28 mei 2024

Biografie verschenen over de ‘vader van de Leidse Sterrewacht’ Frederik Kaiser

Frederik Kaiser Credits; Wikimedia

‘Dynamisch, nauwgezet en inspirerend’ zo wordt Frederik Kaiser getypeerd (1808 – 1872) in de recent verschenen biografie ‘Een passie voor precisie’ van de hand van wetenschapshistoricus Rob van den Berg. Volgens Van den Berg is het aan Frederik Kaiser te danken dat de interesse voor de astronomie in ons land in de 19e eeuw nieuw leven werd ingeblazen. In het boek wordt verteld hoe Kaiser, dankzij zijn goede netwerk – dat reikte tot in de hoogste gremia van de politiek – , en zijn bevlogenheid voor het sterrenkijken, er hoogst persoonlijk voor gezorgd heeft dat de sterrenwacht in Leiden op en top gemoderniseerd werd. Kaiser was grotendeels autodidact, hij bekwaamde zichzelf in wis- en sterrenkunde. Zijn passie voor deze materie was zodanig dat hij, naast het moderniseren van de Sterrewacht Leiden, ook menig wetenschapper inspireerde, ‘ze liepen weg met hem’ schrijft Van den Berg, waaronder bekende nobelprijswinnaars als Hendrik Lorentz en Johannes van der Waals. Ook stond Kaiser bekend als een ‘enigszins lichtgeraakt en ongeduldig’ man, maar dat zou te wijten zijn geweest aan het vele sterrenkijken dat ’s nachts plaats moest vinden. Kortom een spiksplinternieuw boek over een van de grote namen van de Nederlandse astronomie en in het bijzonder van de Sterrewacht Leiden.

De Sterrewacht Leiden is opgericht in 1633 als observatorium bij de Universiteit van Leiden. De Sterrewacht Leiden is het oudste nog bestaande universiteitsobservatorium ter wereld (alleen de Vaticaanse Sterrenwacht (1578) is ouder).  De eerste twee eeuwen werd de Sterrewacht vooral gebruikt voor onderwijs. In 1817 werden de koepels van de sterrenwacht herbouwd. In 1837 werd Frederik Kaiser benoemd tot lector in de astronomie en directeur van het observatorium. Door de toenemende interesse in de astronomie ten gevolge van de bevlogenheid en vele publicaties van Kaiser werd besloten een nieuw observatorium te bouwen op het terrein van de Hortus botanicus Leiden. o.l.v. Kaiser. In 1860 werd dit groter observatorium voltooid. De torens werden voorzien van een roterend dak. Dit gebouw heet nu de Oude Sterrewacht. In 1974 verhuisde de Sterrewacht naar het Huygens Laboratorium, en sinds 1997 is het gedeeltelijk gehuisvest in het J.H. Oortgebouw. De gebruikelijke spelling van de naam is ‘Sterrewacht’, alhoewel in het hedendaags Nederlands de correcte spelling ‘sterrenwacht’ is. Een planetoïde is naar Kaiser vernoemd, de ‘1694 Kaiser‘. Bronnen; De Telegraaf, Uitgeverij Prometheus

Share

Speak Your Mind

*