wilde juist SAMEN met de Russen de maanlanding doen, iets wat na zijn voortijdige dood bepaaldelijk niet echt lekker uit de verf is gekomen. Het Apollo-projekt is vooral een “all american overview-show” geworden, helaas!!

Na deze fijne sprekers was het de beurt aan gastvrouw c.q. ster van de dag, onze eigen Daniela herself, die eerst een  TV-documentaire vertoonde over haar projekt en daarna samen met haar team van twee neurologen, een psycholoog en een radiotelescoop technicus uit de doeken deed wat zij deze dag gingen doen in het kader van haar Cogito-projekt.

Wat later op de dag zouden wij “ontboden worden” in de (grote)bedieningscabine van de 25 meter radiotelescoop alwaar een “proefpersoon” (klinkt erger dan het het was) onder toeziend oog van die voornoemde twee neurologen aan een EEG-apparaat zou worden verbonden, waarna de life geregistreerde hersengolven via nog meer digitale speeltjes uiteindelijk via de 25 telescoop de ruimte in gezonden zouden worden, in de richting van de ster Antares….de heldere rode superreus en tevens Hoofdster van het sterrenbeeld Schorpioen gelegen op zo’n 620 lichtjaar in de richting van de binnenlanden van onze melkweg.

Om de hersenactiviteit te stimuleren, overigens tijdens het uitzenden zichtbaar gemaakt op een groot scherm in de radiotelescoop-bedieningscabine, kreeg de “proefpersoon” een virtual reality bril op het hoofd. Middels deze bril kreeg “de proefpersoon” o.a. beelden te zien van de Aarde gemaakt door o.a. de Apollo astronauten, dit alles in het kader van het hoofdthema van de dag zijnde het “overview-effect”.

Lijkt allemaal, zo klakkeloos door mij neergepend, hartstikke simpel maar gezien het feit dat alleen het voorbereiden van deze, slechts een half uur durende,  sessie Daniela meer dan twee jaar heeft gekost is dat bepaaldelijk NIET het geval.  Zaken zoals het vinden van de juiste mensen en het (laten) bouwen van de apparatuur voor het verbinden van een EEG-apparaat aan de radiotelescoop bleek een zeer tijdrovende bezigheid… en dan hebben we het nog niet eens over de logistiek die om de hoek kwam kijken voor zaken zoals het vinden van sprekers….het regelen van zaken met ASTRON en CAMRAS…etc…etc…etc…als dit ook wordt meegenomen dan is Daniela uiteindelijk zelfs vijf jaar bezig geweest met haar COGITO-project!! Na deze grand opening in Dwingeloo gaat ze met haar COGITO-project nog minimaal een jaar “op tournee” naar allerlei kunst danwel wetenschaps-bijeenkomsten c.q. symposia over heel de wereld. Vandaag as I speak is ze…eh, zo heb ik gisteren vernomen, “effe naar Berlijn”..ach ja!!

Afijn, na dit “officiele kern-gedeelte van het Cogito-event”  en de lunch hebben we nog mogen genieten van een wandeling over het wonderschone Dwingelderveld onder leiding van astrophysicus Maarten Roos die al prettig wandelend ons trakteerde op een spoedcursus “Hoe zit het Universum in elkaar”. Terug van deze verkwikkende wandeling kregen we aan de voet van de 25meter radiotelescoop door CAMRAS Roy Smits nog enige tekst en uitleg over alle ins en out betreffende dit oude eerbiedwaardige rijksmonument en in het auditorium van ASTRON was het slotakkoord van deze ozo plezante dag voor Frans de Jong…, de voorzitter van CAMRAS, die uitgebreid en gepassioneerd verhaal deed  over de geschiedenis van de radiosterrenkunde (in Nederland) in het algemeen en over die van de 25meter radiotelescoop en de stiching CAMRAS in het bijzonder.

Wat hierbij even zeker niet onvermeld mag blijven, is een feitje met een hoog “stuitergehalte” en wel dat de heren en dames van CAMRAS al drie keer, in principe stiekumpjes uit technologische nieuwsgierigheid,  met behulp van de oude 25meter radio-dame “wegenwachtje hebben gespeeld” voor op de “ruimtesnelweg” gestrande satellieten!!  Nu zou je zo denken…wow… gaaf..en wat een dankbare en me dunkt ook voor de clubkas lucratieve “leuke hobby”, want..eh….als zo’n dooie peperdure sateliet op zo’n ogenschijnlijke simpele manier weer nieuw leven ingeblazen kan worden, dan zijn de kosten in de vorm van een bescheiden bijdrage voor de CAMRAS-clubkas natuurlijk “peanuts”  vergeleken bij het kostenplaatje van het compleet moeten vervangen van zo’n kakelverse satelliet…..maar helaas pindakaas…..het is vanwege allerlei internationale wetgeving een streng verboden bezigheid…..ach….ach….ach…hoe onpraktisch, maar ik snap nu wel, na de duidelijke uitleg van de bevlogen CAMRAS-hopman, dat dit soort van activiteiten bezien in het licht van allerlei internationale verhoudingen een hoge “politieke gevoeligheid” hebben, waar CAMRAS zich zeer begrijpelijk NIET de radiohandjes aan wil branden!!!

En toen was het officiele gedeelte voorbij en kon er tussen vijf en zes nog even in de “kantine”  van het schone ASTRON-gebouw gezellig “geborreld en gebabbeld”  worden en eindelijk dus ook met Daniela, de feitelijke “ster van de dag zelve” want die heb ik eigenlijk heel de dag alleen maar zien rondhollen om alles in goede banen te leiden, iets wat haar dus…..applaus..applaus….ook deze dag (wederom c.q. zoals altijd!!) wonderwel gelukt is!! Haar werkmotto is heel duidelijk…niet de kunstenaar moet in de schijnwerpers staan maar juist alleen haar/zijn werk en alles wat daar mee samenhangt.

Afijn….zo rond een uur of half zeven ben ik maar weer eens aan boord gestapt van mijn eigen waggelend asfalt-ruimtescheepje voor zo’n altijd ozo knus-fijn zachtdeinend 3,5 uur durende (80 is machtig, weet U nog??) “overview-ritje over Neerlands snelwegen” naar home sweet home Dordrecht  met mijn geestelijke kofferbakje stampvol met prettige “cogito’s….gedachten” aan een uiterst “perfetto” en memorabel dagje “Daniela’s Dwingeloo”!!!

Wachten op de oerknal in Genève

Registratie van lood-loodbotsing met de Alice-detector. Credit: Nikhef/CERN

Op deeltjeslab CERN in Genève worden de laatste voorbereidingen getroffen voor experimenten met loodbundels in de grote LHC-versneller. Zodra de bundels van lood-208-kernen stabiel genoeg zijn, zullen die botsingen gaan produceren waarin omstandigheden heersen zoals in het allervroegste heelal voorkwamen, miljoensten van een seconde na de oerknal.

De eerste lood-lood-events worden vrijdag verwacht, zegt de Nederlandse programmaleider van het ALICE-experiment op CERN, prof. Raimond Snellings van voor het observeren van botsende zware ionen, zoals van lood.

Normaal versnelt de LHC-versneller protonen tot hoge energie, die bij botsingen de meeste fundamentele deeltjes en krachten blootleggen. Slechts enkele weken per jaar worden loodatomen versneld in dezelfde 27 kilometer lange cirkelbuis.

De loodbundels, waarvoor in enkele weken tijd nog geen twee gram verdampt lood-208 nodig is, zijn voorlopig de laatste die in de LHC zullen rondgaan. De experimenten duren tot december. De komende twee jaar wordt de versneller verbouwd voor nog hogere energie en bundelintensiteit. Ook de detectoren ondergaan upgrades tijdens de long shutdown, zoals ALICE, maar ook ATLAS en LHCb.

De ALICE detector van de LHC. Credit: Nikhef/LHC/CERN

Bij zware-ionenbotsingen als in ALICE worden de eigenschappen verkend van het quark-gluonplasma dat onder de extreme omstandigheden ontstaat. De kerndeeltjes van de atomen, die uit drietallen quarks en gluonen bestaan, smelten door de immense botsingsenergie van de zware kernen tot een vloeistofachtig plasma. In het plasma heersen temperaturen tot 100 duizend maal hoger dan in het centrum van de zon.

De wetenschappers bij ALICE bestuderen ondermeer hoe het plasma van quarks en gluonen afkoelt en een explosieve storm van materiedeeltjes begint te vormen, zoals ook na de oerknal moet zijn gebeurd. Bij het proces treden ook fase-overgangen op zoals in de alledaagse wereld waterdamp condenseert tot vloeistof.
De detector legt sporen vast van deeltjes als pionen en kaonen die in het inferno ontstaan. De manier waarop zulke deeltjes vrijkomen geeft inzicht in de omstandigheden binnen het ziedende plasma, het zogeheten jet-quenching. In voorgaande jaren werden de eerste aanwijzingen voor fase-overgangen gevonden.

De ALICE-deeltjesdetector bevindt zich op circa 60 meter onder de grond in de baan van de ondergrondse LHC-versneller van CERN, op Frans grondgebied vlakbij het plaatsje St. Genis Pouilly. De installatie weegt meer dan 10 duizend ton en meet 16 bij 16 meter over een lengte van 26 meter. Aan het experiment werken meer dan duizend wetenschappers uit honderd landen mee. Het Nationaal instituut voor subatomaire fysica Nikhef coördineert de Nederlandse inbreng. Bron: Nikhef.

Massa en dichtheidsprofiel van de aarde gemeten met… neutrino’s

Metingen aan neutrino’s leverde het dichtheidsprofiel van de aarde op. Credit: Nature.com/Springer.

Onderzoekers zijn er in geslaagd om op een unieke manier de massa van de aarde te bepalen. Andrea Donini, Sergio Palomares-Ruiz en Jordi Salvado (Universiteit van Valencia) wisten die massa te bepalen door een ‘tomografie‘ te maken, een dwarsdoorsnede in twee dimensies van de driedimensionale aarde en wel met behulp van neutrino’s die dwars door de aarde vliegen. Als hoogenergetische deeltjes van de kosmische straling botsen met deeltjes van de atmosfeer kunnen neutrino’s worden geproduceerd. Die vliegen dan vervolgens dwars door de aarde. Ze reageren alleen via de zwakke wisselwerking met andere deeltjes en normaal zouden ze ongehinderd de aarde passeren. Maar deze neutrino’s hebben vele TeV (tera electronvolt) aan energie en dat zorgt ervoor dat ze vaker toch interacties aangaan. Door de atmosferische neutrino’s te meten met de IceCube detector op de Zuidpool en te kijken hoe ze op verschillende dieptes reageren hebben de drie onderzoekers een dichtheidsprofiel van de aarde weten op te stellen. Dat leverde waardes op voor de massa van de aarde en diens kern en voor z’n traagheidsmoment. Ze vonden voor de massa een waarde van 6 x 10^24 kg, in overeenstemming met de waarde die door andere methodes is gevonden, 5,9722 x 10^24 kg. De massa van de aardkern blijkt 2,72 x 10^24 kg te zijn, pakweg 33% van de totale massa van de aarde. De gevonden waarde voor het traagheidsmoment is 6,9 x 10^37 kg m², in overeenstemming met de gravitationeel gevonden waarde, 8 x 10^37 kg m². De onderzoekers konden bevestigen dat de dichtheid van de aardkern groter is dan die van de mantel. De onderzoekers hebben de resultaten van hun onderzoek afgelopen maandag gepubliceerd in Nature.

Bron: Nature.com.

Top Cerro Armazones bouwplaats voor ESO’s Extremely Large Telescope

Als liefhebber van astronomie en ruimtevaart (niet persé in die volgorde) zou je het van mij misschien niet direct verwachten maar ik hou niet van ‘hoogtes’. Uitkijktorens, wolkenkrabbers, bergwandelingen met ravijnen, ik laat ze liever schieten. Toch is er wel een plek waar ik graag een uitzondering voor zou maken, een plek gelegen in het Andes gebergte te Chili op een paar duizend meter hoogte. Lees verder