3 oktober 2022

Zeldzame ‘hete sub-Neptunus’ exoplaneet ontdekt in de ‘hete Neptunus woestijn’

De radiële snelheid van TOS-2196 b gemeten met HARPS. Credit: Persson et al., 2022.

Gebruikmakend van NASA’s Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) heeft een internationaal team van sterrenkundigen een bijzondere en zeldzame exoplaneet ontdekt, eentje van de categorie ‘hete sub-Neptunussen’, planeten die dichtbij hun ster staan en daarmee heet zijn én die qua grootte en massa gelegen zijn tussen de aarde en Neptunus. TESS houdt zo’n 200.000 heldere sterren in de gaten en kijkt of veranderingen in de lichtcurve van de sterren kunnen wijzen op planeten die tussen de ster en de aarde in schuiven. Op die manier heeft TESS al 5800 TESS Objects of Interest ontdekt, kortweg TOI’s, waarvan er inmiddels 233 zijn bevestigd met andere instrumenten. Eén van de TOI’s is TOI-2196 b en dat is waar we het nu over hebben, die hete sub-Neptunus. De sterrenkundigen, die onder leiding stonden van Carina M. Persson (Chalmers University of Technology in Zweden), hebben TOI-2196 b bestudeerd met TESS en op aarde met de High Accuracy Radial velocity Planet Searcher (HARPS) spectrograaf verbonden aan de ESO 3,6 m telescoop in Chili (zie de RV-meting in de grafiek hierboven, gedaan met HARPS).

Foto van TOI-2196. Credit: Carina M. Persson et al.

Daar komt uit naar voren dat de planeet draait om een ster van spectraalklasse G, de ster TOI-2196. TOI-2196 b draait daar in slechts 1,2 dag omheen, dus een ‘jaar’ duurt op TOI-2196 b zeer kort. Niet voor niets dat de temperatuur er erg hoog is, maar liefst 1.860K. TOI-2196 b is drie keer groter dan de aarde en maar liefst 26 keer zo zwaar. Zijn gemiddelde dichtheid is dan ook hoog: 3,31 g/cm³. Het bijzondere van TOI-2196 b is dat hij zich bevindt in de zogeheten hete Neptunus woestijn, de plek in het periode-massa diagram waar zich heel weinig Neptunus-achtige exoplaneten bevinden (zie hieronder).

Weergave van de Neptuniaanse Woestijn, links in de grafiek. Hierin zijn de massa en omloopperiode weergegeven. Het kruisje is NGTS-4b, een andere hete Neptunus. Credit: Watson, Christopher A. et al.

De sterrenkundigen denken dat TOI-2196 b weliswaar massa kan hebben verloren gedurende zijn leven, mar dat het altijd een relatief kleine planeet was met vluchtige gassen en dat hij dat nog steeds is. De ster TOI-2196 (alias TIC 372172128) is zo groot als de zon en ook zo heet, pakweg 5.634K. Hij is 4,5 miljard jaar oud, óók vergelijkbaar met de leeftijd van de zon. Men denkt dat er bij de ster nog een groter object is, een grote gasreus, een bruine dwerg of een lichte ster. Verder onderzoek moet duidelijk maken of dat zo is. Hier het vakartikel over het onderzoek aan TOI-2196 b, te verschijnen in Astronomy & Astrophysics. Bron: Phys.org.

Speak Your Mind

*

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: