In Polen is 2021 uitgeroepen tot ‘Stanislav Lem’ jaar

Het jaar 2021 is in Polen uitgeroepen tot het Stanislav Lem-jaar. Stanislav Herman Lem (Lvov 1921- Krakau 2006) is een Poolse sciencefiction schrijver. Zijn meest bekende werk is Solaris uit 1961 en dit boek is ook verfilmd. Verder is Lem naast schrijver ook bekend om zijn essays over filosofie en werkte hij tevens als literatuurcriticus, Zijn thema’s behandelen buitenaardse intelligentie, AI, de plek van de mensheid in het heelal en de beperkingen van het menselijk bevattingsvermogen. Lem’s boeken en essays werden vertaald in 40 talen en er werden miljoenen boeken wereldwijd van hem verkocht. Een nieuwe biografie en uitgave’s van zijn boeken liggen dit jaar in het verschiet alsmede festivals en tentoonstellingen m.b.t. Lem en zijn werk. Lees verder

Burgerwetenschappers maken 3D kaart van ruim 500 nabije bruine dwergen

3D-kaart van de 525 bruine dwergen in de buurt van de zon. De zon zelf (niet te zien) staat in het midden van de verzameling rode stippen. Op de achtergrond de schijf van de Melkweg. Credit: NOIRLab/NSF/AURA/J. da Silva

Burgerwetenschappers die hebben meegedaan met het Backyard Worlds: Planet 9 project hebben een 3D kaart gemaakt van 525 bruine dwergsterren binnen een straal van 65 lichtjaar (20 parsec) van de zon. 38 van die dwergsterren waren nog niet eerder ontdekt. Die burgerwetenschappers – in het Engels citizen scientists genoemd – zijn enthousiaste vrijwilligers verspreid over de hele wereld, die met hun PC wetenschappers helpen om gegevens te analyseren. In dit geval kwamen die gegevens van de DESI Legacy Imaging Surveys, waar meerdere onderzoeken gebruik van maken, waar ik eerder deze week ook over schreef. Het Backyard Worlds: Planet 9 project is één van de vele citizen science projects van de Zooniverse, waar de bekende Galaxy Zoo ook onderdeel van is. Feitelijk doel van het project is om Planet 9 in de buitenregionen van ons zonnestelsel te vinden, maar de talloze bruine dwergen – mislukte sterren eigenlijk omdat ze te licht zijn voor kernfusie – zijn een mooie bijvangst.

Credit: NASA/JPL-Caltech

Op basis van de inzet van de meer dan 150.000 (!) vrijwilligers van Backyard Worlds: Planet 9 gaan sterrenkundigen het vakartikel The Field Substellar Mass Function Based on the Full-sky 20-pc Census of 525 L, T, and Y Dwarfs in het vakblad the Astrophysical Journal publiceren. Zoals je ziet gaat het in het onderzoek om drie types bruine dwergsterren, de L, T en Y dwergsterren [1]De zon is ook een dwergster, een gele dwerg, spectraaltype G. Oranje dwergen zijn spectraaltype K, rode dwergen zijn van spectraaltype M. Onderzoek laat zien dat de vier stersystemen die het dichtst … Continue reading. Een artistieke weergave van deze drie vind je in de afbeelding hierboven. De L dwergen zijn het heetst van de drie, met temperaturen van ongeveer 1400 °C, de T dwergen zijn 900 °C en de Y dwergen kunnen een kamertemperatuur bereiken van slechts 25 °C. De nabije bruine dwerg Luhman 16B waar ik een week geleden over schreef en die vermoedelijk een bandenpatroon á la Jupiter vertoont, is een T0.5 bruine dwerg, d.w.z. dat hij op de grens zit van L naar T dwerg.

Bron: Noirlab + Centauri Dreams.

References[+]

References
1 De zon is ook een dwergster, een gele dwerg, spectraaltype G. Oranje dwergen zijn spectraaltype K, rode dwergen zijn van spectraaltype M. Onderzoek laat zien dat de vier stersystemen die het dichtst bij de zon staan één G-dwerg, één K-dwerg, twee M-dwergen, één L-dwerg, één T-dwerg en één Y-dwerg bevatten.