Site pictogram Astroblogs

Bolhopen M13, M30, M56 en M92 zijn restanten van dwergstelsel Pontus

Credit: ESA/Gaia/DPAC, CC BY-SA 3.0 IGO

Vorige week had ik het over het onderzoek van sterrenkundigen aan bolvormige sterrenhopen (ook wel bolhopen genoemd), sterrensttromen en dwergstelsels in de halo van de Melkweg, waarmee ze een atlas hadden weten te fabriceren van alle botsingen en samensmeltingen (‘fusies’) van de Melkweg met dwergstelsels in het verre verleden. In het weekend zag ik het kaartje hierboven voorbij komen, die ik nog niet eerder had gezien. Het is een interessante afbeelding, want het laat zeven bolhopen zien, met paarse vierkantjes weergegeven, die allemaal restanten zijn van het dwergstelsel dat ergens tussen acht en tien miljard jaar geleden botste met het veel grotere Melkwegstelsel en dat toen uit elkaar getrokken werd. Amateur-sterrenkundigen die met hun telescoop af en toe een blik werpen op de sterrenhemel zullen vier van die objecten wel kennen, want het zijn de bekende bolhopen M13, M30, M56 en M92, die al in een kleine telescoop zichtbaar zijn. Voor mij wel een aha-momentje om die afbeelding te zien, want je staat er normaal gesproken niet bij stil dat bolhopen, die op verschillende plekken aan de hemel staan kennelijk allemaal dezelfde voorouder hebben, waar ze van afkomstig zijn.

Credit: Giuseppe Donatiello from Oria (Brindisi), Italy

Hierboven zie je twee van de vier bolhopen, boven M13 en daaronder M92, beiden te vinden in het noordelijke sterrenbeeld Hercules. Rechts van de foto’s is van de sterren in de bolhopen een HR-diagram te zien. Interessant is natuurlijk hoe ze die stamboom van de familiegeschiedenis van de melkweg en z’n satellietstelsels hebben weten te reconstrueren. Zoals in de eerdere blog gezegd hebben ze daarbij gekeken naar de tweede én derde vroege datarelease van Gaia (de echte derde release – DR3 – wordt op 13 juni 2022 bekendgemaakt) en de data daarvan hebben ze in de computer gestopt. Vervolgens hebben ze statistische analyses en simulaties losgelaten op die data om te komen tot de geschiedenis van botsingen van de Melkweg en hebben ze van 62 objecten, waaronder de genoemde bolhopen, kunnen reconstrueren bij welke botsing ze hoorden. Bron: Space.com.

Mobiele versie afsluiten