Chuck Yeager, de piloot die als eerste de geluidsbarrière doorbrak, op 97-jarige leeftijd overleden

Gisteren, op 7 december, is in Los Angeles (VS) gevechtspiloot en luchtvaartpionier Charles E. ‘Chuck’ Yeager overleden. Yeager is 97 jaar geworden. Yeager doorbrak in 1947 als eerste mens ooit de zogenoemde geluidsbarrière, hij vloog met zijn toestel sneller dan de snelheid van het geluid (met de typische knal die erbijhoort). Yeager diende als gevechtspiloot voor het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar het zijn zijn prestaties als testpiloot in de jaren na de oorlog die hem in de Verenigde Staten bijna mythische roem opleverden.

Lees verder

Livestream; lancering Starship SN8 voor suborbitale testvlucht [update]

[Liftoff! 9 december, om 23:45 NL’se tijd. De testvlucht van de SN8 duurde 6 min. en 42 sec. De raket maakte zijn flipmanoeuvre, alvorens terug te keren. Helaas volgde bij de landing een explosie en lag de SN8 in brokstukken.] SpaceX maakt zich momenteel op voor de suborbitale testvlucht van zijn Starship SN8. De lancering stond oorspronkelijk gepland voor 17:00 uur vanmiddag NL’s tijd maar is uitgesteld wegens laatste preflight checks. De lancering zal plaatsvinden vanaf de SpaceX testlocatie op Boca Chica, in het zuiden van Texas. Het Starship SN8-prototype zal naar verwachting worden gelanceerd tot een hoogte van ongeveer 12,5 kilometer.
Lees verder

Mogelijk veel meteoren bij Geminiden-sterrenregen in nacht van 13 op 14 december

Sterrenhemel op 14 december. Een kaart van de sterrenhemel in zuidwestelijke richting op 14 december om 1.45 uur, wanneer de meeste Geminiden te zien zijn. De balk onderin is de horizon. De (gele) cirkel geeft het punt aan de hemel aan waar de meteoren vandaan lijken te komen. De witte sporen stellen meteoren voor (schematisch). De blauwe lijnen vormen de sterrenbeelden. Ga vanaf het sterrenbeeld Orion iets naar linksboven voor de Geminiden. (c) hemel.waarnemen.com

Op zondagavond 13 december vindt het maximum plaats van de meteorenzwerm de Geminiden. Volgens Marc van der Sluys van hemel.waarnemen.com zijn de astronomische omstandigheden dit jaar gunstig, omdat de maan niet stoort. Mogelijk zijn bij helder weer met het blote oog tot wel honderd ‘vallende sterren’ per uur te zien. De Universiteit van Amsterdam organiseert samen met de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde vanaf 21.00 uur een livestream.

De Geminiden zijn vernoemd naar het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini), omdat de meteoren uit dat sterrenbeeld lijken te komen. In werkelijkheid wordt de meteorenzwerm veroorzaakt doordat de aarde door het achtergelaten puin van de planetoïde Phaethon trekt. Dat gebeurt elk jaar rond dezelfde datum. Dit jaar zijn de omstandigheden gunstig omdat het hoogtepunt laat in de avond plaatsvindt en de maan pas in de ochtend opkomt.

Volgens hemel.waarnemen.com neemt het aantal meteoren gedurende de nacht toe van circa 75-90 per uur rond middernacht (kijk naar het oosten) tot 100-120 per uur rond 2.00 uur (in het zuiden). Om de meteoren waar te nemen is geen speciale apparatuur nodig. Het blote oog, een heldere hemel en warme kleding volstaan. Door een donkere plaats op te zoeken, kunnen ook zwakkere meteoren worden waargenomen.

Meteoor tijdens Leoniden. De foto is een opname van een zeer heldere meteoor tijdens de meteorenzwerm Leoniden in november 2009. (c) Ed Sweeney, [Navicore op Wikipedia]

De Geminiden kenmerken zich door hun grote aantallen, hun helderheid, hun gelige kleur en de korte sporen die ze nalaten. De Geminiden bereiken een snelheid van circa 125.000 km per uur. Dat is voor meteoren niet heel snel of langzaam.

Livestream vanaf dak van Universiteit van Amsterdam
Het Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde van de Universiteit van Amsterdam organiseert samen met de Werkgroep Meteoren van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde een livestream op Youtube. Op zondagavond 13 december vanaf 21.00 uur is de livestream beschikbaar via:

Er zijn onder andere live-beelden vanaf het dak van het instituut. Bij slecht weer gebruikt de organisatie beelden van radiotelescopen. Die telescopen kunnen door de wolken heen kijken. Sterrenkundehoogleraar en radioastronoom Ralph Wijers (UvA) en meteorenexpert Felix Bettonvil (Universiteit Leiden en KNVWS) geven uitleg. Na de livestream kunnen liefhebbers samen virtueel verder kijken met de Werkgroep Meteoren.

Vallende sterren
Vallende sterren zijn lichtflitsen die af en toe aan de sterrenhemel verschijnen. De flitsen hebben echter niets met sterren te maken. Ze worden veroorzaakt door ruimtepuin, vaak niet groter dan een zandkorrel, dat ongeveer honderd kilometer boven ons hoofd in de aardatmosfeer terechtkomt. Door de hoge snelheden van het ruimtepuin wordt de lucht vóór zo’n gruisdeeltje gecomprimeerd, verhit en aan het gloeien gebracht. Dat zien we op aarde als een flitsje.

Over hemel.waarnemen.com
Hemel.waarnemen.com is een niet-commerciële website met hemelverschijnselen die met eenvoudige middelen (blote oog, verrekijker, amateurtelescoop) zichtbaar zijn vanuit Nederland en Vlaanderen. Dr. Marc van der Sluys is sterrenkundig onderzoeker in Nijmegen en redacteur van hemel.waarnemen.com. Bron: Astronomie.nl.