25 juni 2019

LIGO en Virgo hebben mogelijk zwaartekrachtgolven gedetecteerd van een botsende zwart gat en neutronenster

Impressie van een botsing van een zwart gat en een neutronenster. Credit: A. Tonita, L. Rezzolla, F. Pannarale

Amper één dag nadat de LIGO en Virgo detectoren voor de tweede keer in de historie zwaartekrachtgolven van botsende neutronensterren hebben ontdekt hebben ze een nieuwe ontdekking gedaan en mogelijk van een unieke gebeurtenis: op vrijdag 26 april om 17:22:17 uur Nederlandse tijd registreerden de detectoren in de VS en Italië opnieuw een zwaartekrachtgolf en mogelijk was deze afkomstig van een botsing van een zwart gat met een neutronenster. En zo’n botsing is nog niet eerder waargenomen. De elf zwaartekrachtgolven die tijdens de waarneemperiodes O1 en O2 waren gedetecteerd betroffen tien keer de botsingen van twee zwarte gaten en een keer de botsing van twee neutronensterren1. Zo’n waarneming van een mix van botsende zwarte gaten en neutronensterren is daarom bijzonder en uniek. Het gaat om de gebeurtenis die #S190426c wordt genoemd en dat zich 1,2 miljard lichtjaar (375 Mpc) van ons vandaan heeft afgespeeld, ergens in een plek aangegeven op deze hemelkaart:

Die afstand is best wel ver voor zo’n botsing en samensmelting van een neutronenster en zwart gat en da’s ook tegelijk het probleem van deze detectie, dat het signaal niet zo sterk is. Het is daarom ook niet zeker of het daadwerkelijk om zo’n  soort botsing gaat. Mocht het uiteindelijk toch geen ‘NS-ZG botsing’ zijn, dan is het waarschijnlijk een botsing van twee neutronensterren, de derde keer dat zoiets is gedetecteerd. Mocht dat echt zo zijn dan het het wel een bijzondere botsing van neutronensterren, want dan zou het gaan om eentje die versterkt is door een zwaartekrachtslens, zoals de tweet hieronder vermeldt.

Van twee botsende zwarte gaten is bekend dat die alleen zwaartekrachtgolven veroorzaken, rimpels in de ruimtetijd, die LIGO en Virgo kunnen detecteren. Botsende neutronensterren leveren ook elektromagnetische straling op, zoals werd waargenomen bij GW170817 – de eerste vorm van multimessenger sterrenkunde. Van een botsing van een zwart gat en een neutronenster is de verwachting dat die ook wel EM-straling zullen veroorzaken, dus daar wordt nu druk naar gezocht. Wordt vast en zeker vervolgd. Bron: Nature. [Update 16.50 uur] Ik kwam zojuist deze hemelkaart tegen van de plek waar S190426c moet hebben plaatsgevonden, maar dan met de sterrenbeelden erin geprojecteerd. Grote kans dus dat het in Zwaan (Cygnus) is gebeurd.

  1. En dan hebben ze in de data van O1 en O2 naderhand nog eens zes extra zwaartekrachtgolven van botsende zwarte gaten ontdekt. Dus eigenlijk zijn er gedurende O1 en O2 17 zwaartekrachtgolven gedetecteerd – pfff niet meer bij te houden. []

Laat wat van je horen

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.